ਉਹ ਸਮੇਂ, ਰਾਜ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਪਏ ਹੋਏ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ, ਮਹਲ ਸ੍ਰਾਵਣ ਦੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸ਼ਤਰੁਘਨ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸੱਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਕੈਕੇਈ ਨੂੰ ਸਖਤ ਬੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਡਾਂਟਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਰੜੀਆਂ ਤੇ ਦੁਖਦਾਈ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਕੈਕੇਈ ਬਹੁਤ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਸ਼ਤਰੁਘਨ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਡਰ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਭਰਤ ਦੇ ਪਾਸ ਆ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਰਣ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਤਰੁਘਨ ਨੂੰ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਦੇਖ ਕੇ, ਭਰਤ ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਂਦਾ ਹੈ: "ਕਿਸੇ ਵੀ ਜੀਵ ਵੱਲੋਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ; ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਫ ਕਰ ਦੇ।" ਸ਼ਤਰੁਘਨ ਕਹਿੰਦਾ, "ਜੇ ਰਾਮ, ਜੋ ਧਰਮਵਾਨ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਮਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਦੋਸ਼ ਨਾ ਦਿੰਦਾ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਇਸ ਮੰਦ ਕੈਕੇਈ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੰਦਾ।" "ਜੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਵੇ ਕਿ ਇਹ ਕੁਬੜੀ ਮੰਤਰਾ ਵੀ ਮਾਰੀ ਗਈ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਨਾ ਤੈਨੂੰ, ਨਾ ਮੈਨੂੰ ਕਦੇ ਗੱਲ ਕਰੇਗਾ।" ਭਰਤ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ਤਰੁਘਨ, ਜੋ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਤੇ ਮੰਤਰਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ। ਮੰਤਰਾ, ਗਹਿਰੀ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਕੈਕੇਈ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਹੱਬੜ-ਹੱਬੜ ਕਰਦੀ ਤੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਵਿਲਾਪ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਕੁਬੜੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਸ਼ਤਰੁਘਨ ਦੀ ਤਕੜੀ ਹਿੰਸਾ ਤੋਂ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ, ਕੈਕੇਈ, ਭਰਤ ਦੀ ਮਾਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਪੰਛੀ ਵਾਂਗ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲਗਾ ਕੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਦਿਲਾਸਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ, ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦੇ ਉਨਹੱਤਰਵੇਂ ਸਰਗਾ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣੋ। ਚੌਦਵੀ ਦਿਨ ਦੀ ਸਵੇਰ ਨੂੰ, ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਭਰਤ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। "ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ, ਸਾਡੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਬਜ਼ੁਰਗ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਵਨਵਾਸ ਦੇ ਕੇ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ। ਹੁਣ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਯਸ਼ ਵਾਲੇ ਭਰਤ, ਅੱਜ ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਰਾਜਾ ਬਣੋ; ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਜ ਬਿਨਾ ਅਸੀਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ।" "ਸਾਰੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦੇ ਸਮੱਗਰੀ ਤਿਆਰ ਹਨ, ਹੇ ਰਾਘਵ; ਤੁਹਾਡੇ ਲੋਕ ਅਤੇ ਵਣਜਾਰੇ, ਹੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਤੁਹਾਡੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।" "ਰਾਜ ਸੰਭਾਲੋ, ਭਰਤ, ਇਹ ਵੱਡੀ ਵਿਰਾਸਤ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਦਾਦਾ ਤੋਂ; ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਵਾਓ ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਦੋ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ।" ਭਰਤ, ਆਪਣੇ ਵਚਨ 'ਤੇ ਅਡੋਲ, ਸਭ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਦਾ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰ ਕੇ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਾ ਹੈ: "ਸਾਡੀ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਤੁਸੀਂ ਜਿਹੇ ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ, ਮੈਨੂੰ ਐਸਾ ਨਾ ਕਹੋ।" "ਰਾਮ ਸਾਡਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੋਵੇਗਾ; ਪਰ ਮੈਂ ਚੌਦਾਂ ਸਾਲ ਲਈ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਾਂਗਾ।" "ਇੱਕ ਵੱਡੀ, ਚਾਰ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਫੌਜ ਤਿਆਰ ਕਰੋ; ਮੈਂ ਖੁਦ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਲਿਆਵਾਂਗਾ।" "ਸਾਰੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ, ਪੂਰੀ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ, ਸਾਡੇ ਅੱਗੇ ਲੈ ਚੱਲੀ ਜਾਵੇ; ਮੈਂ ਰਾਮ ਦੀ ਖਾਤਰ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਜਾਵਾਂਗਾ।" "ਉਥੇ ਹੀ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਰੀਤਾਂ ਨਾਲ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆਵਾਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਯਜਨਾ ਤੋਂ ਅੱਗ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ।" "ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ, ਜੋ ਸਵਾਰਥੀ ਹੈ, ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗਾ; ਮੈਂ ਕਠੋਰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਾਂਗਾ ਤੇ ਰਾਮ ਰਾਜਾ ਹੋਵੇਗਾ।" "ਕਾਰਿਗਰ ਰਸਤਾ ਬਣਾਉਣ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਸਮਤਲ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਉਤਾਰ-ਚੜ੍ਹਾਵਾਂ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਤਜਰਬੇਕਾਰ ਰਖਵਾਲੇ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਚੱਲਣ।" ਜਦ ਭਰਤ ਰਾਮ ਦੀ ਖਾਤਰ ਐਸਾ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਸ਼ਲਾਘਾ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦੇ ਹਨ: "ਲਕਸ਼ਮੀ, ਧਨ ਦੀ ਦੇਵੀ, ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਰਹੇ ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਧਰਤੀ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ, ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਦੇਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋ।" "ਇਹ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਹੰਝੂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਡਿੱਗਦੇ ਹਨ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੰਤਰੀ ਤੇ ਸਭ ਸੰਸਦ, ਦੁਖ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: "ਤੁਹਾਡੀ ਆਗਿਆ 'ਤੇ ਲੋਕ ਤੇ ਕਾਰਿਗਰਾਂ ਦੀ ਟੋਲੀ ਨੂੰ ਰਸਤੇ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਲਈ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।" ਹੁਣ, ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦੇ ਅੱਸੀਵੇਂ ਸਰਗਾ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣੋ। ਫਿਰ, ਪਟਿਆਲਾ ਅਤੇ ਨਾਪ-ਤੋਲ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਆਪਣੀ ਕਾਰਗਰੀ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਠ, ਸ਼ੂਰ ਵੀਰ, ਖੋਦਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰ, ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ, ਮੁਖੀ, ਯੰਤਰਾਂ ਦੇ ਮਾਹਿਰ, ਬਢੀ, ਸੜਕ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਰੁੱਖ ਕੱਟਣ ਵਾਲੇ ਵੀ ਹਨ। ਕੂਆਂ ਖੋਦਣ ਵਾਲੇ, ਚੂਨਾ ਲਗਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਬਾਂਸ ਦੇ ਕੰਮ ਵਾਲੇ ਤੇ ਨਾਪ-ਤੋਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਭ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵੱਡੀ ਟੋਲੀ, ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ, ਉਸ ਥਾਂ ਵੱਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਚੰਦ ਦੀ ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਵਾਲੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ ਹੈ। ਆਪਣਾ-ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਲੈ ਕੇ, ਰਸਤਾ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਮਾਹਿਰ ਵਿਭਿੰਨ ਸੰਦਾਂ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹਨ। ਵਣ-ਲਤਾਵਾਂ, ਬੂਟੀਆਂ, ਝਾੜੀਆਂ, ਪੱਥਰਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟ ਕੇ, ਲੋਕ ਰਸਤਾ ਸਾਫ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਡਾਲ਼ਦੇ ਹਨ। ਜਿੱਥੇ ਰੁੱਖ ਨਹੀਂ, ਉਥੇ ਕੁਝ ਰੁੱਖ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਹੋਰ ਕੁਝ, ਕੁਹਾੜੀਆਂ, ਕੁਟਾਰੀਆਂ ਤੇ ਦਾਟੀਆਂ ਨਾਲ, ਇੱਥੇ-ਉੱਥੇ ਰੁੱਖ ਕੱਟਦੇ ਹਨ। ਹੋਰ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਤ, ਰੀੜੀਆਂ ਦੀਆਂ ਘਣੀ ਝਾੜੀਆਂ ਨੂੰ ਤੋੜ ਕੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਜ਼ਮੀਨ ਸਾਫ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਕੂਆਂ ਤੇ ਡਿੱਗੀਆਂ ਖੱਡਾਂ ਵਿੱਚ ਰੇਤ ਪਾ ਕੇ ਭਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਹੋਰ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਨਿਮਣੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮਤਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਜੋ ਬੰਨਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਬੰਨਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਸਾਫ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਸਾਫ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਤੇ ਜਿੱਥੇ ਤੋੜਨਾ ਸੀ, ਓਥੇ ਤੋੜਦੇ ਹਨ। ਥੋੜੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਕਾਰਾਂ ਦੇ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਵੱਡੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਚੈਨਲ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਸੁੱਕੀ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਵਧੀਆ ਕੂਏਂ ਖੋਦਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਕਾਰਾਂ ਦੇ ਚਬੂਤਰਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭਰਤ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ 'ਤੇ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣ ਲਈ, ਅਯੋਧਿਆ ਦੇ ਲੋਕ, ਮੰਤਰੀ ਤੇ ਕਾਰਿਗਰ, ਰਸਤਾ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਦੀ ਭਗਤੀ ਤੇ ਨਿਆਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਭ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।