ਇੱਕ ਵਾਰ, ਰਾਜ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਮਾਤਾ ਕੌਸਲਿਆ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉੱਤੇ ਉਲਾਹਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਨਰਮ ਤੇ ਦਰਦ ਭਰੇ ਸੁਰ ਵਿੱਚ ਆਖਿਆ, "ਮਾਤਾ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਕਿਉਂ ਦੋਸ਼ ਦੇ ਰਹੀਆਂ ਹੋ, ਜਦ ਕਿ ਮੈਂ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੀ ਤੇ ਨਿਰਪਰਾਧ ਹਾਂ? ਤੁਸੀਂ ਤਾਂ ਭਲੀ ਭਾਂਤ ਜਾਣਦੀਆਂ ਹੋ ਕਿ ਮੇਰਾ ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ ਰਾਮ ਲਈ ਕਿੰਨਾ ਡੂੰਘਾ ਤੇ ਅਟੁੱਟ ਪਿਆਰ ਹੈ। ਮੇਰਾ ਮਨ, ਜੋ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਰਾਹ ਉੱਤੇ ਚੱਲਦਾ ਹੈ, ਕਦੇ ਵੀ ਉਸ ਤੋਂ ਵਿਛੜ ਨਾ ਜਾਵੇ—ਉਹ ਸੱਚਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਨੇਕ ਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਨੇ ਤੁਹਾਡੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨਾਲ ਕੁਝ ਖ਼ਰਾਬ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਾਪੀ ਨੌਕਰ ਵਾਂਗੂ ਹੋਵੇ, ਜਿਹੜਾ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਗੰਦਾ ਕਰੇ ਜਾਂ ਸੁੱਤੀ ਗਾਂ ਨੂੰ ਲੱਤ ਮਾਰੇ। ਜੇ ਕੋਈ ਮਾਲਕ ਆਪਣੇ ਨੌਕਰ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਕੰਮ ਕਰਵਾ ਕੇ ਫਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਅਰਥ ਕਰ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਅਧਰਮੀ ਹੋਵੇ—ਇਹ ਹਾਲਤ ਉਸ ਦੀ ਹੋਵੇ ਜਿਸ ਨੇ ਤੁਹਾਡੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨਾਲ ਕੁਝ ਕੀਤਾ। ਜੇ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਜਾ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਂਗ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵਾਸਘਾਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਪਾਪ ਉਸ ਉੱਤੇ ਆਵੇ ਜਿਸ ਨੇ ਤੁਹਾਡੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨਾਲ ਇਹ ਕੀਤਾ। ਜੇ ਰਾਜਾ ਅਪਣੇ ਹੱਕ ਦੀ ਲੱਗਤ ਵਸੂਲ ਕਰਕੇ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਾਪ ਜਿਸ ਨੇ ਤੁਹਾਡੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨਾਲ ਕੁਝ ਕੀਤਾ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਨੇ ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕਰਕੇ ਠੱਗੀ ਕਰੀ, ਜਾਂ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਨਾ ਕੀਤੀ, ਜਾਂ ਗੁਪਤ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਬੁਰੇ ਮਨ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਾਂ ਰਾਜਸੀ ਸ਼ਾਨ ਨਾਲ ਬੈਠੇ ਚਮਕਦਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖ ਸਕਿਆ—ਇਹ ਸਭ ਉਸ ਉੱਤੇ ਆਵੇ ਜਿਸ ਨੇ ਤੁਹਾਡੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨਾਲ ਕੁਝ ਕੀਤਾ। ਜੇ ਉਹ ਨਿਰਦਈ ਹੋ ਕੇ ਦੁੱਧ-ਚਾਵਲ ਖਾਏ, ਵੱਡਿਆਂ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਕਰੇ, ਗਾਂ ਨੂੰ ਲੱਤ ਮਾਰੇ, ਆਪਣੇ ਦੋਸਤ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦੇਵੇ, ਜਾਂ ਭੇਤ ਰੱਖੇ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਉਜਾਗਰ ਕਰ ਦੇਵੇ, ਉਹ ਪਾਪੀ ਹੋਵੇ ਜਿਸ ਨੇ ਤੁਹਾਡੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨਾਲ ਕੁਝ ਕੀਤਾ। ਜੇ ਉਹ ਆਲਸੀ, ਅਕ੍ਰਿਤਘਣ, ਨਿਰਲੱਜ, ਤੇ ਦੁਨੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਨਫ਼ਰਤ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਚ ਬੈਠ ਕੇ ਇਕੱਲਾ ਚੰਗਾ ਖਾਣਾ ਖਾਏ, ਜਾਂ ਢੁਕਵੀਂ ਪਤਨੀ ਨਾ ਮਿਲੇ, ਨਿਸ਼ਕਲੰਕ ਰਹਿ ਜਾਵੇ, ਪੁੱਤਰ-ਵੰਸ਼ ਮੁੱਕ ਜਾਵੇ, ਜੀਵਨ ਚ ਤਨਾਵ ਤੇ ਦੁਖੀ ਹੋਵੇ—ਇਹ ਸਭ ਉਸ ਉੱਤੇ ਆਵੇ ਜਿਸ ਨੇ ਤੁਹਾਡੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨਾਲ ਕੁਝ ਕੀਤਾ। ਜੇ ਉਹ ਰਾਜਾ, ਔਰਤ, ਬੱਚਾ ਜਾਂ ਵੱਡੇ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਦਾ ਪਾਪੀ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਨੌਕਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਵੇ, ਜਾਂ ਲੱਕੜ, ਸ਼ਹਦ, ਮਾਸ, ਲੋਹਾ ਤੇ ਜ਼ਹਿਰ ਵਾਲੇ ਨੌਕਰਾਂ ਦੀ ਸਦਾ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰੇ, ਜਾਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਭੱਜਦੇ ਹੋਏ ਮਰ ਜਾਵੇ, ਜਾਂ ਕਪੜੇ-ਰੰਗੀਨ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਖਪਰੀ ਹੱਥ ਵਿਚ ਫੜ ਕੇ, ਮੱਤ ਵਾਲੇ ਵਾਂਗ ਮੰਗਦਾ ਫਿਰੇ—ਇਹ ਸਭ ਉਸ ਉੱਤੇ ਆਵੇ ਜਿਸ ਨੇ ਤੁਹਾਡੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨਾਲ ਕੁਝ ਕੀਤਾ। ਜੇ ਉਹ ਨਸ਼ੇ, ਜੂਏ, ਔਰਤਾਂ ਵਿਚ ਫੱਸਿਆ ਰਹੇ, ਲਾਲਚ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ, ਧਰਮ ਵਲ ਮਨ ਲੈ ਜਾਵੇ ਪਰ ਅਧਰਮ ਕਰੇ, ਅਣਯੋਗ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਵੇ, ਉਸ ਦੀ ਦੌਲਤ ਲੁੱਟ ਲੈ ਜਾਵੇ, ਜਾਂ ਦੁਪਹਿਰ ਤੇ ਸੰਜ ਵੇਲੇ ਸੁੱਤਾ ਰਹੇ, ਜਾਂ ਅੱਗ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਨਾ ਕਰੇ, ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਛੂਹੇ, ਦੋਸਤ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦੇਵੇ, ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਾ ਕਰੇ, ਜਾਂ ਚੰਗਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਤੇ ਪੁੰਨ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਜਾਵੇ—ਇਹ ਸਭ ਉਸ ਉੱਤੇ ਆਵੇ ਜਿਸ ਨੇ ਤੁਹਾਡੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨਾਲ ਕੁਝ ਕੀਤਾ। ਜੇ ਉਹ ਮਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਛੱਡ ਦੇਵੇ, ਵਿਅਰਥ ਖੜਾ ਰਹੇ, ਕਈ ਪੁੱਤਰ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਗਰੀਬ ਤੇ ਬੀਮਾਰ ਰਹੇ, ਸਦਾ ਦੁਖੀ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਸਮਾਨ, ਦੁੱਖੀ, ਆਸ ਲਾਈ ਬੈਠਿਆਂ ਜਾਂ ਮੰਗਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਝੂਠੇ ਵਾਅਦੇ ਕਰੇ, ਛਲ ਵਿਚ ਹੀ ਮਨ ਲਾਵੇ, ਰੁੱਖਾ, ਨਿੰਦਕ, ਅਸ਼ੁਧ ਹੋਵੇ, ਰਾਜੇ ਤੋਂ ਡਰੇ, ਅਧਰਮੀ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਧਰਮਪਤਨੀ ਨਾਲ ਵਿਗਾੜ ਕਰੇ, ਪਰਾਈਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੰਸ਼ ਨਾਸੀ ਦਾ ਪਾਪ ਲਏ, ਜਲ ਗੰਦਾ ਕਰੇ, ਜ਼ਹਿਰ ਦੇਵੇ, ਜਾਂ ਗੋਭੂਜਨ ਜਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿਚ ਵਿਘਨ ਪਾਏ, ਜਾਂ ਪਿਆਸੀ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਨਾ ਦੇਵੇ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਦੀ ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਵਿਚ ਪਾਪ ਵਿਚ ਭਾਗੀ ਹੋ ਜਾਵੇ—ਇਹ ਸਭ ਉਸ ਉੱਤੇ ਆਵੇ ਜਿਸ ਨੇ ਤੁਹਾਡੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨਾਲ ਕੁਝ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ ਵਿਛੋੜੀ ਹੋਈ ਕੌਸਲਿਆ, ਰਾਜਾ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਢਾੜਸ ਦੇਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਰਹੀ, ਪਰ ਦੁੱਖ ਦੀ ਮਾਰ ਵਿਚ ਉਹ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋਕੇ ਡਿੱਗ ਪਈ।