ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਵੱਲੋਂ ਉੱਚੇ ਅਤੇ ਅਦਭੁਤ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਉੱਚੀ ਕਦਰ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਹੰਝੂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰਿਆਂ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੰਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਸਭਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, “ਤੁਹਾਡੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ ਭਗਤ ਲੋਕ ਅਤੇ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਰਸਤੇ ਬਾਰੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ।” ਇਸ ਮਹਾਨ ਵਾਚਕ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਅਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦੀ ਅੱਸੀਵੀਂ ਸਰਗਾ ਹੁਣ ਸੁਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਮਾਹਰ, ਨਾਪ-ਤੋਲ ਕਰਨ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ, ਬਹਾਦਰ ਖੋਦਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰ, ਤਿਆਰ ਹੋ ਕੇ ਰਵਾਨਾ ਹੋਏ। ਉਥੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮ, ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਦੇ ਮਾਹਰ, ਲੱਕੜ-ਹਾਰ, ਰਸਤਾ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟਣ ਵਾਲੇ ਵੀ ਸਨ। ਖੂਹ ਖੋਦਣ ਵਾਲੇ, ਲੀਪ-ਪੋਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਬਾਂਸ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਨਕਸ਼ਾ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਵੀ ਅੱਗੇ ਵਧੇ। ਇਹ ਵੱਡਾ ਸਮੂਹ, ਆਨੰਦਤ, ਚੰਨ ਦੀ ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਵਾਲੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾਰ ਥਾਂ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ। ਆਪਣਾ-ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਸੰਭਾਲ ਕੇ, ਰਸਤਾ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਮਾਹਰ ਲੋਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਦ ਲੈ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧੇ। ਉਹ ਲਤਾ, ਬੂਟੇ, ਜੰਗਲ, ਪੱਥਰ ਅਤੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟ-ਸਾਫ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਰਸਤਾ ਖੋਲ੍ਹਦੇ ਗਏ। ਜਿੱਥੇ ਦਰੱਖਤ ਨਾ ਸਨ, ਉਥੇ ਕੁਝ ਲੋਕ ਨਵੇਂ ਦਰੱਖਤ ਲਗਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕ ਕਤਰੀਆਂ, ਕੁਹਾੜੀਆਂ, ਅਤੇ ਹਸੀਆਂ ਨਾਲ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟਦੇ ਰਹੇ। ਕੁਝ ਮਜ਼ਬੂਤ ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਲੋਕ ਵੱਧ-ਵੱਧ ਬਨ ਜਾਂ ਪਤਿਆਂ ਵਾਲੇ ਥਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ ਕਰਦੇ, ਅਤੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਕਰਦੇ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਖੂਹਾਂ ਅਤੇ ਡੂੰਘੀਆਂ ਖੱਡਾਂ ਨੂੰ ਰੇਤ ਨਾਲ ਭਰਦੇ, ਤੇ ਹੋਰ ਨੀਵੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹਮਵਾਰ ਕਰਦੇ। ਜੋ ਕੁਝ ਬੰਨਣਾ ਸੀ, ਉਹ ਬੰਨਿਆ; ਜੋ ਕੁਝ ਸਾਫ ਕਰਨਾ ਸੀ, ਉਹ ਸਾਫ ਕੀਤਾ; ਅਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਤੋੜਨਾ ਸੀ, ਉਹ ਤੋੜਿਆ। ਥੋੜੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਕਾਰ ਦੇ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਵੱਡੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਰਸਤੇ ਬਣਾਏ। ਸੁੱਕੀ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵਧੀਆ ਖੂਹ ਖੋਦ ਕੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਕਾਰ ਦੇ ਚਬੂਤਰਿਆਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਲੀਪਿਆ ਹੋਇਆ ਰਸਤਾ, ਫੁੱਲ ਖਿੜੇ ਦਰੱਖਤ, ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਗਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚਿੜੀਆਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ, ਅਤੇ ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਰਸਤਾ, ਬਹੁਤ ਸੋਹਣਾ ਸੀ। ਚੰਦਨ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਛਿੜਕਿਆ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਰਸਤਾ, ਫੌਜ ਦੇ ਰਵਾਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਸਵਰਗ ਦੇ ਰਸਤੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਫਿਰ, ਨਿਯੁਕਤ ਅਧਿਕਾਰੀ, ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਿੱਠੇ ਫਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਸੁੰਦਰ ਥਾਵਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਦੇ। ਭਰਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲਾ ਵਸੇਰਾ ਹੋਰ ਵੀ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਮਣੀ ਵਾਂਗ ਲਗਦਾ ਸੀ। ਮਾਹਰ ਲੋਕ, ਸ਼ੁਭ ਨਕਸ਼ਤਰ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਕੇ, ਮਹਾਨ-ਆਤਮਾ ਭਰਤ ਲਈ ਨਵਾਂ ਵਸੇਰਾ ਸਥਾਪਤ ਕਰਦੇ। ਉਹ ਵਸੇਰਾ, ਉੱਚੀ ਰੇਤ ਵਾਲੀ ਖਾਈਆਂ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਮਸ਼ੀਨ ਵਰਗੇ ਥੰਮ, ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪੈਲਿਸਾਂ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ, ਮਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਕੰਧਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਏ, ਅਤੇ ਚੌੜੇ, ਚੰਗੇ ਬਣੇ ਰਸਤੇ, ਸਭ ਕੁਝ ਸੋਹਣਾ ਸੀ। ਉੱਚੀ ਇਮਾਰਤਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਉਪਰਲੀ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਤੈਰਦੀਆਂ ਲੱਗਦੀਆਂ, ਉਹ ਵਸੇਰੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਂਗ ਲਗਦੇ। ਗੰਗਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬਾਗਾਂ, ਠੰਢਾ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ, ਅਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਮਛੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜਿਵੇਂ ਚੰਨ ਅਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਨਿਰਮਲ ਅਕਾਸ਼ ਰਾਤ ਨੂੰ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜ-ਮਾਰਗ, ਸੋਹਣਾ ਅਤੇ ਮਾਹਰਤਾ ਨਾਲ ਬਣਿਆ, ਲੜੀ-ਦਰ-ਲੜੀ ਚਮਕਦਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਅਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦੀ ਇਕੱਸੀਵੀਂ ਸਰਗਾ ਸੁਣੋ। ਫਿਰ, ਸ਼ੁਭ ਰਾਤ ਦੌਰਾਨ, ਭਟ ਅਤੇ ਗਾਇਕ ਭਰਤ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ, ਸ਼ੁਭ-ਸਕੁਨ ਭਰਿਆ ਗੀਤ ਗਾ ਕੇ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਉਚਾਰਦੇ। ਸੋਨੇ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਵਾਲਾ ਘੰਟਾ ਵੱਜਿਆ, ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਸ਼ੰਖਾਂ ਵੱਜੀਆਂ, ਤੇ ਵਾਜਿਆਂ ਨੇ ਉੱਚੀਆਂ ਤੇ ਨੀਵੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਪਾਈਆਂ। ਇਹ ਵਾਜਿਆਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਆਵਾਜ਼, ਜਿਵੇਂ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਭਰ ਦਿੰਦੀ ਹੋਵੇ, ਭਰਤ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾ ਗਈ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਗਹਿਰੀ ਪੀੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਫਿਰ ਭਰਤ, ਜਾਗ ਕੇ, ਉਹ ਸ਼ੋਰ ਰੋਕਿਆ ਅਤੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ, “ਮੈਂ ਰਾਜਾ ਨਹੀਂ ਹਾਂ,” ਅਤੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨੂੰ ਕਹੇ। “ਦੇਖ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ, ਕੈਕੇਈ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਿੰਨਾ ਵੱਡਾ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਹੈ: ਮੈਨੂੰ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਛੱਡ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਵਿਦਾ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਉਸ ਧਰਮ-ਆਧਾਰਿਤ, ਉੱਚ-ਆਤਮਾ ਰਾਜਾ ਦੀ ਰਾਜ-ਲਕਸ਼ਮੀ ਹੁਣ ਪਾਣੀ 'ਤੇ ਬਿਨਾ ਪੱਟਾ ਵਾਲੀ ਨੌਕ ਵਾਂਗ ਭਟਕ ਰਹੀ ਹੈ। ਰਾਮ, ਸਾਡਾ ਮਹਾਨ ਰੱਖਿਆ ਕਰਤਾ, ਵੀ ਮਾਂ ਵੱਲੋਂ ਧਰਮ ਛੱਡ ਕੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਨਿਕਾਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।” ਭਰਤ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਹਲ ਹੋ ਕੇ ਕਰੁਨਾਵਾਂ ਕਰਦੇ ਵੇਖ, ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਜ਼ੋਰ-ਜ਼ੋਰ ਰੋਣ ਲੱਗੀਆਂ। ਭਰਤ ਦੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਡੂਬੇ ਹੋਏ ਵੇਲੇ, ਮਹਾਨ ਵਾਸਿਸ਼ਠ, ਜੋ ਰਾਜ-ਧਰਮ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਇक्षਵਾਕੁ ਰਾਜਾ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਆਇਆ। ਉਹ ਸੋਹਣੀ, ਰਤਨ-ਮਣੀ ਨਾਲ ਸਜੀ, Sudharma ਵਰਗੀ, ਅਤੇ ਸੇਵਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ। ਸਾਰੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਤਖ਼ਤ 'ਤੇ, ਵਧੀਆ ਕਪੜੇ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਹੋਏ, ਬੈਠ ਕੇ, ਦੂਤਾਂ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, “ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਸ਼ਤਰੀ, ਯੋਧੇ, ਮੰਤਰੀ, ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਅਤੇ ਬਿਨਾ ਵਿਲੰਬ ਦੇ ਇੱਥੇ ਲਿਆਓ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਨੂੰ ਜਰੂਰੀ ਕੰਮ ਹੈ। ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ, ਜੋ ਰਾਜਾ ਦੇ ਭਗਤ ਹਨ, ਮਹਾਨ ਭਰਤ, ਯੁਧਾਜਿਤ, ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਭਗਤ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਲਿਆਓ।” ਫਿਰ, ਵੱਡਾ ਸ਼ੋਰ ਹੋਇਆ, ਜਦੋਂ ਲੋਕ ਰਥਾਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ 'ਤੇ ਆਏ।