ਉੱਤਰੀ, ਪੱਛਮੀ, ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਦੱਖਣੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ, ਅਤੇ ਉਹ ਲੋਕ ਜੋ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਦੂਰਲੇ ਕਿਨਾਰੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਖਜ਼ਾਨੇ ਅਤੇ ਕੀਮਤੀ ਰਤਨਾਂ ਲਿਆਉਣ, ਇਹ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਭਰਤ, ਜੋ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਰਾਮ ਵੱਲ ਮੋੜ ਲਿਆ, ਸਦਾ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਿਆਂ। ਭਰਤ ਨੇ, ਜਿਸਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਹੰਸ ਦੇ ਬੱਚੇ ਵਾਂਗ ਨਰਮ ਸੀ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੰਜੂ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਸਭਾ ਵਿਚ ਰੋਂਦੇ ਹੋਏ ਮੁੱਖ ਪੁਰੋਹਿਤ ਨੂੰ ਤਾਣਨਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਆਖਣ ਲੱਗਾ, "ਇਹ ਰਾਜ ਕੋਈ ਰਾਮ ਵਰਗੇ ਮਨੁੱਖ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਜੋ ਸਦਾ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ, ਗਿਆਨਵਾਨ, ਸਮਝਦਾਰ ਤੇ ਧਰਮ ਵਿਚ ਅਡੋਲ ਹੈ—ਕੀ ਮੈਂ, ਉਸਦੇ ਵਰਗਾ, ਰਾਜ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹਾਂ? ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਘਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਰਾਜ ਹੜਪਣ ਵਾਲਾ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਰਾਜ ਵੀ ਰਾਮ ਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਮੈਂ ਵੀ ਰਾਮ ਦਾ ਹਾਂ; ਤੁਸੀਂ ਇਥੇ ਧਰਮ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰੋ। ਰਾਮ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤੇ ਉੱਤਮ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਰਚਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਦਿਲੀਪ ਤੇ ਨਹੁਸ਼ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਰਾਜ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਦਸ਼ਰਥ ਸੀ। ਜੇ ਮੈਂ ਐਸਾ ਪਾਪ ਕਰਾਂ, ਜੋ ਉੱਚੇ ਘਰਾਣਿਆਂ ਲਈ ਅਯੋਗ ਹੈ ਤੇ ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਵਰਗ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਇੱਛਵਾਕੂ ਵੰਸ਼ ਲਈ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਲਾਂਛਣ ਬਣ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਕੀਤੇ ਬੁਰੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਮਨਜੂਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ; ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਜੋੜੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਖੜਾ ਹਾਂ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਦੂਰਲੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਸਿਰਫ ਰਾਮ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਹੀ ਚਲਾਂਗਾ, ਜੋ ਸੱਚਾ ਰਾਜਾ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ; ਰਘੁਕੁਲ ਰਾਮ ਤਿੰਨੋ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਦਾ ਹਕਦਾਰ ਹੈ। ਭਰਤ ਦੇ ਇਹ ਧਰਮ ਭਰੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਭਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਹੰਜੂ ਆ ਗਏ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਰਾਮ ਵੱਲ ਲਗ ਗਏ। ਪਰ ਜੇ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮਹਾਨ ਭਰਾ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਵੀ ਉਥੇ ਲਖਸ਼ਮਣ ਵਾਂਗ ਰਹਿ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਮੈਂ ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਵੱਡਿਆਂ, ਧਰਮਵਾਨਾਂ ਤੇ ਚੰਗੀ ਆਚਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਾਂਗਾ। ਸਾਰੇ ਬੜਈ, ਰਸਤੇ ਸਾਫ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੇ ਰਾਖੀਦਾਰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮੇਰੇ ਆਦੇਸ਼ 'ਤੇ ਭੇਜੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ; ਇਹ ਯਾਤਰਾ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇੰਝ ਆਖ ਕੇ, ਭਰਤ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨਾਲ ਅਤਿ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਦਾ ਸੀ ਤੇ ਧਰਮ ਵਿਚ ਅਡੋਲ ਸੀ, ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਖੜੇ ਸਮੰਤ੍ਰਾ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਗਿਆਨਵਾਨ ਸਲਾਹਕਾਰ ਸੀ, ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਤੁਰੰਤ ਉਠੋ ਤੇ ਮੇਰੇ ਆਦੇਸ਼ 'ਤੇ ਤੁਰ ਜਾਓ; ਫੌਜ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਵਾਓ ਤੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰੋ।" ਭਰਤ ਦੇ ਇਹ ਉੱਤਮ ਆਦੇਸ਼ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਮੰਤ੍ਰਾ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਆਖਿਆ ਗਿਆ, ਹਰ ਆਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ। ਜਦ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਰਘੁਕੁਲ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਚਲਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਨਾਗਰਿਕ, ਫੌਜ ਦੇ ਮੁਖੀ ਤੇ ਸਿਪਾਹੀ ਸਭ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਸਾਰੇ ਯੋਧਿਆਂ ਦੀਆਂ ਘਰਵਾਲੀਆਂ ਹਰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਈਆਂ। ਤੇਜ਼ ਘੋੜਿਆਂ, ਬੈਲ-ਗੱਡੀਆਂ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਰਥਾਂ ਨਾਲ, ਫੌਜ ਦੇ ਮੁਖੀ ਤੇ ਯੋਧੇ ਸਾਰੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਜਦ ਭਰਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵੱਡਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਫੌਜ ਤਿਆਰ ਦੇਖੀ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਸਮੰਤ੍ਰਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਮੇਰਾ ਰਥ ਤਿਆਰ ਕਰ।" ਭਰਤ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ, ਸਮੰਤ੍ਰਾ ਨੇ ਚੰਗੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁਤਿਆ ਰਥ ਲਿਆ ਕੇ ਤਿਆਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਸੱਚ ਤੇ ਸਥਿਰ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਘੁਕੁਲ ਰਾਮ, ਜੋ ਚੰਗਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਨਿਸ਼ਚੈ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਲਈ, ਭਰਤ ਨੇ ਫਿਰ ਆਖਿਆ, "ਤੁਰੰਤ ਉਠੋ, ਸਮੰਤ੍ਰਾ, ਫੌਜ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਕੋਲ ਜਾਓ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰੋ; ਮੈਂ ਰਾਮ ਨੂੰ, ਜੋ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।" ਭਰਤ ਦੇ ਇਹ ਉੱਤਮ ਤੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹੁਕਮ ਦੇਣ 'ਤੇ, ਰਥਵਾਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਸਾਰੇ ਮੁੱਖ ਨਾਗਰਿਕਾਂ, ਫੌਜ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਤੇ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ। ਫਿਰ, ਹਰ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਖ਼ਤਰੀ, ਵੈਸ਼, ਸ਼ੂਦਰ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਉੱਚ ਘਰਾਣਿਆਂ ਦੇ ਉਟ, ਰਥ, ਖਚਰ, ਹਾਥੀ ਤੇ ਘੋੜੇ ਜੋੜੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦੀ ਤਿਰਾਸੀਵੀਂ ਸਰਗ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਭਰਤ ਸਵੇਰੇ ਉਠ ਕੇ ਆਪਣੇ ਉੱਤਮ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚੱਲ ਪਿਆ। ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਮੰਤਰੀ ਤੇ ਪੁਰੋਹਿਤ, ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲੇ ਰਥਾਂ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਰਥ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ-ਅੱਗੇ ਚਲ ਪਏ। ਨੌ ਹਜ਼ਾਰ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਹਾਥੀ, ਜਿਵੇਂ ਨਿਯਮ ਹੈ, ਭਰਤ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲੇ, ਜੋ ਇੱਛਵਾਕੂ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਸੀ। ਸਠ ਹਜ਼ਾਰ ਰਥ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਤੀਰ-ਕਮਾਨ ਤੇ ਹੋਰ ਹਥਿਆਰ ਲੈ ਕੇ ਯੋਧੇ ਸਨ, ਭਰਤ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲ ਪਏ। ਇਕ ਲੱਖ ਤਿਆਰ ਤੇ ਸਜਾਏ ਹੋਏ ਘੋੜੇ ਵੀ ਭਰਤ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲੇ। ਕੈਕੇਈ, ਸੁਮਿਤ੍ਰਾ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਕੌਸਲਿਆ, ਜੋ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਆਸ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਚਮਕਦਾਰ ਵਾਹਨਾਂ 'ਚ ਚੜ੍ਹੀਆਂ। ਇੱਜ਼ਤਦਾਰ ਸਭਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵੀ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਖਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿਚ, ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਤੁਰ ਪਏ। ਉਹ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, "ਅਸੀਂ ਕਦੋਂ ਉਹ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵੇਖਾਂਗੇ, ਜੋ ਬਾਦਲ ਵਾਂਗ ਸਿਆਹ, ਬਲਵਾਨ, ਨਿਸ਼ਚਲ ਤੇ ਪ੍ਰਣਾਂ ਵਿਚ ਪੱਕਾ ਹੈ, ਜੋ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ?" ਸਿਰਫ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਹੀ, ਰਘੁਕੁਲ ਰਾਮ ਸਾਡਾ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸੂਰਜ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੰਝ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਮੰਗਲ ਬਚਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਨਾਗਰਿਕ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ, ਗਲੇ ਲੱਗ ਕੇ ਤੁਰ ਪਏ। ਉੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਇੱਜ਼ਤਦਾਰ ਤੇ ਆਮ ਲੋਕ ਵੀ, ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ, ਰਾਮ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਏ। ਉਸ ਯਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਜਵੇਲਰੀ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਕੁੰਭਕਾਰ, ਬੁਣਾਈ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਗੁਜਾਰਨ ਵਾਲੇ ਵੀ ਸਨ। ਮੋਰਾਂ ਦੇ ਗਹਿਣੇ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਲੱਕੜ ਚੀਰਨ ਵਾਲੇ, ਨਕਾਸੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਛੇਦਨ ਵਾਲੇ, ਦਾਂਤਾਂ ਦੀ ਕਲਾ ਵਾਲੇ, ਚੁਣਾ ਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਇਤਰਾਂ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਗੁਜਾਰਨ ਵਾਲੇ ਵੀ ਚਲੇ। ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੋਨੇ ਦੇ ਕਾਰੀਗਰ, ਕੰਬਲ ਧੋਣ ਵਾਲੇ, ਨ੍ਹਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਕਪੜੇ ਪਹਿਨਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਵੈਦ, ਧੂਪ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸ਼ਰਾਬ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਵੀ ਉਸ ਯਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭਰਤ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ, ਪੂਰਾ ਅਯੋਧਿਆ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਆਸ ਵਿਚ, ਭਾਵਨਾ, ਸ਼ਰਧਾ ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ, ਵੱਡੇ ਜਥੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਿਆ।