ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੇ ਜਦ ਸੁਮੰਤ੍ਰਾ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਸੁਮੰਤ੍ਰਾ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਹਰ ਹੁਕਮ ਜਿਵੇਂ-ਤਿਵੇਂ ਦੇ ਦਿੱਤੇ। ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਸੁਣ ਕੇ, ਆਯੋਧਿਆ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕ, ਫੌਜ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਅਤੇ ਸਿਪਾਹੀ ਸਭ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਹਰ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਯੋਧਿਆਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਹੋਣ ਲਈ ਕਿਹਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਐਲਾਨ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। ਫੌਜ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਤੇ ਯੋਧੇ ਤੇਜ਼ ਘੋੜਿਆਂ, ਬਲਦਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਡੀਆਂ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਰਥਾਂ ਨਾਲ ਫੌਜ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਜਦ ਫੌਜ ਵੱਡੇ ਬੁਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਈ, ਭਾਰਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਾਸ ਖੜੇ ਸੁਮੰਤ੍ਰਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਮੇਰਾ ਰਥ ਤਿਆਰ ਕਰੋ!" ਸੁਮੰਤ੍ਰਾ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਮੰਨਿਆ, ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲਾ ਰਥ ਲਿਆਇਆ ਅਤੇ ਨਿਕਲ ਪਿਆ। ਭਾਰਤ, ਜੋ ਸੱਚ ਤੇ ਅਡੋਲ ਹੈ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ালী ਹੈ, ਅਤੇ ਚੰਗਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਰਾਮ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, "ਸੁਮੰਤ੍ਰਾ, ਤੁਰੰਤ ਉਠੋ, ਫੌਜ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਕੋਲ ਜਾਓ, ਫੌਜ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰੋ; ਮੈਂ ਰਾਮ ਨੂੰ, ਜੋ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।" ਭਾਰਤ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ੁਭ ਹੁਕਮ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੁਮੰਤ੍ਰਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਸਾਰੇ ਮੁਖ ਨਾਗਰਿਕਾਂ, ਫੌਜ ਦੇ ਅਗਵਾਨਾਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਹਰ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਕਸ਼ਤਰੀ, ਵੈਸ਼, ਸ਼ੂਦਰ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਉੱਤਮ ਕੁਲਾਂ ਦੇ ਊਠ, ਰਥ, ਖਚਰ, ਹਾਥੀ ਅਤੇ ਘੋੜੇ ਜੋੜੇ। ਇਥੇ eighty-third ਸਰਗਾ ਆਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦੇ ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਵਿੱਚ ਪਾਠ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਵੇਰੇ ਉਠ ਕੇ, ਭਾਰਤ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਥ ਚੜ੍ਹਿਆ ਅਤੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਨਾਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮੰਤਰੀ ਤੇ ਪੁਰੋਹਿਤ, ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲੇ ਰਥਾਂ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਰਥ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਦੇ ਅੱਗੇ-ਅੱਗੇ ਚਲੇ। ਨੌ ਹਜ਼ਾਰ ਤਿਆਰ ਹਾਥੀ, ਜਿਵੇਂ ਨਿਯਮ ਹੈ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ ਚਲੇ। ਸٹھ ਹਜ਼ਾਰ ਰਥ, ਤੀਰ-ਧਨੁਸ਼, ਅਨੇਕ ਹਥਿਆਰਾਂ ਵਾਲੇ ਯੋਧਿਆਂ ਨਾਲ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਪੀਛ ਲਗੇ। ਇੱਕ ਲੱਖ ਤਿਆਰ ਘੋੜੇ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ ਚਲੇ। ਕੈਕੇਈ, ਸੁਮਿਤ੍ਰਾ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਕੌਸ਼ਲਿਆ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਚਮਕਦੇ ਵਾਹਨਾਂ 'ਚ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਚਲੀ। ਮਹਾਨ ਸਭਾ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦੀ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ, ਰਾਮ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਿਆਂ, ਇਕੱਠੇ ਰਵਾਨਾ ਹੋਈ। "ਕਦੋਂ ਅਸੀਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵੇਖਾਂਗੇ, ਜੋ ਬਦਲੀ ਵਾਂਗ ਕਾਲਾ ਹੈ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਅਡੋਲ ਮਨ ਵਾਲਾ, ਸਚ ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਦੁੱਖ ਹਟਾਉਣ ਵਾਲਾ?" ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਸ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ। "ਰਾਮ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਨਾਲ, ਉਹ ਸਾਡਾ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰੇਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਉਗਦਾ ਸੂਰਜ ਸੰਸਾਰ ਦੀਆਂ ਹਨੇਰੀਆਂ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਲੋਕ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ, ਸ਼ੁਭ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ, ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਗਲੇ ਮਿਲਕੇ, ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਏ। ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਹੋਰ ਸਾਰੇ, ਚੰਗੇ ਅਤੇ ਆਮ ਲੋਕ, ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ, ਰਾਮ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਜਵੇਲਰੀ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਮਾਹਰ ਕੁੰਭਾਰ, ਜਾਲ ਬੁਣਨ ਵਾਲੇ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਰੋਜ਼ੀ ਕਮਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਮੋਰ ਦੇ ਗਹਿਣੇ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਲੱਕੜ ਚੀਰਨ ਵਾਲੇ, ਨਕਾਸੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਟਾਂਕਣ ਵਾਲੇ, ਦੰਦ-ਹਾਥੀ ਦੀ ਨਕਾਸੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਚੂਨਾ ਲਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਇਤਰ ਵਾਲੇ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਿਣੇ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਕੰਬਲ ਧੋਣ ਵਾਲੇ, ਨ੍ਹਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਕਪੜੇ ਪਹਿਨਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਹਕੀਮ, ਧੂਪ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਸ਼ਰਾਬ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਧੋਣ ਵਾਲੇ, ਦਰਜ਼ੀ, ਪਿੰਡ-ਪੰਡ ਨਿਵਾਸੀ, ਅਭਿਨੇਤਾ ਆਪਣੇ ਪਤਨੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਅਤੇ ਨੌਕਾ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਵੀ ਚਲੇ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਆਚਰਣ ਵਾਲੇ, ਗਾਂਵਾਂ ਅਤੇ ਰਥਾਂ ਨਾਲ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ ਚਲੇ। ਉਹ ਸਭ ਸਾਫ-ਸੁਥਰੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੇ, ਚਮਕਦੇ ਤਾਂਬੇ ਦੇ ਗਹਿਣੇ ਪਹਿਨੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਾਹਨਾਂ 'ਚ ਧੀਰੇ-ਧੀਰੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲੇ। ਫੌਜ, ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ, ਕੈਕੇਈ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਾਲ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਚਲੀ। ਰਥਾਂ, ਵਾਹਨਾਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ 'ਚ ਲੰਮੀ ਦੂਰੀ ਤੈਅ ਕਰ ਕੇ, ਉਹ ਸ੍ਰਿੰਗਵੇਰਪੁਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਉਥੇ, ਰਾਮ ਦਾ ਮਿੱਤਰ, ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਗੁਹਾ, ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨਾਲ, ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ, ਉਸ ਖੇਤਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਗੰਗਾ ਦੇ ਤਟ 'ਤੇ, ਰਥਾਂ ਅਤੇ ਕਲ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਫੌਜ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਾਲ ਠਹਿਰ ਗਈ। ਭਾਰਤ ਨੇ, ਫੌਜ ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਮੇਰੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਹਰ ਥਾਂ ਉਚਿਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਲਗਾਓ; ਅਸੀਂ ਅੱਜ ਅਰਾਮ ਕਰਾਂਗੇ, ਕੱਲ੍ਹ ਇਸ ਵੱਡੀ ਨਦੀ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਾਂਗੇ।" "ਹੁਣ ਮੈਂ, ਨਦੀ 'ਤੇ ਉਤਰ ਕੇ, ਮਰੇ ਹੋਏ ਰਾਜਾ ਲਈ ਪਿੰਡ-ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।" ਭਾਰਤ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੇ 'ਜਿਵੇਂ ਹੁਕਮ' ਕਿਹਾ ਅਤੇ ਫੌਜ ਨੂੰ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਹਿੱਸਿਆਂ 'ਚ ਠਹਿਰਾ ਦਿੱਤਾ। ਫੌਜ, ਆਪਣੀ ਸਜਾਵਟ ਅਤੇ ਸਾਮਾਨ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀ, ਗੰਗਾ ਦੇ ਤਟ 'ਤੇ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਭਾਰਤ, ਰਾਮ ਦੇ ਵਾਪਸੀ ਦੀ ਸੋਚ ਕਰਦਿਆਂ, ਆਪਣੇ ਮਹਾਨ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਉਥੇ ਰਹਿ ਗਿਆ। eighty-fourth ਅਧਿਆਇ ਆਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦੇ ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਵਿੱਚ ਪਾਠ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਫੌਜ ਨੂੰ ਡੇਰਾ ਲਾਏ ਵੇਖ ਕੇ, ਨਿਸ਼ਾਦਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਵੱਡੀ ਫੌਜ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ, ਇੱਥੇ ਵੇਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ; ਬਹੁਤ ਸੋਚਣ 'ਤੇ ਵੀ, ਮੈਂ ਇਸ ਦਾ ਅੰਤ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦਾ।