ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰੋਸ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਿਆ ਅਤੇ ਮੰਥਰਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਮੰਥਰਾ ਡਰ ਅਤੇ ਦੁਖ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ, ਕੈਕੇਈ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਈ ਅਤੇ ਦੁਖੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਹਾਏ-ਹਾਏ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਈ। ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਦੇ ਵਲੋਂ ਹੋਈ ਹਿੰਸਾ ਕਾਰਨ ਮੰਥਰਾ ਦੇ ਹੋਸ਼ ਗੁੰਮ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਉਹ ਇਕ ਡਰੀ ਹੋਈ ਚਿੜੀ ਵਾਂਗ ਕੈਕੇਈ ਨਾਲ ਚਿਮੜੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਮਾਂ ਕੈਕੇਈ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਅਤੇ ਮਮਤਾ ਨਾਲ ਸਾਂਤਵਨਾ ਦਿੱਤੀ। ਹੁਣ, ਮਹਾਨ ਵਾਲ਼ਮੀਕੀ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਅਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦੇ ਉਨੱਸੀਵੇਂ ਸਰਗਾ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣੋ। ਚੌਦਵੀਂ ਰਾਤ ਦੇ ਸਵੇਰੇ, ਰਾਜ ਸਭਾ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਜੀ, ਜੋ ਸਾਡੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਸਨ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਵਨਵਾਸ ਦੇ ਕੇ, ਹੁਣ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਹੁਣ, ਹੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਯੁਵਰਾਜ, ਅਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਅੱਜ ਸਾਡੇ ਰਾਜਾ ਬਣੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਜ ਬਿਨਾ ਰਾਜਪਾਲ ਦੇ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਚੱਲ ਸਕਦਾ।" ਉਹ ਅੱਗੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਸਾਰੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦੇ ਸਮਾਨ ਤਿਆਰ ਹਨ, ਹੇ ਰਾਘਵ; ਤੁਹਾਡੇ ਲੋਕ ਤੇ ਵਪਾਰੀ ਸਭ ਤੁਹਾਡਾ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਦਾਦਾ ਵਲੋਂ ਮਿਲੀ ਵੱਡੀ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰੋ, ਭਾਰਤ, ਅਤੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਕੇ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ।" ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਭਾਰਤ ਨੇ ਸਭ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਸਮਾਨ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, "ਸਾਡੀ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਜਿਹੜੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹੋ, ਮੈਨੂੰ ਐਸਾ ਕਹਿਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ। ਰਾਮ ਜੀ ਸਾਡੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਹੀ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਾ ਹੋਣਗੇ। ਮੈਂ ਤਾਂ ਚੌਦਾਂ ਸਾਲ ਵਾਸਤੇ ਜੰਗਲ ਵਾਸ ਕਰਾਂਗਾ।" ਭਾਰਤ ਨੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ, "ਇੱਕ ਵੱਡੀ, ਚਹੁੰ ਪਾਸੀ ਫੌਜ ਤਿਆਰ ਕਰੋ, ਮੈਂ ਖੁਦ ਜਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆਵਾਂਗਾ। ਸਾਰੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਸਮਾਨ ਮੇਰੇ ਅੱਗੇ ਲੈ ਚਲੋ, ਮੈਂ ਰਾਮ ਲਈ ਜੰਗਲ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਉੱਥੇ ਹੀ, ਸਾਰੇ ਰੀਤਿ-ਰਿਵਾਜਾਂ ਨਾਲ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਪੁਰਖ ਰਾਮ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਾਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਯਜ੍ਯ ਤੋਂ ਅੱਗ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ।" ਭਾਰਤ ਨੇ ਪੱਕੇ ਮਨ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਵਾਰਥ ਦੀ ਵਾਸ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਾਂਗਾ, ਰਾਮ ਹੀ ਰਾਜ ਕਰੇ। ਰਸਤੇ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕਾਰੀਗਰ, ਚਾਹੇ ਰਸਤਾ ਥੱਲਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਉੱਚਾ, ਤਿਆਰ ਰਹਿਣ, ਅਤੇ ਰਸਤੇ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲੇ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਚੱਲਣ।" ਭਾਰਤ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਭ ਲੋਕ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ ਅਤੇ ਬੜੀ ਸੁੰਦਰ ਵਾਣੀ ਵਿੱਚ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, "ਮਾਤਾ ਲਕਸ਼ਮੀ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਰਹੇ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਧਰਤੀ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਦੇਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋ।" ਯੁਵਰਾਜ ਦੇ ਇਹ ਉੱਤਮ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਭ ਭਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ 'ਚੋਂ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਹੰਝੂ ਵਗ ਪਏ। ਮੰਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਸਭਾ ਨੇ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਚਿੰਤਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, "ਤੁਹਾਡੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਲੋਕ ਅਤੇ ਕਾਰੀਗਰ ਰਸਤੇ ਦੀ ਤਿਆਰੀ 'ਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ।" ਹੁਣ, ਮਹਾਨ ਵਾਲ਼ਮੀਕੀ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਅਸੀਵੇਂ ਸਰਗਾ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣੋ। ਫਿਰ, ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਮਾਹਿਰ, ਮਾਪਣ-ਨਾਪਣ ਵਾਲੇ, ਆਪਣੀ ਕੰਮ-ਨਿਸ਼ਠਾ ਵਾਲੇ, ਬਹਾਦਰ ਖੁਦਾਈਏ ਅਤੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ, ਮੁਖੀ, ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਦੇ ਮਾਹਿਰ, ਬੜਾਈ, ਰਸਤਾ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਅਤੇ ਦਰੱਖਤ ਕੱਟਣ ਵਾਲੇ ਵੀ ਸਨ। ਕੁਆਂ ਖੋਦਣ ਵਾਲੇ, ਲੀਪਣ ਵਾਲੇ, ਬਾਂਸ ਦੇ ਕਾਰੀਗਰ ਅਤੇ ਮਾਪ-ਤੋਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਭ ਅੱਗੇ ਵਧੇ। ਉਹ ਵੱਡੀ ਭੀੜ, ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ, ਚੰਨ ਮਾਸੀ ਵਾਲੀ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨਿਕਲ ਪਈ। ਆਪਣੇ-ਆਪਣ ਕੰਮ ਸੰਭਾਲਕੇ, ਰਸਤਾ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕਾਰੀਗਰ ਹਥਿਆਰ ਲੈ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੇਲੀਆਂ, ਝਾੜੀਆਂ, ਬੂਟੇ, ਪੱਥਰ ਤੱਕ ਕੱਟ ਕੇ ਰਸਤਾ ਸਾਫ ਕੀਤਾ ਤੇ ਬਹੁਤ ਦਰੱਖਤ ਵਾਟੋਂ ਹਟਾਏ। ਜਿਥੇ ਦਰੱਖਤ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਉਥੇ ਕੁਝ ਲੋਕ ਨਵੇਂ ਲਗਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਤੇ ਹੋਰ ਕਤਾਰੇ, ਕੁਹਾੜੀਆਂ ਤੇ ਦਰਾਂ ਨਾਲ ਦਰੱਖਤ ਕੱਟ ਰਹੇ ਸਨ। ਕੁਝ ਮਜ਼ਬੂਤ ਲੋਕ ਗਹਿੜੀਆਂ ਝਾੜੀਆਂ ਅਤੇ ਝਾੜ-ਝੰਕਾਰ ਨੂੰ ਹਟਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਰੇਤ ਪਾ ਕੇ ਕੁਆਂ ਅਤੇ ਡਿੱਗੀਆਂ ਭਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਤੇ ਨੀਵੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮਾਂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਿਥੇ ਲੋੜ ਸੀ, ਉਥੇ ਬੰਨ੍ਹਿਆ, ਜਿਥੇ ਲੋੜ ਸੀ, ਉਥੇ ਖੋਲ੍ਹਿਆ। ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੱਡੀਆਂ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਕਾਰ ਦੀਆਂ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਨਹਿਰਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਜੋ ਸਮੁੰਦਰ ਵਰਗੀਆਂ ਲੱਗਦੀਆਂ ਸਨ। ਸੁੱਕੀ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣੇ ਕੁਆਂ ਖੋਦ ਕੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਕਾਰ ਦੇ ਚੌਬਾਰੇ ਬਣਾਏ। ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਚੁਨਵੇਂ ਫਰਸ਼, ਖਿੜਦੇ ਦਰੱਖਤ, ਮਸਤ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਅਤੇ ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ। ਚੰਦਨ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਛਿੜਕ ਕੇ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਤ, ਫੌਜ ਦਾ ਰਸਤਾ ਸੁਗੰਧਿਤ ਤੇ ਸੋਹਣਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਵਾਟ ਹੋਵੇ। ਫਿਰ, ਨਿਯੁਕਤ ਅਧਿਕਾਰੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਮਿੱਠੇ ਫਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਸੁੰਦਰ ਥਾਵਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਉਹ ਵਸਤੀ, ਜੋ ਉੱਚਵਿਰਾਸਤ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਸੀ, ਹੋਰ ਨਕਸ਼ੀ ਨਾਲ ਸਜਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਮਾਣਿਕ ਵਾਂਗ ਚਮਕਣ ਲੱਗ ਪਈ। ਮਾਹਿਰ ਲੋਕ, ਸ਼ੁਭ ਨਕਸ਼ਤਰ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਕੇ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੱਡੀ ਆਤਮਾ ਲਈ ਵਸਤੀ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਵਸਤੀ, ਉੱਚੇ ਰੇਤ ਦੇ ਕਿਲਿਆਂ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਜੰਤਰ ਵਰਗੇ ਥੰਮ੍ਹਿਆਂ, ਤੇ ਸੋਹਣੇ ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਜੋ ਬੇਹੱਦ ਮਨੋਹਰ ਲੱਗ ਰਹੀ ਸੀ।