ਭਾਰਤ ਆਪਣੇ ਸੁਪਨੇ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਦੂਤ ਆਪਣੇ ਘੋੜਿਆਂ ਸਮੇਤ ਅਸਧਾਰਣ ਖਾਈ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਰਾਜ ਮਹਲ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ। ਉਹ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਮਿਲੇ, ਸਤਿਕਾਰ ਪਾਇਆ, ਤੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਛੁਹ ਕੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਆਖੇ: "ਪੁਜਾਰੀ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸ਼ੁਭਕਾਮਨਾਵਾਂ ਭੇਜੀਆਂ ਹਨ; ਤੁਸੀਂ ਜਲਦੀ ਚੱਲੋ, ਤੁਹਾਡੀ ਲਈ ਅਤਿ ਜਰੂਰੀ ਕੰਮ ਉਡੀਕ ਰਿਹਾ ਹੈ।" "ਇਹ ਕੀਮਤੀ ਵਸਤ੍ਰ ਤੇ ਗਹਣੇ ਲੈ ਲਵੋ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਮਾਮਾ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿਓ।" ਦੂਤਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਇਹ ਰਾਜਾ ਵਲੋਂ ਤੁਹਾਡੇ ਮਾਮਾ ਲਈ ਵੀਹ ਕਰੋੜ, ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਦਸ ਕਰੋੜ ਦਿਤੇ ਹਨ।" ਭਾਰਤ ਨੇ ਇਹ ਸਭ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ, ਆਪਣੇ ਸਹੀਤੀਆਂ ਲਈ ਪਿਆਰ ਦਿਖਾਇਆ, ਤੇ ਦੂਤਾਂ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਦਿਆਂ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਠੀਕ ਹਨ? ਰਾਮ ਜਾਂ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ?" "ਕਿਆ ਕੌਸ਼ਲਿਆ, ਜੋ ਧਰਮ ਨੂੰ ਸਮਝਦੀ ਹੈ, ਰਾਮ ਦੀ ਮਾਂ, ਰੋਗ ਰਹਿਤ ਹੈ?" "ਸੁਮੀਤਰਾ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੀ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹੈ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਤੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਦੀ ਮਾਂ, ਉਹ ਵੀ ਠੀਕ ਹੈ?" "ਮੇਰੀ ਮਾਤਾ ਕੈਕਈ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੀ ਮਰਜੀ ਕਰਦੀ, ਤੇਜ਼ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੀ, ਚਤੁਰ ਤੇ ਅਭਿਮਾਨੀ, ਉਹ ਵੀ ਸਿਹਤਮੰਦ ਹੈ—ਉਸਨੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕੀ ਕਿਹਾ?" ਦੂਤਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰਤ ਸ਼ਬਦ ਆਖੇ, "ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤੁਸੀਂ ਚਿੰਤਾ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਉਹ ਸਭ ਠੀਕ ਹਨ; ਭਾਗ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਹਨ, ਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਹੋਵੇ।" ਭਾਰਤ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿਤਾ, "ਮੈਂ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਲਵਾਂਗਾ; ਦੂਤ ਜਲਦੀ ਚੱਲਣ ਦੀ ਤਾਕੀਦ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੂਤਾਂ ਨੂੰ ਆਖ ਕੇ, ਭਾਰਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਨਾ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ, "ਰਾਜਾ ਜੀ, ਦੂਤਾਂ ਦੀ ਤਾਕੀਦ 'ਤੇ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਕੋਲ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ; ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰੋ, ਮੈਂ ਮੁੜ ਆਵਾਂਗਾ।" ਭਾਰਤ ਦੇ ਇਹ ਕਹਿਣ 'ਤੇ, ਨਾਨਾ ਜੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ੁਭ ਸ਼ਬਦ ਆਖੇ, ਰਾਘਵ ਦੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਗਾਇਆ, "ਜਾ, ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ; ਕੈਕਈ ਸੋਭਾ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਤੂੰ ਹੈ। ਮੇਰੀ ਵਧਾਈ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਤੇ ਪਿਤਾ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤਪਸੀ ਹਨ, ਨੂੰ ਦੇਣਾ।" "ਪੁਜਾਰੀ, ਤੇ ਹੋਰ ਉਤਮ ਦੋਵੇਂ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਮਹਾਨ ਧਨੁਧਾਰੀ, ਨੂੰ ਵੀ ਮੇਰੇ ਸਲਾਮ ਦਿਓ।" ਨਾਨਾ ਨੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਾਥੀ, ਚੰਗੀਆਂ ਕੰਬਲਾਂ ਤੇ ਚਮੜੀਆਂ, ਧਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਕੈਕਈ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਕੇ, ਕੇਕਯ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਿਕੇ ਤੇ ਸੋਲਾਂ ਸੋ ਘੋੜੇ ਭੇਟ ਕੀਤੇ। ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸਯੋਗ ਤੇ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਮੰਤਰੀ ਦਿੱਤੇ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਚਾਹਦਾ ਸੀ। ਮਾਮਾ ਨੇ ਏਰਾਵਤ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਹਾਥੀ, ਇੰਦਰ ਵਰਗਾ ਸਿਰ, ਸੋਭਾ ਵਾਲੇ ਤੇ ਤੇਜ਼, ਚੰਗੀ harness ਵਾਲੀ ਖਚਰਾਂ, ਧਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਪਲੇ, ਬਬਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ, ਵੱਡੇ, ਦੰਦ ਵਾਲੇ ਕੁੱਤੇ ਵੀ ਭੇਟ ਕੀਤੇ। ਨਾਨਾ ਤੇ ਮਾਮਾ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਭਾਰਤ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਸਮੇਤ, ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਚਲ ਪਿਆ। ਦੂਤਾਂ ਦੀ ਜਲਦੀ ਤੇ ਆਪਣੇ ਸੁਪਨੇ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕਰਕੇ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਉਲਝਣ ਆਈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲਿਆ, ਆਦਮੀਆਂ, ਹਾਥੀਆਂ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਰਾਜ ਮਾਰਗ 'ਤੇ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ। ਰਸਤੇ 'ਚ, ਭਾਰਤ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਤੇ ਵਿਖਿਆਤ ਭਾਰਤ, ਕੋਈ ਰੁਕਾਵਟ ਨਾ ਆਈ, ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਮਾਂ ਤੇ ਮਾਮਾ ਯੁਧਾਜਿਤ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ, ਭਾਰਤ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਸਮੇਤ, ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ। ਸੇਵਕਾਂ ਨੇ ਸੈਂਕੜੇ ਰਥ, ਉਨ੍ਹਾ ਦੇ ਗੋਲ ਚੱਕਰਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਿੱਛੇ, ਉਠ, ਗਾਂ, ਘੋੜੇ ਤੇ ਖਚਰਾਂ ਨਾਲ ਚਲ ਪਏ। ਫੌਜ ਦੀ ਰੱਖਿਆ 'ਚ, ਉਤਮ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ, ਆਰਯਕਾ ਵਰਗੇ, ਭਾਰਤ ਨੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ, ਜੋ ਵੈਰੀ ਰਹਿਤ ਸੀ, ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਾਂਗ, ਘਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲਿਆ। ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਅਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦਾ ਇੱਕਹੱਤਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ। ਭਾਰਤ, ਆਪਣਾ ਮੂੰਹ ਸਾਹਮਣੇ ਕਰਕੇ, ਰਾਜ ਮਹਲ ਤੋਂ ਨਿਕਲਿਆ। ਉਸਨੇ ਚਮਕਦਾਰ ਸੁਦਾਮਾ ਦਰਿਆ ਦੇਖਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਲਿਆ। ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੁੱਤਰ, ਸੁਹਾਵਣੇ, ਦੂਰਲੇ, ਵਿਰੋਧੀ ਕੰਢੇ ਵਾਲੇ, ਪਿੱਛੇ ਵਗਣ ਵਾਲੇ, ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਲੇ ਸ਼ਤਦ੍ਰੂ ਦਰਿਆ ਨੂੰ ਵੀ ਪਾਰ ਕਰ ਗਿਆ। ਇਲਾਧਾਨਾ ਦਰਿਆ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਪੱਥਰਾਂ ਵਾਲੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਅਗਨਯਮ, ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਕੱਟੀ ਹੋਈ ਥਾਂ, ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਗਿਆ। ਸੱਚਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਪੱਥਰ ਚੁੱਕਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਨੂੰ ਤੱਕਦਿਆਂ, ਵੱਡੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਚੈਤਰ ਵਨ ਵੱਲ ਵਧਿਆ। ਸਰਸਵਤੀ ਤੇ ਗੰਗਾ ਦਰਿਆ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ, ਉੱਤਰੀ ਭਾਰੁੰਡਾ ਵਨ, ਜੋ ਮਤਸਿਆਂ ਦੇ ਵੀਰਾਂ ਦਾ ਸੀ, ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ। ਤੇਜ਼ ਵਗਣ ਵਾਲੀ ਯਮੁਨਾ, ਕੁਲਿੰਗਾ ਨਾਮ, ਪਹਾੜਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਗੂੰਜਦੀ ਹੋਈ, ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਆਸਵਾਸਨ ਦਿੱਤਾ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਠੰਢੇ ਕੀਤੇ, ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਆਰਾਮ ਦਿੱਤਾ, ਨ੍ਹਾਏ ਤੇ ਪਾਣੀ ਪੀਤਾ, ਫਿਰ ਪਾਣੀ ਲੈ ਕੇ ਚਲ ਪਏ। ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਘੱਟ ਆਬਾਦ ਸੀ, ਚੰਗੀ ਸਵਾਰੀ 'ਚ, ਆਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ। ਰਾਘਵ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਭਾਗੀਰਥੀ, ਵੱਡਾ ਤੇ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਦਰਿਆ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।