ਭਗਵਾਨ ਰਾਮਚੰਦ੍ਰ ਜੀ ਦੀ ਮਹਾਨ ਕਥਾ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਭਰਤ ਜੀ ਕੋਸ਼ਲ ਦੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਜੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਆਪਣੇ ਨਾਨਕੇ ਦੇਸ਼ ਕੈਕਯ ਦੇ ਰਾਜ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਕੋਲ ਕੁਝ ਦੂਤ ਪਹੁੰਚੇ। ਭਰਤ ਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੂਤਾਂ ਨੂੰ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਸਭ ਕੁਸ਼ਲ ਮੰਗਲ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਤਦ ਦੂਤ ਨੇ ਬੜੀ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤੁਸੀਂ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਸ਼ਲ ਮੰਗਲ ਹਨ। ਲਕਸ਼ਮੀ ਅਤੇ ਭਾਗ੍ਯ ਤੁਹਾਨੂੰ ਚੁਣਦੇ ਹਨ, ਤੁਹਾਡਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹਿਣਾ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਭਰਤ ਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਮੈਂ ਰਾਜਾ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ ਤੁਰਦਾ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਜਲਦੀ ਚਲਣ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ।" ਫਿਰ ਭਰਤ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਨਾ ਜੀ, ਕੈਕਯ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਖਿਆ, "ਮਹਾਰਾਜ, ਦੂਤਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ 'ਤੇ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਕੋਲ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਜਦੋਂ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਯਾਦ ਕਰੋਗੇ, ਮੈਂ ਮੁੜ ਆ ਜਾਵਾਂਗਾ।" ਭਰਤ ਜੀ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਨਾ ਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ ਅਤੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਜਾ ਪੁੱਤਰ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਕੈਕਈ ਵਡਭਾਗੀ ਹੈ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਪੁੱਤਰ ਉਸਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। ਮੇਰਾ ਪਿਆਰ ਤੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਆਪਣੀ ਮਾਂ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਜੋ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਹਨ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਕੁਲ ਪੁਰੋਹਿਤ ਨੂੰ ਵੀ ਦੇਣਾ। ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਲਾਲ, ਆਪਣੇ ਦੋ ਮਹਾਨ ਧਨੁਧਾਰੀ ਭਰਾ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਵੀ ਮੇਰੀ ਵਧਾਈ ਦੇਣਾ।" ਫਿਰ ਕੈਕਯ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਭਰਤ ਜੀ ਨੂੰ ਉੱਤਮ ਹਾਥੀ, ਚੰਗੀਆਂ ਚਾਦਰਾਂ, ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀਆਂ ਖਾਲਾਂ ਦਿਤੀਆਂ। ਨਾਲ ਹੀ, ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਮੁਦਰਾਂ ਅਤੇ ਸੋਲਾਂ ਸੌ ਘੋੜੇ ਵੀ ਤੋਹਫੇ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਰਤ ਲਈ ਚੁਣੇ ਹੋਏ, ਵਿਸ਼ਵਾਸਯੋਗ ਤੇ ਨੇਕ ਮੰਤਰੀ ਵੀ ਸਾਥੀ ਵਜੋਂ ਭੇਜੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਮਾ ਜੀ ਨੇ ਏਰਾਵਤ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਹਾਥੀ, ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਖਚਰ, ਅਤੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਪਲੇ ਹੋਏ ਬਬਰ ਸ਼ੇਰ ਵਰਗੇ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਕੁੱਤੇ ਵੀ ਤੋਹਫੇ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਪਣੇ ਨਾਨਾ ਅਤੇ ਮਾਮਾ ਜੀ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅਜੇਤ ਭਰਤ ਜੀ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਦੇ ਨਾਲ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਤੁਰ ਪਏ। ਪਰ ਦੂਤਾਂ ਦੀ ਤਤਕਾਲਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਆਏ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ, ਭਰਤ ਜੀ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਉੱਠੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ, ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ, ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਮਹਾਨ ਰਾਜ ਮਾਰਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਅਤੇ ਰੁਕਾਵਟ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਅੰਦਰ ਚਲੇ ਗਏ। ਮਾਂ ਅਤੇ ਮਾਮਾ ਯੁਧਾਜਿਤ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰਕੇ, ਭਰਤ ਜੀ ਅਤੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਜੀ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਤੁਰ ਪਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸੈਂਕੜੇ ਰਥ, ਉੱਪਰੋਂ ਉੱਤਮ ਉੱਟ, ਗਾਂ, ਘੋੜੇ ਅਤੇ ਖਚਰ ਵੀ ਸਨ। ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨਾਲ, ਆਦਰਯੋਗ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀ ਰਾਖੀ 'ਚ, ਭਰਤ ਜੀ ਨੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਇੰਦਰ ਲੋਕ ਵਾਂਗ ਘਰ ਤੋਂ ਰਵਾਨਾ ਹੋਏ। ਹੁਣ, ਸ੍ਰੀਮਤ ਵਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਅਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦੇ ਇਕੱਤਰਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣੋ। ਭਰਤ ਜੀ, ਆਪਣਾ ਚਿਹਰਾ ਅੱਗੇ ਵੱਲ ਕਰਕੇ, ਮਹਲ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਪਏ। ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚਮਕਦੀ ਸੁਦਾਮਾ ਨਦੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਲਿਆ। ਫਿਰ, ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਇਹ ਮਹਾਨ ਪੁੱਤਰ ਖੁਸ਼ੀਦਾਇਕ, ਦੂਰਲੇ, ਪਿੱਛੇ ਵਗਣ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਲੀ ਸ਼ਤਦ੍ਰੂ ਨਦੀ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਗਿਆ। ਇਲਾ-ਧਾਨਾ ਨਦੀ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਪੱਥਰਾਂ ਵਾਲਾ ਰਸਤਾ ਅਤੇ ਅਗਨਿ-ਵਾਨ (ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਕੱਟਿਆ ਹੋਇਆ ਥਾਂ) ਵੀ ਪਾਰ ਕੀਤਾ। ਸੱਚੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਰਤ ਨੇ ਪੱਥਰ ਚੁੱਕਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਨੂੰ ਤੱਕਿਆ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਚੈਤ੍ਰ ਵਨ ਵੱਲ ਚਲ ਪਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਰਸਵਤੀ ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਨਦੀਆਂ ਪਾਰ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਭਾਰੁੰਡਾ ਵਨ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਮਤਸਯਾਂ ਦੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰਾਂ ਦਾ ਖੇਤਰ ਸੀ, ਦਾਖਲ ਹੋਏ। ਫਿਰ ਤੇਜ਼ ਵਗਣ ਵਾਲੀ ਯਮੁਨਾ ਨਦੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਕੁਲਿੰਗਾ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਪਹਾੜਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਧੁਨੀ ਕਰਦੀ, ਉਹ ਵੀ ਪਾਰ ਕਰ ਲਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਵੀ ਆਸਵਾਸਨ ਦਿੱਤਾ। ਉਥੇ, ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਠੰਢਕ ਮਿਲੀ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਨ੍ਹਾਇਆ, ਪਾਣੀ ਪਿਆ ਤੇ ਪਾਣੀ ਭਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਏ। ਭਰਤ ਜੀ, ਵੱਡੇ ਘਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚੋਂ, ਸੁੰਦਰ ਰਥ 'ਤੇ, ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਤੁਰਦੇ ਗਏ। ਜਲਦੀ ਹੀ ਰਾਘਵ ਨੇ ਭਾਗੀਰਥੀ ਨਦੀ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਕੰਢੇ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕੀਤਾ। ਫੌਜ ਸਮੇਤ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੰਗਾ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਕੁਟਿਕੋਸ਼ਠਿਕਾ ਪਹੁੰਚੇ, ਫਿਰ ਧਰਮਵਰਧਨ ਪਹੁੰਚੇ। ਦੱਖਣੀ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਜੰਬੂਪ੍ਰਸਥ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਦਸ਼ਰਥ ਨੰਦਨ ਭਰਤ ਨੇ ਸੁਹਾਵਣੇ ਪਿੰਡ ਵਰੂਥਾ ਵੱਲ ਰੁਖ ਕੀਤਾ। ਉਥੇ ਚੰਗੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਉੱਜਿਹਾਨਾ ਦੇ ਬਾਗ ਵੱਲ ਵਧੇ, ਜਿੱਥੇ ਪ੍ਰਿਯ ਰੁੱਖ ਵੱਧਦੇ ਸਨ। ਸਾਲ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਰੁੱਖਾਂ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਭਰਤ ਨੇ ਜਲਦੀ ਘੋੜੇ ਜੋਤੇ, ਫੌਜ ਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਤੁਰ ਪਏ। ਹਰ ਘਾਟ ਤੇ ਠਹਿਰ ਕੇ, ਉਤਤਾਨਕਾ ਨਦੀ ਪਾਰ ਕਰੀ, ਤੇ ਹੋਰ ਪਹਾੜੀ ਨਦੀਆਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਰਥਾਂ ਨਾਲ ਚੀਰਦੇ ਹੋਏ ਲੰਘ ਗਏ। ਹਾਥੀ ਦੀ ਪਿੱਠ ਦੇ ਨੇੜੇ ਝੋਪੜੀ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ, ਲੌਹਿਤ ਨਦੀ ਨੂੰ ਕਪੀਵਟਾ 'ਤੇ ਪਾਰ ਕਰ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਏਕਸਾਲਾ, ਵਿਨਤਾ ਅਤੇ ਗੋਮਤੀ ਨਦੀਆਂ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਕਲਿੰਗਾ ਨਗਰੀ ਪਹੁੰਚੇ ਅਤੇ ਸਾਲ ਵਨ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ। ਭਾਰਤ ਜੀ ਦਾ ਰਥ ਥੱਕ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਜਲਦੀ ਜਲਦੀ ਰਸਤੇ ਪਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸਵੇਰੇ ਹੀ ਉਥੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਸੱਤ ਰਾਤਾਂ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਯੋਧਿਆ ਨਗਰੀ, ਜੋ ਮਨੂ ਰਾਜਾ ਵਲੋਂ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ, ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ। ਅਯੋਧਿਆ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਭਰਤ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰਥੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਵਿੱਤਰ ਉੱਧਿਆਨਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗ ਰਿਹਾ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਿਸਦਾ ਸੀ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭਰਤ ਜੀ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਸਮੇਤ, ਚਿੰਤਾ, ਆਸ ਤੇ ਅਣਜਾਣੇ ਭਾਵਾਂ ਨਾਲ ਅਯੋਧਿਆ ਵੱਲ ਵਧਦੇ ਗਏ।