ਭਰਤ ਨੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਵੇਖ, ਕੈਕਈ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਕਿੰਨਾ ਵੱਡਾ ਅਨਿਆਇ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪਿਤਾ ਦਸ਼ਰਥ ਜੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਛੱਡ ਕੇ ਇਹੁ ਸੰਸਾਰ ਤਿਆਗ ਦਿਤਾ। ਉਹ ਧਰਮਾਤਮਾ, ਉੱਚ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਰਾਜਲਕਸ਼ਮੀ, ਜੋ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਜੜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਹੁਣ ਪਾਣੀ ਉੱਤੇ ਬੇਪਿੰਡ ਨਾਵ ਵਾਂਗ ਭਟਕ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਾਡਾ ਰਾਖਾ ਰਾਮ ਵੀ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਅਸੀਂ ਸਭ ਨਾਜ਼ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਮਾਂ ਨੇ ਧਰਮ ਛੱਡ ਕੇ ਜੰਗਲ ਵਾਸਤੇ ਵਿਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।" ਭਰਤ ਦੀ ਇਹ ਵਿਅਥਾ ਅਤੇ ਦੁਖੀ ਹਾਲਤ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਰੋ ਪਈਆਂ। ਜਦ ਭਰਤ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਲਾਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਦ ਮਹਾਨ ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ, ਜੋ ਰਾਜਧਰਮ ਦੇ ਪੂਰਨ ਜਾਣੂ ਹਨ, ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਰਾਜਾ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤੇ। ਉਹ ਸੋਹਣੀ ਸਭਾ, ਚਮਕਦੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ, ਰਤਨਾਂ ਅਤੇ ਮੋਤੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਸੁਧਰਮਾ ਸਭਾ ਵਰਗੀ ਲੱਗ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਸੇਵਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਤਾ ਹਨ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਿੰਘਾਸਨ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਸੁੰਦਰ ਕਪੜਾ ਵਿਛਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਦੂਤਾਂ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿਤਾ, "ਬਿਨਾ ਦੇਰੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਖਸ਼ਤਰੀ, ਯੋਧੇ, ਮੰਤਰੀ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਬੁਲਾਓ, ਸਾਡਾ ਜਰੂਰੀ ਕੰਮ ਹੈ।" ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, "ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ, ਭਰਤ, ਯੁਧਾਜਿਤ, ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਨਿਸ਼ਠਾਵਾਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਬੁਲਾਓ।" ਇਹ ਸੁਣਕੇ, ਲੋਕ ਰਥਾਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਉੱਤੇ ਸਭਾ ਵੱਲ ਆਉਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਅਤੇ ਵੱਡਾ ਸ਼ੋਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਦ ਭਰਤ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਇੰਝ ਕੀਤਾ ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤੇ ਇੰਦਰ ਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਸ਼ਰਥ ਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਸਜੀ ਇਹ ਸਭਾ ਝੀਲ ਵਾਂਗ ਲੱਗ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਜਲਚਰ ਹਨ, ਪਾਣੀ ਨਿਰਵਿਕਾਰ ਹੈ, ਤੇ ਕੰਢੇ ਮੋਤੀਆਂ, ਸਿੱਪੀਆਂ ਤੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ—ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਸ਼ਰਥ ਦੀ ਹਾਜਰੀ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਹੁਣ ਅਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦੇ ਬਿਆਸੀਵੇਂ ਸਰਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਭਰਤ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਉੱਚ ਆਤਮਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਬੁਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਇਹ ਸਭਾ ਪੂਰਨ ਚਾਨਣ ਵਾਲੀ ਰਾਤ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਜਿਵੇਂ ਜਦ ਬੱਦਲ ਹਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਚੌਦਵੀ ਦਾ ਚਾਂਦ ਰਾਤ ਨੂੰ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭਾ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬੁਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨਾਲ ਸੋਭ ਰਹੀ ਸੀ। ਜਦ ਸਾਰੇ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਧਰਮ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਇੱਕਠੇ ਹੋ ਗਏ, ਤਾਂ ਮੁੱਖ ਪੁਰੋਹਿਤ ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਨੇ ਭਰਤ ਨੂੰ ਨਰਮਤਾ ਨਾਲ ਆਖਿਆ: "ਪੁੱਤਰ, ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਧਰਮ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਤੈਨੂੰ ਧਨ-ਅਨਾਜ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਧਰਤੀ ਦੇ ਕੇ, ਅਕਾਸ਼ ਵਲ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ। ਰਾਮ, ਜੋ ਸੱਚੇ ਤੇ ਨਿਰਣਾਇਕ ਹਨ, ਪਿਤਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਧਰਮ ਦੀ ਰੀਤ ਨਹੀਂ ਤਿਆਗੀ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਨ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਆਪਣੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦਾ। ਹੁਣ ਰਾਜ, ਜੋ ਕਾਂਟਿਆਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੈ, ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਭਰਾ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ; ਤੂੰ ਮੰਤਰੀਆਂ ਸਮੇਤ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਇਸ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈ ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰ। ਉੱਤਰੀ, ਪੱਛਮੀ, ਸ਼ੁੱਧ ਦੱਖਣੀ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ-ਕਿਨਾਰੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਤੈਨੂੰ ਖਜ਼ਾਨੇ ਤੇ ਰਤਨ ਲਿਆ ਕੇ ਦੇਣ।" ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਭਰਤ, ਜੋ ਦੁੱਖ ਤੇ ਧਰਮ ਵਿਚ ਲੀਨ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਰਾਮ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਹੰਸ ਦੇ ਬੱਚੇ ਵਰਗੀ ਨਰਮ ਤੇ ਅੰਸੂਆਂ ਨਾਲ ਰੁਕੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਭਰਤ ਨੇ ਸਭਾ ਵਿਚ ਵਿਲਾਪ ਕਰਦਿਆਂ, ਮੁੱਖ ਪੁਰੋਹਿਤ ਨੂੰ ਉਲਾਹਣਾ ਦਿੱਤਾ: "ਕੌਣ ਰਾਮ ਵਰਗੇ ਵਿਅਕਤੀ ਤੋਂ ਰਾਜ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ—ਜੋ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਵਿਚ, ਗਿਆਨ ਵਿਚ, ਧਰਮ ਵਿਚ ਪ੍ਰਯਤਨਸ਼ੀਲ ਹੈ—ਮੈਂ ਵਰਗਾ ਕੋਈ? ਦਸ਼ਰਥ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਜ ਹੜਪਣ ਵਾਲਾ ਕਿਵੇਂ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਰਾਜ ਵੀ ਰਾਮ ਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਵੀ ਰਾਮ ਦਾ ਹਾਂ; ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਧਰਮ ਦਾ ਉਚਾਰਣ ਕਰੋ। ਰਾਮ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ, ਧਰਮਾਤਮਾ, ਦਿਲੀਪ ਤੇ ਨਹੁਸ਼ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਰਾਜ ਦਾ ਹਕਦਾਰ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਦਸ਼ਰਥ ਸੀ। ਜੇ ਮੈਂ ਐਸਾ ਪਾਪ ਕਰਾਂ, ਜੋ ਉੱਚ ਵੰਸ਼ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਤੇ ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੁਵਰਗ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਨਾਂ ਮਿੱਟਾ ਦੇਵਾਂਗਾ। ਮੈਨੂੰ ਮਾਂ ਵਲੋਂ ਹੋਇਆ ਅਨਿਆਇ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ; ਮੈਂ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਦੂਰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੋਵੇ।" "ਮੈਂ ਸਿਰਫ ਰਾਮ ਨੂੰ ਹੀ ਰਾਜਾ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ; ਰਾਘਵ ਤਿੰਨੋਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਦਾ ਹਕਦਾਰ ਹੈ।" ਭਰਤ ਦੀ ਇਹ ਧਰਮ-ਭਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਭਾ ਦੇ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਅੰਸੂ ਆ ਗਏ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਰਾਮ ਵੱਲ ਲਗ ਗਏ। "ਜੇ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਨਾ ਲਿਆ ਸਕਿਆ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਵੀ ਲਕਸ਼ਮਣ ਵਾਂਗ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਮੈਂ ਉੱਚੇ, ਧਰਮਾਤਮਾ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਆਚਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਹਾਜਰੀ ਵਿੱਚ, ਹਰ ਜੁਗਤ ਨਾਲ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਾਂਗਾ। ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਤਕੜੀ ਮistri, ਰਸਤੇ ਸਾਫ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੇ ਰਾਖੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਭੇਜ ਦਿੱਤੇ ਹਨ; ਯਾਤਰਾ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਪਸੰਦ ਹੈ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਧਰਮ-ਪਰਾਇਣ ਭਰਤ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਸੀ, ਨੇ ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਨੂੰ, ਜੋ ਕੋਲ ਖੜਾ ਸੀ, ਆਖਿਆ, "ਜਲਦੀ ਉੱਠ, ਮੇਰੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਅਤੇ ਫੌਜ ਇਕੱਠੀ ਕਰ।" ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਭਰਤ ਵਲੋਂ ਇਹ ਹੁਕਮ ਮਿਲਣ ਤੇ, ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਹਰ ਆਦੇਸ਼ ਜਿਵੇਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ, ਤਿਵੇਂ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ। ਜਦ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਹੁਕਮ ਹੋਇਆ, ਤਦ ਨਾਗਰਿਕ, ਫੌਜ ਦੇ ਮੁਖੀ ਤੇ ਸਿਪਾਹੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਫਿਰ ਹਰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਯੋਧਿਆਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਵਾਂ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਣ ਦੀ ਉਤਸ਼ਾਹਨਾ ਦਿੱਤੀ। ਤੇਜ਼ ਘੋੜਿਆਂ, ਬਲਦਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਡੀਆਂ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਫੌਜ ਦੇ ਮੁਖੀ ਅਤੇ ਯੋਧੇ ਪੂਰੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਫੌਜ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬੁਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੀ ਹਾਜਰੀ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਦੇਖ ਕੇ, ਭਰਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਖੜੇ ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਮੇਰਾ ਰਥ ਜਲਦੀ ਲਿਆਓ।