ਜਿਸ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨਾਲ ਉਹ ਮਹਾਨ ਪੁਰਖ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਕਈ ਭਾਰੀ ਸ਼ਾਪਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ਰਾਬ, ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਜੂਏ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹੇ, ਇੱਛਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਫਸਿਆ ਰਹੇ। ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਚਾਹੇ ਧਰਮ ਵੱਲ ਵਟੇ, ਪਰ ਉਹ ਅਧਰਮ ਕਰੇ, ਅਤੇ ਉਹ ਅਯੋਗ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਵੇ। ਜੋ ਧਨ ਉਸ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਲੁਟੇਰਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਲੁੱਟ ਲਿਆ ਜਾਵੇ। ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੋਵੇਂ ਸੰਧਿਆਂ ਸਮੇਂ ਸੋਣ ਵਾਲੇ ਉੱਤੇ ਪਾਪ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਾਪ ਵੀ ਉਸ ਉੱਤੇ ਆਵੇ ਜਿਸ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨਾਲ ਉਹ ਮਹਾਨ ਪੁਰਖ ਗਿਆ। ਉਸ ਉੱਤੇ ਉਹ ਪਾਪ ਆਵੇ ਜੋ ਅੱਗ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਨਾ ਕਰਨ, ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦਾ ਉਲੰਘਣ ਕਰਨ, ਜਾਂ ਮਿੱਤਰ ਨਾਲ ਧੋਖਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਪਿਤਰਾਂ, ਮਾਂ ਜਾਂ ਪਿਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਾ ਕਰ ਸਕੇ। ਉਹ ਅੱਜ ਹੀ ਧਰਮਾਤਮਾ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਜਾਵੇ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਛੱਡ ਕੇ ਨਿਰਥਕ ਖੜਾ ਰਹੇ। ਭਾਵੇਂ ਉਸ ਦੇ ਬਹੁਤ ਪੁੱਤਰ ਹੋਣ, ਪਰ ਉਹ ਗਰੀਬ, ਬਿਮਾਰ ਅਤੇ ਤਪਦੇ ਹੋਏ ਸਦਾ ਦੁੱਖੀ ਰਹੇ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਮਕਾਲੀ, ਦੁਖੀ, ਆਸ ਲਾਈ ਬੈਠਿਆਂ ਜਾਂ ਮੰਗਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਝੂਠੇ ਵਾਅਦੇ ਕਰੇ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਝੂਠ, ਰੁੱਖੇ ਬੋਲ, ਨਿੰਦਿਆ, ਅਸ਼ੁੱਧਤਾ ਅਤੇ ਰਾਜੇ ਤੋਂ ਡਰਦਾ ਰਹੇ, ਅਧਰਮੀ ਰਹੇ। ਉਹ ਕਿਸੇ ਚੰਗੀ ਪਤਨੀ, ਜੋ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਕੇ ਸਹੀ ਸਮੇਂ ਉਪਲੱਬਧ ਹੋਵੇ, ਨਾਲ ਅਧਰਮ ਕਰੇ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਕਨੂਨੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਪਰਾਈਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹੇ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਧਰਮ ਤੋਂ ਹਟ ਜਾਵੇ। ਉਸ ਉੱਤੇ ਉਹ ਪਾਪ ਆਵੇ ਜੋ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਉੱਤੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਵੰਸ਼ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਪਾਣੀ ਗੰਦਾ ਕਰਨ ਜਾਂ ਜ਼ਹਿਰ ਦੇਣ ਦਾ ਪਾਪ ਇਕੱਲਾ ਪਾਵੇ। ਉਹ ਅਸ਼ੁੱਧ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲਈ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪਾਏ ਜਾਂ ਵੱਛੇ ਲਈ ਬਣੀ ਗਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਖਿੱਚ ਲਵੇ। ਜਦ ਪਾਣੀ ਉਪਲੱਬਧ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਤਰਸਦੇ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦੇਵੇ ਅਤੇ ਉਹ ਪਾਪ ਪਾਵੇ। ਜਦ ਹੋਰ ਲੋਕ ਉਸ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਸੱਚੀ ਨੀਅਤ ਨਾਲ ਤਰਕ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋਣ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਵਿੱਚ ਭਾਗੀ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ ਵੰਞੀ ਹੋਈ ਕੌਸਲਿਆ, ਜੋ ਰਾਜੇ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਤਾਵਨਾ ਦੇਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਡਿੱਗ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ, ਜੋ ਹੋਸ਼ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਸੀ ਤੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਤੜਫ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਭਾਰੀ ਸ਼ਾਪਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਕਸਮਾਂ ਉਚਾਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਕੌਸਲਿਆ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਪੁੱਤਰ, ਤੇਰੀਆਂ ਇਹਨਾਂ ਕਸਮਾਂ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਦੁੱਖ ਹੋਰ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਜਾਨ ਹੀ ਲੈ ਲੈਣ ਲੱਗਾ ਹੈ। ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਤੇਰਾ ਮਨ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦਾ ਮਨ ਧਰਮ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਹਟਿਆ। ਮੇਰੇ ਬੱਚੇ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਵਚਨ ਤੇ ਅਡਿੱਠ ਰਹਿਣਾ, ਤੈਨੂੰ ਧਰਮਾਤਮਾ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਮਿਲਣਗੇ।" ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਕੌਸਲਿਆ ਨੇ ਭਾਰਤ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਚੁੱਕ ਲਿਆ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਾਂਹਾਂ ਨੂੰ ਲਪੇਟ ਲਿਆ ਤੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਰੋ ਪਈ। ਵੱਡੀ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ ਭਾਰਤ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਭਟਕਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਭਟਕਾਏ ਹੋਏ ਤੇ ਦੁੱਖ ਦਬਾਉਂਦੇ ਹੋਏ। ਜਦ ਉਹ ਸੰਤਾਵਨਾ ਮਿਲ ਰਹੀ ਸੀ, ਪਰ ਹੋਸ਼ ਖੋ ਬੈਠਾ ਸੀ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਲੇਟਿਆ, ਵਾਰ ਵਾਰ ਡੂੰਘੀਆਂ ਸਾਹਾਂ ਲੈਂਦਾ, ਉਸ ਲਈ ਰਾਤ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਲੰਘ ਗਈ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ, ਵੈਸ਼ਿਸ਼ਠ—ਜੋ ਵਧੀਆ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਸੀ—ਉਸ ਦੁੱਖੀ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਹੁਣ ਦੁੱਖ ਛੱਡ ਦੇ, ਮਹਾਨ ਯਸ਼ਸਵੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰ। ਹੁਣ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ—ਰਾਜੇ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰ।" ਵੈਸ਼ਿਸ਼ਠ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਭਾਰਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਿਆ ਤੇ ਜੋ ਕਰਨਾ ਸੀ, ਉਹ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਤੇਲ ਦੇ ਘੜੇ ਤੋਂ ਕੱਢ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ, ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਰੰਗਤ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਸੀ, ਉਹ ਸੁੱਤਾ ਹੋਇਆ ਜਿਹਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਸੋਹਣੇ ਰਤਨ ਜੜੇ ਖਟ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ, ਦਸ਼ਰਥ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਭਾਰਤ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਰੋ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਰੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, "ਰਾਜੇ, ਤੁਸੀਂ ਕਿਹੜਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜੋ ਧਰਮੀ ਰਾਮ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ, ਜਦ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਨਹੀਂ ਸੀ? ਤੁਸੀਂ ਕਿੱਥੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹੋ, ਰਾਜਨ, ਇਹ ਲੋਕ, ਜੋ ਰਾਮ ਤੋਂ ਵੰਞੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਦੁਖੀ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ? ਹੁਣ ਤੁਹਾਡੇ ਬਾਅਦ, ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਸਵਰਗ ਚਲੇ ਗਏ ਹੋ ਅਤੇ ਰਾਮ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਹੈ, ਤੁਹਾਡੀ ਅਯੋਧਿਆ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਤੇ ਭਲਾਈ ਕੌਣ ਕਰੇਗਾ? ਰਾਜਨ, ਤੁਹਾਡੇ ਬਿਨਾ ਧਰਤੀ ਚਾਨਣ ਬਿਨਾ ਰਾਤ ਵਰਗੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, ਸ਼ਹਿਰ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਐਸਾ ਹੀ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ।" ਭਾਰਤ ਜਦ ਇੰਝ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਰੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਵੈਸ਼ਿਸ਼ਠ ਜੀ ਨੇ ਮੁੜ ਆਖਿਆ, "ਜੋ ਕੁਝ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਨੇ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹਨ, ਉਹ ਜਲਦੀ ਕਰ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਬਿਨਾ ਝਿਜਕ।" ਭਾਰਤ ਨੇ "ਜਿਵੇਂ ਆਗਿਆ" ਆਖ ਕੇ, ਵੈਸ਼ਿਸ਼ਠ ਦੀ ਗੱਲ ਮੰਨੀ ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ ਸਾਰੇ ਪੁਰੋਹਿਤ, ਕੁਲਪੁਰੋਹਿਤ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਲਿਆ। ਜੋ ਲੋਕ ਰਾਜੇ ਦੇ ਅੱਗ-ਗ੍ਰਹਿ ਦੇ ਬਾਹਰ ਖੜੇ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਵਲੋਂ ਲੈ ਜਾਇਆ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਜਦ ਰਾਜੇ ਦੀ ਆਤਮਾ ਚਲੀ ਗਈ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ੀਬਿਲਾ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਸੇਵਕਾਂ ਨੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅੰਸੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ ਤੇ ਮਨ ਦੁੱਖੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਲਿਜਾਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਹੋਈ, ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਵਿਛੋੜੇ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ।