ਭਰਤ, ਜੋ ਰਾਜਕੁਲ ਦਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਬੁਧੀਮਾਨ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਸਭ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, "ਸਾਡਾ ਮਹਾਨ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਾਮ, ਮਾਂ ਵੱਲੋਂ ਧਰਮ ਛੱਡ ਕੇ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਨਿਕਾਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।" ਭਰਤ ਦੀ ਇਹ ਵਿਲਾਪ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਰੋ ਪਈਆਂ। ਭਰਤ ਦੇ ਇਸ ਗਹਿਰੀ ਦੁਖ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਵਸੀਸ਼ਠ, ਜੋ ਰਾਜਧਰਮ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਸੀ, ਇक्षਵਾਕੂ ਰਾਜਕੁਲ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਵਸੀਸ਼ਠ ਉਸ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਚਮਕਦਾਰ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ, ਰਤਨਾਂ ਅਤੇ ਹੀਰਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਸੁਧਰਮਾ ਹਾਲ ਵਾਂਗ, ਅਤੇ ਸੇਵਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਵੈਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਿੰਘਾਸਨ 'ਤੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕਪੜੇ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਹੋਏ, ਬੈਠ ਕੇ ਦੂਤਾਂ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, "ਜਲਦੀ, ਬਿਨਾ ਦੇਰੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਸ਼ਤਰੀ, ਯੋਧੇ, ਮੰਤਰੀ, ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਲਿਆਓ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਸੀਂ ਗੰਭੀਰ ਕਾਰਜ ਕਰਨਾ ਹੈ।" "ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ, ਜੋ ਰਾਜਕੁਲ ਦਾ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਹੈ, ਮਹਾਨ ਭਰਤ, ਯੁਧਾਜਿਤ, ਸੁਮੰਤ੍ਰ, ਅਤੇ ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਾਰੇ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲਿਆਓ।" ਇਸ ਆਦੇਸ਼ ਨਾਲ, ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਸ਼ੋਰ ਮਚ ਗਿਆ — ਰਥਾਂ, ਘੋੜਿਆਂ, ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ 'ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ ਲੋਕ ਆਉਣ ਲੱਗੇ। ਜਦ ਭਰਤ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ, ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਸ਼ਰਥ ਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਉਹ ਸਭਾ, ਇੱਕ ਝੀਲ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਵੱਡੇ ਜਲਜੀਵ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਪਾਣੀ ਠੰਢਾ, ਅਤੇ ਕੰਢੇ ਹੀਰਿਆਂ, ਸਿੱਪੀਆਂ, ਅਤੇ ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ — ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਸ਼ਰਥ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿਚ ਚਮਕਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦੀ ਬਿਆਸੀਵੀਂ ਸਰਗਾ ਆਰੰਭ ਹੋਈ। ਭਰਤ, ਜੋ ਬੁਧੀਮਾਨ ਸੀ, ਸਭਾ ਹਾਲ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਉੱਚੇ ਬੁਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਚੰਨ ਦੀ ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਰਾਤ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ। ਜਦ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਆ ਕੇ ਆਪਣੀਆਂ ਥਾਂ ਲੈ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਹਾਲ ਚੰਨ ਦੀ ਪੂਰਨ ਰਾਤ ਵਾਂਗ ਹੋ ਜਾਂਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਬੱਦਲ ਹਟ ਗਏ ਹੋਣ। ਉਹ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸਭਾ, ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਚੰਨ ਦੀ ਪੂਰਨ ਰਾਤ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਪਰ ਜਦ ਸਾਰੇ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ, ਜੋ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਮੁੱਖ ਪੁਰੋਹਿਤ ਭਰਤ ਨੂੰ ਨਰਮਤਾ ਨਾਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਧਰਮ ਨਿਭਾ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਤੇਰੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰਕੇ, ਸੁਵਰਗ ਨੂੰ ਪਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।" "ਰਾਮ, ਜੋ ਸੱਚ ਤੇ ਡਟਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਨੇਕ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕਰਤਵ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ ਕੇ, ਪਿਤਾ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਛੱਡਿਆ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਨ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦਾ।" "ਰਾਜ, ਹੁਣ ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਤੇ ਭਰਾ ਵਲੋਂ ਕਾਂਟਿਆਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਤੇਰੇ ਹਵਾਲੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ; ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਜਲਦੀ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰ।" "ਉੱਤਰ, ਪੱਛਮ, ਪਵਿੱਤਰ ਦੱਖਣ, ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ-ਕਿਨਾਰੇ ਦੇ ਲੋਕ, ਤੈਨੂੰ ਖਜਾਨੇ ਅਤੇ ਰਤਨ ਲਿਆ ਕੇ ਦੇਣ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਭਰਤ, ਜੋ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਸੀ, ਦੁਖ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਰਾਮ ਵੱਲ ਸੋਚਦਾ ਹੈ, ਸਚਾਈ ਦੀ ਲੋੜ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ। ਆਸੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਨਰਮ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ, ਭਰਤ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਵਿਲਾਪ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਪੁਰੋਹਿਤ ਨੂੰ ਸਵਾਲ ਕਰਦਾ, "ਕੌਣ ਰਾਜ ਰਾਮ ਵਰਗੇ ਵਿਦਵਾਨ, ਧਰਮ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਗਿਆਨੀ, ਅਤੇ ਸੱਚੇ ਮਨੁੱਖ ਤੋਂ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ?" "ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਘਰ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ, ਰਾਜ ਹੜਪਣ ਵਾਲਾ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ? ਰਾਜ ਅਤੇ ਮੈਂ — ਦੋਵੇਂ ਰਾਮ ਦੇ ਹਨ; ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਧਰਮ ਦਾ ਨਿਰਣੈ ਕਰੋ।" "ਰਾਮ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤੇ ਨੇਕ, ਦਿਲੀਪ ਅਤੇ ਨਾਹੁਸ਼ ਵਰਗਾ, ਰਾਜ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਦਸ਼ਰਥ ਸੀ।" "ਜੇ ਮੈਂ ਅਜਿਹਾ ਪਾਪ ਕਰਾਂ, ਜੋ ਉੱਚੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਅਯੋਗ ਹੈ, ਤੇ ਸੁਵਰਗ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਇਖਸ਼ਵਾਕੂ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਕਲੰਕ ਲਾ ਦੇਵਾਂਗਾ।" "ਮੈਂ ਮਾਂ ਵਲੋਂ ਹੋਏ ਅਨਿਆਇਕ ਕੰਮ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ; ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਦੂਰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।" "ਮੈਂ ਸਿਰਫ਼ ਰਾਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਾਂਗਾ, ਜੋ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ; ਰਾਘਵ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ।" ਇਹ ਧਰਮ-ਭਰੇ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਭਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਆਸੂ ਆ ਗਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਰਾਮ ਵੱਲ ਲਗੇ ਹੋਏ। "ਜੇ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹਾਂ, ਤਾਂ ਲਕਸ਼ਮਣ ਵਾਂਗ, ਮੈਂ ਵੀ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਾਂਗਾ।" "ਮੈਂ ਹਰ ਉਪਾਅ ਵਰਤਾਂਗਾ, ਵੱਡੇ ਬੁਜ਼ੁਰਗਾਂ, ਨੇਕ ਲੋਕਾਂ, ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣ ਲਈ।" "ਸਾਰੇ ਬੁਨਕਾਰ, ਰਸਤੇ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਅਤੇ ਰਾਖੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮੇਰੇ ਆਦੇਸ਼ 'ਤੇ ਭੇਜੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ; ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਯਾਤਰਾ ਪਸੰਦ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਧਰਮ-ਪਰਾਇਣ ਭਰਤ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ, ਆਪਣੇ ਪਾਸ ਖੜੇ ਸੁਮੰਤ੍ਰ, ਜੋ ਗਿਆਨੀ ਮੰਤਰੀ ਸੀ, ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, "ਤੁਰੰਤ ਉਠੋ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਆਦੇਸ਼ 'ਤੇ, ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦੋ ਅਤੇ ਫੌਜ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰੋ।" ਮਹਾਨ-ਦਿਲ ਭਰਤ ਵਲੋਂ ਆਦੇਸ਼ ਮਿਲ ਕੇ, ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਸਾਰੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਭਰਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਸੀ। ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਹੁਕਮ ਸੁਣ ਕੇ, ਨਾਗਰਿਕ, ਫੌਜੀ ਅਧਿਕਾਰੀ, ਅਤੇ ਸਪਾਹੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫੌਜੀ ਯੋਧਿਆਂ ਦੀਆਂ ਘਰ-ਘਰ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ, ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਤੇਜ਼ ਘੋੜਿਆਂ, ਬਲਦਾਂ ਦੇ ਰਥ, ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਚਲਦੀਆਂ ਗੱਡੀਆਂ ਨਾਲ, ਫੌਜੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਅਤੇ ਯੋਧੇ, ਸਾਰੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਭਰਤ, ਆਪਣੇ ਬੁਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ, ਫੌਜ ਤਿਆਰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਮੇਰਾ ਰਥ ਜਲਦੀ ਲਿਆਓ।" ਭਰਤ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਮਿਲ ਕੇ, ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਵਧੀਆ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਰਥ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਯਾਤਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਰਾਘਵ, ਜੋ ਸੱਚ ਤੇ ਡਟਿਆ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ, ਚੰਗਾ ਬੋਲਦਾ ਅਤੇ ਪੱਕੇ ਨਿਰਣੈ ਵਾਲਾ, ਭਰਤ, ਆਪਣੇ ਮਹਾਨ ਭਰਾ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ appease ਕਰਨ ਲਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਸ਼ਬਦ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।