ਸੰਮਾਨਿਤ ਮਹਿਮਾਨ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤ੍ਰ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਛੁਹਿਆ ਅਤੇ ਭਰਤ ਨੂੰ ਆਦਰਪੂਰਕ ਵਚਨ ਆਖੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਰਤ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪੁਰੋਹਿਤ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਮੰਤਰੀ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ੁਭਕਾਮਨਾ ਭੇਜ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਜਲਦੀ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਜਾਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕੰਮ ਉਡੀਕ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਰਤ ਨੂੰ ਕਹਿਆ ਕਿ ਇਹ ਕੀਮਤੀ ਵਸਤ੍ਰ ਅਤੇ ਗਹਣੇ ਲੈ ਲੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਮਾਮਾ ਨੂੰ ਦੇ ਦੇ। ਰਾਜਾ ਵੱਲੋਂ ਭਰਤ ਦੇ ਮਾਮਾ ਲਈ ਵੀਹ ਕਰੋੜ ਅਤੇ ਭਰਤ ਲਈ ਦਸ ਕਰੋੜ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। ਭਰਤ ਨੇ ਇਹ ਸਭ ਦਾਤਾਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਵੱਲ ਪਿਆਰ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਦੂਤਾਂ ਨੂੰ ਆਦਰਪੂਰਕ ਵਚਨ ਆਖੇ। ਭਰਤ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਕੀ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ, ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ, ਠੀਕ ਹਨ? ਕੀ ਰਾਮ ਜਾਂ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ?" ਉਹ ਨੇ ਕੌਸ਼ਲਿਆ ਦੇ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਕੀ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਰਾਮ ਦੀ ਮਾਤਾ, ਕੌਸ਼ਲਿਆ, ਸਿਹਤਮੰਦ ਹੈ?" ਫਿਰ ਸੁਮਿਤਰਾ ਦੀ ਸਿਹਤ ਤੇ ਧਰਮ ਗਿਆਨ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਕੀ ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਦੀ ਮਾਤਾ, ਸੁਮਿਤਰਾ, ਵੀ ਸਿਹਤਮੰਦ ਹੈ?" ਆਖਿਰ, ਭਰਤ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਤਾ ਕੈਕੇਈ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮੇਰੀ ਮਾਤਾ ਕੈਕੇਈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਮਾਲਕ, ਤੇਜ਼, ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੀ, ਚਤੁਰ ਅਤੇ ਅਭਿਮਾਨੀ ਹੈ, ਉਹ ਸਿਹਤਮੰਦ ਹੋ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਕੀ ਆਖੀ?" ਭਰਤ ਦੇ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ, ਦੂਤਾਂ ਨੇ ਆਦਰਪੂਰਕ ਵਚਨ ਆਖੇ, "ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਸ਼ੁਭਕਾਮਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਉਹ ਠੀਕ ਹਨ; ਲਕਸ਼ਮੀ ਤੇ ਸੁਭਾਗਾ ਤੇਰਾ ਚੁਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਹੋਵੇ।" ਦੂਤਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਭਰਤ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਵੱਡੇ ਰਾਜਾ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈ ਲਵਾਂਗਾ; ਦੂਤ ਮੇਨੂੰ ਜਲਦੀ ਕਰਨ ਲਈ ਉਕਸਾ ਰਹੇ ਹਨ।" ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਭਰਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਨਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਮਹਾਰਾਜ, ਦੂਤਾਂ ਦੇ ਉਕਸਾਉਣ 'ਤੇ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਕੋਲ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ; ਜਦੋਂ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੀ ਯਾਦ ਕਰੋਗੇ, ਮੈਂ ਮੁੜ ਆਵਾਂਗਾ।" ਭਰਤ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਨਾਨਾ ਨੇ ਭਰਤ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਕੇ ਸ਼ੁਭਕਾਮਨਾ ਆਖੀ, "ਜਾ ਪੁੱਤ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ; ਕੈਕੇਈ ਤੂੰ ਵਰਗੀ ਪੁੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਧੰਨ ਹੈ। ਮੇਰੀ ਸ਼ੁਭਕਾਮਨਾ ਆਪਣੀ ਮਾਤਾ ਤੇ ਪਿਤਾ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤਪਸੀ ਹੈ, ਨੂੰ ਦੇ ਦੇ।" ਉਸ ਨੇ ਭਰਤ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਕਿ ਪੁਰੋਹਿਤ ਅਤੇ ਹੋਰ ਉੱਤਮ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਲਾਮ ਕਰੇ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਦੋ ਭਰਾ, ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਧਨੁਰਧਾਰੀ ਹਨ, ਨੂੰ ਵੀ। ਨਾਨਾ ਨੇ ਭਰਤ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਾਥੀ, ਚੰਗੇ ਕੰਬਲ ਤੇ ਚਮੜੇ ਦਾਤ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤੇ। ਕੇਕਯ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਕੈਕੇਈ ਦੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਮੁਦਰਾ ਤੇ ਸੋਲਾਂ ਸੌ ਘੋੜੇ ਦਾਤ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤੇ। ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੇ ਭਰਤ ਨੂੰ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਤੇ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਮੰਤਰੀ, ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਾਥੀ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤੇ। ਮਾਮਾ ਨੇ ਇੰਦਰ ਵਰਗੇ ਸਿਰ ਵਾਲੇ, ਆਇਰਾਵਤ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਹਾਥੀ, ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਖਚਰਾਂ, ਦਾਤ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤੇ। ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਪਾਲੇ ਹੋਏ, ਬਾਘ ਵਰਗੇ ਤਾਕਤ ਤੇ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲੇ, ਵੱਡੇ ਕੁੱਤੇ ਵੀ ਦਾਤ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤੇ। ਭਰਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਨਾ ਤੇ ਮਾਮਾ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਲਿਆ, ਤੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਦੂਤਾਂ ਦੇ ਜਲਦੀ ਕਰਨ ਤੇ ਆਪਣੇ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਦੇਖੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਰਕੇ, ਭਰਤ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਾ ਪੈਦਾ ਹੋਈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲਿਆ, ਮਨੁੱਖਾਂ, ਹਾਥੀਆਂ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਮਹਾਨ ਤੇ ਅਦਵਿਤੀਯ ਰਾਜਮਾਰਗ 'ਤੇ ਆ ਗਿਆ। ਰਸਤੇ 'ਚ, ਭਰਤ ਨੇ ਅੰਦਰਲੀ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ; ਫਿਰ, ਮਹਾਨ ਭਰਤ ਨੇ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਰੁਕਾਵਟ ਦੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਮਾਤਾ ਤੇ ਮਾਮਾ ਯੁਧਾਜਿਤ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ, ਭਰਤ ਨੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨਾਲ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ। ਇਕ ਸੌ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗੋਲ ਪਹੀਏ ਵਾਲੇ ਰਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਨੌਕਰਾਂ ਨੇ ਭਰਤ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਉਟਾਂ, ਗਾਊਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਖਚਰਾਂ ਨਾਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ। ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉੱਚ ਅਦਿਕਾਰੀ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ, ਭਰਤ ਨੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਲੋਕ ਵਾਂਗ ਘਰੋਂ ਨਿਕਲ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਅਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦੀ ਇਕਹੱਤਰਵੀਂ ਅਧਿਆਇ। ਮਹਾਨ ਭਰਤ, ਆਪਣਾ ਚਿਹਰਾ ਸਾਹਮਣੇ ਕਰਕੇ, ਰਾਜ ਮਹਲ ਤੋਂ ਨਿਕਲਿਆ, ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਸੁਦਾਮਾ ਨਦੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਗਿਆ। ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੁੱਤ, ਸੁਹਾਵਣੀ, ਦੂਰ, ਉਲਟ ਵਹਿੰਦੀ ਤੇ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਲੀ ਸ਼ਤਦ੍ਰੂ ਨਦੀ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਗਿਆ। ਇਲਾ-ਧਾਨਾ ਨਦੀ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਦੂਜੇ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਪੱਥਰਾਂ ਵਾਲਾ ਰਸਤਾ ਤੇ ਅਗਨਯਮ, ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਕੱਟਿਆ ਹੋਇਆ ਥਾਂ, ਪਾਰ ਕੀਤਾ। ਸਚ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਰਤ, ਪੱਥਰ ਲੈ ਕੇ ਚਲਦੇ ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੋਇਆ, ਵੱਡੇ ਪਹਾੜ ਪਾਰ ਕਰ ਕੇ ਚੈਤਰ ਵਨ ਵੱਲ ਵਧਿਆ। ਉਹ ਸਰਸਵਤੀ ਤੇ ਗੰਗਾ ਨਦੀਆਂ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਪਾਰ ਕਰ ਕੇ, ਉੱਤਰ ਭਾਰੁੰਡ ਵਨ, ਜੋ ਮਤਸਿਆਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਵਨ ਹਨ, ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਤੇਜ਼ ਵਹਿੰਦੀ ਯਮੁਨਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੁਲਿੰਗਾ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਪਹਾੜਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਤੇ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਸੀ, ਪਾਰ ਕਰ ਕੇ, ਭਰਤ ਨੇ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਭਰੋਸਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਉਥੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰਨ, ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਆਰਾਮ ਦੇਣ, ਨ੍ਹਾਉਣ ਤੇ ਪਾਣੀ ਪੀਣ, ਤੇ ਪਾਣੀ ਲੈ ਕੇ ਰਵਾਨਾ ਹੋਣ ਲੱਗੇ। ਉਹ ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਵੱਡੇ ਤੇ ਸੁਨਸਾਨ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਚੰਗੀ ਸਵਾਰੀ 'ਚ, ਆਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਵਾਂਗ ਹਵਾ ਵਾਂਗ, ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ। ਰਾਘਵ ਨੇ ਭਾਗੀਰਥੀ, ਵੱਡੀ ਤੇ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਔਖੀ ਨਦੀ, ਨੂੰ ਪੂর্ব ਕੰਢੇ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ਹਿਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਤੇ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਕੇ, ਕੁਟੀਕੋਸ਼ਠਿਕਾ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਫੌਜ ਸਮੇਤ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਧਰਮਵਰਧਨ ਪਹੁੰਚਿਆ।