ਕੈਕੈਈ ਦੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕੇਕਯ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਮੁਦਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸੋਲਾਂ ਸੌ ਘੋੜੇ ਤੋਹਫ਼ੇ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤੇ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੇ ਭੀ ਭਰਤ ਨੂੰ ਚੁਣੇ ਹੋਏ, ਨਿੱਖਰੇ ਤੇ ਨਿਭਾਣ ਵਾਲੇ ਮੰਤਰੀ, ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਥੀ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤੇ। ਭਰਤ ਦੇ ਮਾਮੇ ਨੇ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਏਰਾਵਤ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਹਾਥੀਆਂ, ਇੰਦਰ ਵਰਗੇ ਮੁੱਢ ਵਾਲੇ, ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ, ਵਧੀਆ ਜੁਤੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਖਚਚਰਾਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਪਲੇ, ਬਬਬਰ ਸ਼ੇਰ ਵਰਗੀ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ, ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ, ਦੰਦਾਂ ਵਾਲੇ ਕੁੱਤੇ ਵੀ ਤੋਹਫ਼ੇ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭਰਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਨਾ ਤੇ ਮਾਮੇ, ਜੋ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਰਥੀ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ। ਪਰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਭਰਤ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਉੱਠੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਦੂਤਾਂ ਦੀ ਜਲਦੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਆਈ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਚਿੰਤਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਿਆ, ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਲੋਕ, ਹਾਥੀ, ਅਤੇ ਘੋੜੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਸ਼ਾਨਦਾਰ, ਅਨੋਖੀ ਰਾਜਮਾਰਗ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ, ਭਰਤ ਨੇ ਅੰਦਰਲੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ; ਫਿਰ ਉਹ ਮਹਾਨ ਭਰਤ ਰੁਕਾਵਟ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਅੰਦਰ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਅਤੇ ਮਾਮੇ ਯੁਧਾਜਿਤ ਨਾਲ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ, ਭਰਤ ਨੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਦੇ ਨਾਲ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਰਵਾਨਗੀ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਸੌ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗੋਲ ਪਹੀਏ ਵਾਲੇ ਰਥ ਜੋਤਵਾਏ, ਅਤੇ ਨੌਕਰ ਉਟਾਂ, ਗਾਂਵਾਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਖਚਚਰਾਂ 'ਤੇ ਉਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲੇ। ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ, ਉੱਚ ਪਦ ਵਾਲੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਭਰਤ ਨੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਾਂਗ ਘਰ ਤੋਂ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ। ਹੁਣ, ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦੇ ਇਕਹੱਤਰਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਨੂੰ ਸੁਣੋ। ਭਰਤ, ਜਿਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਅੱਗੇ ਵੱਲ ਸੀ, ਰਾਜ ਮਹਲ ਤੋਂ ਨਿਕਲਿਆ; ਉਸ ਨੇ ਚਮਕਦਾਰ ਸੁਦਾਮਾ ਦਰਿਆ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਲਿਆ। ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਮਹਾਨ ਪੁੱਤ ਸੁੰਦਰ, ਦੂਰਲੇ, ਉਲਟ ਵਹਿਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਲੇ ਸ਼ਤਦ੍ਰੂ ਦਰਿਆ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਗਿਆ। ਐਲਾਧਾਨਾ ਦਰਿਆ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਪੱਥਰਾਂ ਵਾਲਾ ਰਸਤਾ ਅਤੇ ਅਗਨਿਯਮ, ਜੋ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਕੱਟਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਤੈਅ ਕੀਤਾ। ਸੱਚਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਰਤ ਪੱਥਰ ਚੁੱਕਣ ਵਾਲੀਆਂ ਟੇਕੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੋਇਆ ਵੱਡੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਚੈਤ੍ਰ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਵਧਿਆ। ਉਹ ਸਰਸਵਤੀ ਤੇ ਗੰਗਾ ਦਰਿਆ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰੁੰਡਾ ਜੰਗਲ, ਜੋ ਮਤੱਸਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰਾਂ ਦਾ ਸੀ, ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ। ਤੇਜ਼ ਵਹਿਣ ਵਾਲੀ ਯਮੁਨਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਕੁਲਿੰਗਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਹਾੜੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਹੌਸਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਥੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅੰਗ ਠੰਢੇ ਕੀਤੇ, ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਆਰਾਮ ਦਿੱਤਾ, ਨ੍ਹਾਏ, ਪਾਣੀ ਪੀਤਾ, ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਭਰ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧ ਗਏ। ਸ਼ਾਹਜ਼ਾਦਾ, ਵੱਡੇ ਤੇ ਸੁੰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਵਧੀਆ ਸਵਾਰੀ ਤੇ ਆਗੇ ਵਧਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਲਦੀ ਹੈ। ਰਾਘਵ ਨੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਭਾਗੀਰਥੀ, ਵੱਡਾ ਤੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਪਾਰ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਦਰਿਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਕੰਢੇ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਗਰੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਗੰਗਾ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਉਹ ਕੁਟਿਕੋਸ਼ਠਿਕਾ ਪਹੁੰਚਿਆ; ਫਿਰ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਸਮੇਤ ਧਰਮਵਰਧਨ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਜੰਬੂਪ੍ਰਸਥ ਆਇਆ; ਦਸ਼ਰਥ ਦਾ ਪੁੱਤ ਸੋਹਣੇ ਪਿੰਡ ਵਰੂਥਾ ਵੱਲ ਵਧਿਆ। ਉਥੇ, ਸੁਹਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਠਹਿਰ ਕੇ, ਉਹ ਅੱਗੇ ਉੱਜਿਹਾਨਾ ਦੇ ਬਾਗ ਵੱਲ ਵਧਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਪਿਆਰੇ ਦਰੱਖਤ ਸਨ। ਪਿਆਰੇ ਸਾਲ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਭਰਤ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਘੋੜੇ ਜੋਤੇ, ਫੌਜ ਨੂੰ ਅਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ। ਹਰ ਘਾਟ 'ਤੇ ਠਹਿਰ ਕੇ, ਉਤਤਾਨਕਾ ਦਰਿਆ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਹਾੜੀ ਦਰਿਆ ਤੇਜ਼ ਸਵਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਪਾਰ ਕੀਤੇ। ਹਾਥੀ ਦੀ ਪਿੱਠ ਦੇ ਨੇੜੇ ਝੋਪੜੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ ਵਰਗਾ ਭਰਤ ਲੌਹਿਤਿਆ ਦਰਿਆ ਨੂੰ ਕਪਿਵਟ 'ਤੇ ਪਾਰ ਕਰ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਏਕਸਾਲਾ, ਵਿਨਤਾ ਅਤੇ ਗੋਮਤੀ ਦਰਿਆ ਪਾਰ ਕੀਤੇ, ਅਤੇ ਕਲਿੰਗਾ ਨਗਰ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਸਾਲ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ। ਭਰਤ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਵਾਰੀ ਥਕ ਚੁੱਕੀ ਸੀ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਰਾਤ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਸਵੇਰੇ ਉਥੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਸੱਤ ਰਾਤਾਂ ਦਾ ਰਸਤਾ ਤੈਅ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ ਭਰਤ ਨੇ, ਮਨੂ ਰਾਜੇ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਈ ਅਯੋਧਿਆ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵੇਖਿਆ। ਅਯੋਧਿਆ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਭਰਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰਥੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: "ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ, ਜਿਸਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਬਾਗ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ, ਮੈਨੂੰ ਅਜੀਬ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ।" "ਅਯੋਧਿਆ ਦੂਰੋਂ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ, ਹੇ ਸਾਰਥੀ, ਇਸਦੀ ਮਿੱਟੀ ਪੇਲ ਹੈ, ਇਹ ਉੱਚ ਆਚਾਰ ਵਾਲੇ ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ।" "ਇਕ ਸਮੇਂ, ਅਯੋਧਿਆ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਵਧੀਆ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਲੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸੀ; ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੱਡਾ ਸ਼ੋਰ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਪਰ ਅੱਜ, ਮੈਂ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਨ ਮਰਦਾਂ ਦੀਆਂ, ਨ ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਬਾਗ, ਦਿਨ ਦੇ ਖੇਡ ਮਗਰੋਂ, ਹੁਣ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਸੁੰਨੇ ਪਏ ਹਨ।" "ਪਹਿਲਾਂ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਦੌੜਦੇ ਫਿਰਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਅੱਜ ਇਹ ਉਜੜੇ ਹੋਏ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਖੇਡਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਛੱਡ ਗਏ ਹੋਣ।" "ਹੇ ਸਾਰਥੀ, ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਮੈਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਨ ਕੋਈ ਵਾਹਨ, ਨ ਹਾਥੀ, ਨ ਘੋੜੇ ਦਿਸਦੇ ਹਨ।" "ਪਹਿਲਾਂ, ਵੱਡੇ ਲੋਕ ਆਉਂਦੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਹੁਣ ਉਹ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ; ਪਹਿਲਾਂ ਬਾਗ ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਉਲਾਸ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ।" "ਇਹ ਬਾਗ ਪਹਿਲਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਰਸਭਰੀਆਂ ਮੌਜਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ, ਪਰ ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦੀ।" "ਪਤਿਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਰਸਤੇ, ਦਰੱਖਤ ਰੋ ਰਹੇ ਜਾਪਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਚੂਰ ਜਾਨਵਰਾਂ ਜਾਂ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੁਣਾਈ ਦਿੰਦੀਆਂ।" "ਜੋ ਮਿੱਠੀਆਂ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਬੋਲੀਆਂ, ਚੰਦਨ ਅਤੇ ਅਗਰੂ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਰਚੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਅਣਮੁੱਲ ਧੂਪ ਵਿੱਚ ਰਮੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੁਣਦਿਆਂ ਸੀ, ਉਹ ਹੁਣ ਨਹੀਂ ਸੁਣਾਈ ਦਿੰਦੀਆਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭਰਤ ਨੇ ਅਯੋਧਿਆ ਵਾਪਸੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਰਸਤੇ ਦੀਆਂ ਸਭ ਘਟਨਾਵਾਂ ਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ।