ਜਦੋਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਮੰਤਰਾ ਦੀ ਸਹੇਲੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਆਕ੍ਰੋਸ਼ ਦੇਖ ਕੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਭੱਜਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਕ ਜਗ੍ਹਾ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਤੇ ਆਪਸ ਵਿਚ ਸੁਲਝਾ ਕੇ ਬੋਲੀਆਂ, "ਹੁਣ ਜੋ ਉਹ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ।" ਫਿਰ ਉਹ ਸੋਚਣ ਲੱਗੀਆਂ, "ਆਓ, ਅਸੀਂ ਕੌਸਲਿਆ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਨ ਲਵੀਂ, ਜੋ ਦਇਆਵਾਨ, ਦਾਨੀ, ਧਰਮਾਤਮਾ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ; ਉਹ ਸਾਡੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰੇਗੀ।" ਇਸੇ ਵੇਲੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਸਨ, ਆਪਣੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਰੋ ਰਹੀ ਕੁਬਜਾ ਮੰਤਰਾ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਘਸੀਟਦਾ ਹੋਇਆ ਲੈ ਗਿਆ। ਜਿਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਮੰਤਰਾ ਨੂੰ ਇਧਰ-ਉਧਰ ਘਸੀਟਿਆ ਗਿਆ, ਉਸ ਦੇ ਅਨੇਕ ਕਿਸਮ ਦੇ ਵਿਲੱਖਣ ਗਹਿਣੇ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਝਿੜ ਗਏ। ਉਹਨਾਂ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਰਾਜ ਮਹਲ ਉਸ ਸਮੇਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਪਤਝੜ ਦੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਤਾਰੇ ਚਮਕਦੇ ਹੋਣ। ਫਿਰ ਉਸ ਸਮੇਂ, ਮਹਾਂਬਲੀ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਕੈਕਈ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਤੌਰ ਤੇ ਡਾਂਟਿਆ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਰਕਸ਼ ਬੋਲ ਬੋਲੇ। ਉਹ ਕਰਕਸ਼ ਤੇ ਦੁੱਖਦਾਇਕ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਕੈਕਈ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਡਰ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਭਰਤ ਦੇ ਪਾਸ ਸ਼ਰਨ ਲੈਣ ਲਈ ਚਲੀ ਗਈ। ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨੂੰ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਦੇਖ ਕੇ ਭਰਤ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਿਆ ਤੇ ਆਖਿਆ, "ਕਿਸੇ ਵੀ ਜੀਵ ਦੁਆਰਾ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ; ਇਸ ਨੂੰ ਮਾਫ਼ ਕਰ ਦੇ।" ਭਰਤ ਨੇ ਫਿਰ ਕਿਹਾ, "ਜੇ ਰਾਮ, ਜੋ ਧਰਮਾਤਮਾ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਮਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਲਈ ਦੋਸ਼ੀ ਨਾ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਇਸ ਪਾਪਣ ਕੈਕਈ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਂਦਾ। ਪਰ ਜੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਇਹ ਪਤਾ ਲੱਗ ਗਿਆ ਕਿ ਤੂੰ ਇਸ ਕੁਬਜਾ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਨਾਂ ਤੈਨੂੰ ਬੋਲਣਗੇ ਤੇ ਨਾਂ ਮੈਨੂੰ।" ਭਰਤ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨੇ ਆਪਣਾ ਗੁੱਸਾ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਿਆ ਤੇ ਮੰਤਰਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਮੰਤਰਾ ਡਰ ਤੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ, ਹਾਥ ਪੈਰ ਥੱਲੇ ਹੋ ਕੇ ਕੈਕਈ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਈ ਤੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਵਿਲਾਪ ਕਰਨ ਲੱਗੀ। ਮੰਤਰਾ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦੇ ਹੋਸ਼ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਦੀ ਹਿੰਸਾ ਕਰਕੇ ਗੁੰਮ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਕੈਕਈ ਨੇ, ਜੋ ਭਰਤ ਦੀ ਮਾਂ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਚੁੰਬੀ ਹੋਈ ਪੰਛੀ ਵਾਂਗ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਸੰਤੁਣਾ ਦਿੱਤੀ। ਹੁਣ, ਸਰਵੋਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਅਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦੇ ਉਨੱਤਰਵੇਂ ਸਰਗ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣੋ। ਚੌਦਵੀਂ ਰਾਤ ਦੇ ਸਵੇਰੇ, ਰਾਜ ਦਰਬਾਰ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਤੇ ਭਰਤ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, "ਮਹਾਰਾਜ ਦਸ਼ਰਥ, ਜੋ ਸਾਡੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਤੇ ਆਦਰਨੀਯ ਜਠੇਜ ਹਨ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਭੇਜ ਕੇ ਸਵਰਗ ਸਿਧਾਰ ਗਏ ਹਨ। ਹੁਣ, ਹੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਅੱਜ ਤੂੰ ਸਾਡਾ ਰਾਜਾ ਬਣ; ਰਾਜ ਬਿਨਾ ਅਸੀਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਉਚਿਤ ਕਰਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ।" ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਸਾਰੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਸਮੱਗਰੀ ਤਿਆਰ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਘਵ; ਤੇਰੇ ਲੋਕ ਤੇ ਵਪਾਰੀ ਤੇਰੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਰਾਜ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ, ਭਰਤ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਤੇ ਦਾਦਾ ਵਲੋਂ ਮਿਲੀ ਵੱਡੀ ਵਿਰਾਸਤ; ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰ ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਰੱਖ, ਹੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਪੁਰਖ।" ਭਰਤ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਵਚਨ ਤੇ ਅਡਿੱਠ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੀ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ, "ਸਾਡੀ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਤੁਸੀਂ ਜਿਹੋ ਜਿਹੇ ਗਿਆਨੀ ਹੋ, ਮੈਨੂੰ ਇੰਝ ਨਾ ਆਖੋ।" ਉਹ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਰਾਮ ਸਾਡਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਹੀ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੋਵੇਗਾ; ਮੈਂ ਤਾਂ ਚੌਦਾਂ ਸਾਲ ਲਈ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਾਂਗਾ।" "ਇੱਕ ਵੱਡੀ, ਚਤੁਰੰਗੀਣ ਸੈਨਾ ਤਿਆਰ ਹੋਵੇ; ਮੈਂ ਖੁਦ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਲਿਆਵਾਂਗਾ। ਸਮੂਹ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਸਮੱਗਰੀ, ਪੂਰੀ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ, ਸਾਡੇ ਅੱਗੇ ਲੈ ਚਲੋ; ਮੈਂ ਰਾਮ ਲਈ ਜੰਗਲ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਓਥੇ ਹੀ, ਸਾਰੇ ਵਿਧਾਨਾਂ ਨਾਲ, ਉਸ ਪੁਰਖੋਤਮ ਰਾਮ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਾਂਗਾ ਤੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆਵਾਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਹੋਮ ਤੋਂ ਅੱਗ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ।" "ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮਾਂ ਦੇ ਸੁਆਰਥ ਭਰੇ ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਪੂਰੀ ਕਰਾਂਗਾ; ਮੈਂ ਕਠਿਨ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਾਂਗਾ ਤੇ ਰਾਮ ਹੀ ਰਾਜਾ ਹੋਵੇਗਾ।" "ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਨੂੰ ਆਖੋ ਕਿ ਰਸਤਾ ਬਣਾਉਣ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਸਮਤਲ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਉਬੜ-ਖਾਬੜ; ਤੇ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਉਹ ਰੱਖਵਾਲੀ ਚੱਲਣ ਜੋ ਔਖੇ ਰਸਤੇ ਜਾਣ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਹਨ।" ਜਦ ਭਰਤ ਨੇ ਰਾਮ ਦੇ ਹਿਤ ਲਈ ਇਹ ਬਚਨ ਆਖੇ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਉੱਤਮ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਲਖ਼ਮੀ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਰਹੇ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਧਰਤੀ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਦੇਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ।" ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਦੇ ਇਹ ਉੱਤਮ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ 'ਚ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਹੰਝੂ ਆ ਗਏ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੰਤਰੀ ਤੇ ਸਭਾ, ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਹਰੇਖੀ ਨਾਲ ਆਖਣ ਲੱਗੀ, "ਤੇਰੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਲੋਕ ਤੇ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਰਸਤੇ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਲਈ ਆਗਿਆ ਮਿਲ ਗਈ ਹੈ।" ਹੁਣ, ਮਹਾਨ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਅਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦੇ ਅੱਸੀਵੇਂ ਸਰਗ ਨੂੰ ਸੁਣੋ। ਫਿਰ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ, ਮਾਪਣ ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਾਉਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਤੇ ਬਹਾਦੁਰ ਖੋਦਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਚਲ ਪਏ। ਨਾਲ ਹੀ ਮਾਸਟਰ ਮਿਸਤਰੀ, ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਦੇ ਮਾਹਿਰ, ਤਰਖਾਣ, ਰਸਤਾ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟਣ ਵਾਲੇ ਵੀ ਚੱਲ ਪਏ। ਕੂਆਂ ਖੋਦਣ ਵਾਲੇ, ਲੀਪਣ ਵਾਲੇ, ਬਾਂਸ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੇ ਮਾਪਿਆਂ ਵਾਲੇ ਸਭ ਅੱਗੇ ਵਧੇ। ਉਹ ਵਿਸ਼ਾਲ ਭੀੜ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਬੜੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ, ਪੂਰਨ ਚੰਦ ਵਾਲੀ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ ਹੋਈ, ਰਵਾਨਾ ਹੋਈ। ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਸੰਭਾਲ ਕੇ, ਰਸਤਾ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਮਾਹਿਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਥਿਆਰ ਲੈ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧੇ। ਬੇਲੀਆਂ, ਜੰਗਲ, ਝਾੜੀਆਂ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਪੱਥਰ ਵੀ ਕੱਟਦੇ ਹੋਏ, ਲੋਕ ਰਸਤਾ ਸਾਫ ਕਰਦੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟਦੇ ਗਏ। ਜਿਥੇ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਦਰੱਖਤ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਉਥੇ ਕੁਝ ਲੋਕ ਨਵੇਂ ਦਰੱਖਤ ਲਗਾਉਂਦੇ, ਜਦਕਿ ਹੋਰ ਲੋਕ ਕੁਹਾੜੀਆਂ, ਕਲ੍ਹਾੜੀਆਂ ਤੇ ਦਰਾਂਤੀਆਂ ਨਾਲ ਦਰੱਖਤ ਕੱਟਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭਰਤ ਦੀ ਅਗਵਾਈ 'ਚ, ਸਾਰਾ ਅਯੋਧਿਆ ਵਾਸੀ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ 'ਚ ਲੱਗ ਗਿਆ।