ਇਹ ਸਭ ਦੇਖ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, “ਆਓ, ਕੌਸਲਿਆ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਚਲਦੇ ਹਾਂ। ਉਹ ਦਯਾਲੂ, ਦਾਨੀ, ਧਰਮਵਾਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਡੇ ਲਈ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਸਰਣ ਬਣੇਗੀ।” ਇਸ ਸਮੇਂ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਸਨ, ਆਪਣੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਤਕਲੀਫ਼ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਮੰਥਰਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਰੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਘਸੀਟਦਾ ਹੋਇਆ ਲੈ ਗਿਆ। ਮੰਥਰਾ ਨੂੰ ਇधर-ਉਧਰ ਘਸੀਟਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਦੇ ਨਾਨਾ-ਕਿਸਮ ਦੇ ਗਹਿਣੇ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਵਿੱਖਰ ਗਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਗਹਿਨਿਆਂ ਨਾਲ ਰਾਜ ਮਹਲ ਉਸ ਵੇਲੇ ਐਸਾ ਲਗ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਰਦ ਰੁੱਤ ਦਾ ਆਸਮਾਨ ਹੋਵੇ। ਫਿਰ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸੱਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਕੈਕੇਈ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਤੌਰ ਤੇ ਡਾਂਟਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਰੜੇ ਬੋਲ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਰੜੇ ਅਤੇ ਦੁਖਦਾਈ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਕੈਕੇਈ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਡਰ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਚਲ ਪਈ। ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨੂੰ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਦੇਖ ਕੇ, ਭਰਤ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਕਿਸੇ ਵੀ ਜੀਵ ਦੁਆਰਾ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ; ਮਾਫ ਕਰ ਦੇ।” ਭਰਤ ਨੇ ਫਿਰ ਕਿਹਾ, “ਜੇ ਰਾਮ, ਜੋ ਧਰਮਵਾਨ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਮਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਲਈ ਦੋਸ਼ ਨਾ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਇਸ ਮੰਦ ਕੈਕੇਈ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਂਦਾ। ਜੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਵੇ ਕਿ ਇਸ ਕੁਬਜਾ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਨਾਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ, ਨਾਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰੇਗਾ।” ਭਰਤ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ, ਜੋ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਹਟ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮੰਥਰਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਮੰਥਰਾ ਕੈਕੇਈ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਗਈ, ਹਾਫਦੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਗਹਿਰੀ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਵਿਲਾਪ ਕਰਨ ਲੱਗੀ। ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਦੇ ਹਿੰਸਕ ਵਤੀਰੇ ਨਾਲ ਮੰਥਰਾ ਦੇ ਹੋਸ਼ ਗੁੰਮ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਕੈਕੇਈ, ਜੋ ਭਰਤ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਸਾਂਤਵਨਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਦੁਖੀ ਪੰਛੀ ਆਪਣੇ ਸਹਾਰੇ ਨੂੰ ਚਿਮੜ ਜਾਂਦਾ ਹੋਵੇ। ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਆਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦੀ ਉਨ੍ਹੱਤਰਵੀਂ ਸਰਗਾ। ਚੌਦ੍ਹਵੀਂ ਦਿਨ ਦੀ ਸਵੇਰੇ, ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਭਰਤ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ, ਸਾਡੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਬਜ਼ੁਰਗ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਵਨਵਾਸ ਦੇ ਕੇ ਸਵਰਗ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ। ਹੁਣ, ਹੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਰਤ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਅੱਜ ਸਾਡਾ ਰਾਜਾ ਬਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਰਾਜ ਬਿਨਾ ਰਾਜ ਨਹੀਂ ਚੱਲ ਸਕਦਾ।” “ਸਾਰੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਤਿਆਰ ਹਨ, ਹੇ ਰਾਘਵ; ਤੇਰੇ ਲੋਕ ਅਤੇ ਸਭ ਜਥੇ ਤੇਰਾ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਦਾਦਾ ਤੋਂ ਮਿਲੀ ਵੱਡੀ ਵਿਰਾਸਤ, ਭਰਤ, ਰਾਜ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਦੇ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ।” ਭਰਤ ਨੇ, ਸਾਰੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਦਾ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰ ਕੇ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ, “ਸਾਡੀ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਰਾਜਗੱਦੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਤੁਸੀਂ ਬੁਧੀਮਾਨ ਹੋ, ਮੈਨੂੰ ਐਸਾ ਨਾ ਕਹੋ।” “ਰਾਮ ਸਾਡੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਾ ਬਣਨਗੇ; ਮੈਂ ਚੌਦ੍ਹਾ ਸਾਲ ਵਨ ਵਿੱਚ ਰਹਾਂਗਾ। ਇੱਕ ਵੱਡੀ, ਚਾਰ ਫੌਜਾਂ ਵਾਲੀ ਸੈਨਾ ਤਿਆਰ ਕਰੋ; ਮੈਂ ਖੁਦ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਵਨ ਤੋਂ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹਾਂ। ਸਾਰੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲੈ ਚੱਲਾਂਗੇ; ਮੈਂ ਰਾਮ ਦੀ ਖਾਤਰ ਵਨ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਉਥੇ ਹੀ, ਸਾਰੇ ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜਾਂ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਉਸ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਿੰਘ ਰਾਮ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਾਂਗਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਯਗਨ ਤੋਂ ਅੱਗ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਪੂਰੀ ਕਰਾਂਗਾ, ਜੋ ਸਵਾਰਥੀ ਹੈ; ਮੈਂ ਸਖ਼ਤ ਵਨ ਵਿੱਚ ਰਹਾਂਗਾ ਅਤੇ ਰਾਮ ਰਾਜਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਕਾਰੀਗਰ ਰਸਤਾ ਬਣਾਉਣ, ਚਾਹੇ ਸਮਤਲ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਢੁਕਵੇ, ਅਤੇ ਰੱਖਵਾਲੀ, ਜੋ ਔਖੇ ਰਸਤੇ ਜਾਣ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਹਨ, ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਚੱਲਣ। ਭਰਤ ਨੇ ਜਦ ਰਾਮ ਦੀ ਖਾਤਰ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਵਧੀਆ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਹੇ ਭਰਤ, ਜਦ ਤੂੰ ਧਰਤੀ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਦੇਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਤੈਨੂੰ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇਵੀ ਸਦਾ ਸਾਥ ਦੇਵੇ।” ਉਸ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਦੇ ਇਹ ਅਦੁੱਤੀ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਹੰਝੂ ਚਿਹਰੇ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ। ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਸਭਾ, ਦੁਖ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, “ਤੇਰੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ ਲੋਕ ਅਤੇ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਦੀ ਟੋਲੀਆਂ ਨੂੰ ਰਸਤੇ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਲਈ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।” ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਆਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦੀ ਅੱਸੀਵੀਂ ਸਰਗਾ। ਫੇਰ, ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਮਾਹਿਰ, ਮਾਪਣ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਗਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਨਿੱਘ, ਬਹਾਦਰ ਖੋਦਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰ, ਚਲ ਪਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਮੁਲਾਜ਼ਮ, ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਦੇ ਮਾਹਿਰ, ਬੜੀ, ਰਸਤਾ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟਣ ਵਾਲੇ ਵੀ ਸਨ। ਕੁਆਂ ਖੋਦਣ ਵਾਲੇ, ਪੁੱਟੀ ਲਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਬਾਂਸ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਨਕਸ਼ਾ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸਭ ਅੱਗੇ ਚਲੇ। ਇਹ ਵੱਡੀ ਟੋਲੀ, ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ, ਉਸ ਥਾਂ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਈ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀ ਹੋਈ, ਜਿਵੇਂ ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸਮੁੰਦਰ। ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਸੰਭਾਲ ਕੇ, ਰਸਤਾ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਉਪਕਰਨ ਲੈ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧੇ। ਬੇਲੀਆਂ, ਬੂਟੀਆਂ, ਝਾੜੀਆਂ ਅਤੇ ਪੱਥਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਕੱਟ ਕੇ, ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਰਸਤਾ ਸਾਫ ਕੀਤਾ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਗਿਰਾਇਆ। ਜਿੱਥੇ ਰੁੱਖ ਨਾ ਸਨ, ਉੱਥੇ ਕੁਝ ਲੋਕ ਰੁੱਖ ਲਗਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਹੋਰ ਕਈ ਕਲ੍ਹ, ਕੁਹਾੜੀਆਂ, ਅਤੇ ਦਰਾਤੀਆਂ ਨਾਲ ਰੁੱਖ ਕੱਟ ਰਹੇ ਸਨ। ਕਈ ਮਜ਼ਬੂਤ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਲੋਕ, ਕਣੀਆਂ ਦੇ ਮੋਟੇ ਝਾੜਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜ ਕੇ, ਔਖੇ ਪਾਸਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾਫ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਕਈ ਲੋਕ ਕੂਆਂ ਅਤੇ ਡਿੱਗੀਆਂ ਨੂੰ ਰੇਤ ਨਾਲ ਭਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਹੋਰ ਨੀਵੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਸਮਤਲ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭਰਤ ਅਤੇ ਆਯੋਧਿਆ ਦੇ ਲੋਕ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਵਿੱਚ, ਰਸਤੇ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਵਨ ਜਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਰਾਜਗੱਦੀ ਦੇਣ ਦੀ ਅਮੋਲ ਯੋਜਨਾ ਤੇ ਅਡੋਲ ਦਿਲ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਹੇ ਸਨ।