ਭਾਰਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੁਪਨੇ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ, ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ, ਲੋਹੇ ਦੇ ਸਿੰਘਾਸਨ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਹਨ, ਕਾਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਕਾਲੀ ਤੇ ਪੀਲੀ ਚਮੜੀ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਹੱਸ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਫਿਰ ਉਹ ਧਰਮਾਤਮਾ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਲਾਲ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਅਤੇ ਲਾਲ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਦਾ, ਗਧਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਜੋਤੀ ਰਥ 'ਚ ਜਲਦੀ-ਜਲਦੀ ਚਲ ਪਿਆ। ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਐਵੇਂ ਲੱਗੀ ਜਿਵੇਂ ਲਾਲ ਪਹਿਰਾਵੇ ਵਾਲੀ ਕੋਈ ਕੁਬੜੀ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਖਿੱਚ ਕੇ ਲੈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੋਵੇ।" "ਇਹ ਰਾਤ ਮੇਰੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਸੀ। ਹੇ ਰਾਮ! ਹੁਣ ਜਾਂ ਤਾਂ ਮੈਂ, ਜਾਂ ਪਿਤਾ ਜੀ, ਜਾਂ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੋਈ ਇਕ ਮਰੇਗਾ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਗਧਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਖਿੱਚੇ ਗਏ ਰਥ ਵਿਚ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜਲਦੀ ਹੀ ਚਿਤਾ ਉੱਤੇ ਧੂੰਏਂ ਦੀ ਨੋਕ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਅਪਸ਼ਕੁਨ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਚਿੰਤਤ ਹਾਂ, ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਆਦਰ ਸਤਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ; ਮੇਰਾ ਗਲਾ ਸੁੱਕ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਨ ਅਸ਼ਾਂਤ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਡਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਦਾ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਡਰ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਮੇਰੀ ਆਵਾਜ਼ ਦੀ ਘੰਘਰਾਹਟ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਪਰਛਾਈ ਵੀ ਛੋਟੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਹੀ ਵਿਰਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ; ਇਹ ਸੁਪਨਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਰੂਪ ਅਤੇ ਅਣਪਛਾਤਾ ਮਾਰਗ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਸੁਣ ਕੇ ਮੇਰੇ ਹਿਰਦੇ ਤੋਂ ਡਰ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਸਮਝ ਤੋਂ ਪਰੇ ਆਕ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ ਸੋਚ ਕੇ।" ਇਸ ਸਮੇਂ, ਜਦ ਭਾਰਤ ਆਪਣੇ ਸੁਪਨੇ ਬਿਆਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਓਦੋਂ ਦੂਰ-ਦੂਰੇ ਤੋਂ ਆਏ ਦੂਤ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘੋੜੇ ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਸ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਰਾਜ ਮਹਲ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ, ਜੋ ਕਿ ਦੁਸ਼ਮਨ ਵੱਲੋਂ ਪਾਰ ਨਾ ਹੋ ਸਕਣ ਵਾਲੀ ਖਾਈ ਲੰਘ ਕੇ ਆਏ। ਉਹ ਰਾਜੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮਿਲੇ, ਆਦਰ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਫਿਰ ਰਾਜੇ ਦੇ ਚਰਨ ਫੜ ਕੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, "ਪੁਜਾਰੀ ਤੇ ਸਾਰੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਵਲੋਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੁਖ-ਸੰਦੇਸ਼ ਹੈ; ਤੁਸੀਂ ਜਲਦੀ ਚੱਲੋ, ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਤੁਰੰਤ ਕੰਮ ਹੈ। ਇਹ ਕੀਮਤੀ ਵਸਤ੍ਰ ਤੇ ਗਹਣੇ ਲਓ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਭਾਰਤ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਮਾਮੇ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿਓ। ਇੱਥੇ ਰਾਜੇ ਵਲੋਂ ਤੁਹਾਡੇ ਮਾਮੇ ਲਈ ਵੀਸ ਕਰੋੜ, ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਦਸ ਕਰੋੜ ਮੁਦਰਾਵਾਂ ਭੇਜੀਆਂ ਹਨ।" ਭਾਰਤ ਨੇ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਦੂਤਾਂ ਨੂੰ ਆਦਰ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦਸ਼ਰਥ ਜੀ ਕੈਸੇ ਹਨ? ਰਾਮ ਜਾਂ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਤਾਂ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ? ਧਰਮ-ਪਰਾਇਣ, ਗਿਆਨਵਾਨ, ਰਾਮ ਦੀ ਮਾਂ ਕੌਸਲਿਆ ਜੀ ਠੀਕ ਹਨ? ਧਰਮ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਦੀ ਮਾਂ ਸੁਮੀਤਰਾ ਜੀ, ਜੋ ਮੱਧਲੀ ਪਤਨੀ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਠੀਕ ਹਨ? ਮੇਰੀ ਮਾਤਾ ਕੈਕਈ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਦੀ ਮਾਲਕ, ਤੇਜ਼, ਤੇਜ਼-ਕ੍ਰੋਧੀ, ਜਾਣੂ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਠੀਕ ਹੈ—ਉਸ ਨੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕੀ ਕਿਹਾ?" ਦੂਤਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਹੇ ਨਰ-ਸ਼ਰੋਮਣੀ! ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤੁਸੀਂ ਖੇਰੀ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਉਹ ਸਭ ਖੈਰ ਮੰਗਦੇ ਹਨ; ਲਕਸ਼ਮੀ ਤੇ ਕismet ਤੁਹਾਡਾ ਸਾਥ ਦੇ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਹੋਵੇ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਭਾਰਤ ਨੇ ਦੂਤਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਵਿਦਾ ਲੈ ਲਵਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਜਲਦੀ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ।" ਫਿਰ ਭਾਰਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਨਾ ਜੀ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਮਹਾਰਾਜ! ਦੂਤਾਂ ਦੇ ਆਗ੍ਰਹ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਕੋਲ ਜਾਵਾਂਗਾ; ਜਦ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਯਾਦ ਕਰੋਂਗੇ, ਮੁੜ ਆ ਜਾਵਾਂਗਾ।" ਭਾਰਤ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਨਾਨਾ ਜੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਕੇ, ਮੰਗਲਮਈ ਬਚਨ ਆਖੇ, "ਜਾ ਪੁੱਤਰ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ; ਕੈਕਈ ਧੰਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲਿਆ। ਮੇਰੀ ਵਧਾਈ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਹਨ, ਨੂੰ ਦੇਵੀਂ। ਪੂਜਾਰੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਭ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮੇਰਾ ਪਰਣਾਮ ਕਰੀਂ। ਅਤੇ, ਪੁੱਤਰ, ਆਪਣੇ ਦੋ ਵੀਰਾਂ ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਧਨੁਰਧਾਰੀ ਹਨ, ਨੂੰ ਵੀ ਮੇਰੀ ਵਧਾਈ ਦੇਵੀਂ।" ਫਿਰ ਮਾਮੇ ਨੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਉੱਤਮ ਹਾਥੀ, ਵਧੀਆ ਕੰਬਲ ਤੇ ਚਮੜੀਆਂ ਦਿਤੀਆਂ। ਕੇਕਯ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਮੁਦਰਾਂ, ਸੋਲਾਂ ਸੌ ਘੋੜੇ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸਯੋਗ ਤੇ ਧਰਮੀ ਮੰਤਰੀ ਵੀ ਸਾਥੀ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤੇ। ਉਸਦੇ ਮਾਮੇ ਨੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਹਾਥੀਆਂ ਵਾਂਗ, ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਹਾਥੀ, ਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਖੱਚਰ ਵੀ ਦਿਤੇ। ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਪਾਲੇ ਹੋਏ, ਬਾਘ ਵਾਂਗ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਵੱਡੇ ਤੇ ਦੰਦ-ਧਾਰੀ ਕੁੱਤੇ ਵੀ ਭੇਟ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤੇ। ਭਾਰਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਨਾ ਤੇ ਮਾਮੇ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅਜੇਤ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਸਮੇਤ ਰਥ 'ਚ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਉੱਤਪੰਨ ਹੋਈ, ਦੂਤਾਂ ਦੀ ਤਤਕਾਲਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸੁਪਨੇ ਦੀ ਅਸ਼ੁਭ ਭਾਵਨਾ ਕਰਕੇ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰ ਤੋਂ, ਮਨੁੱਖਾਂ, ਹਾਥੀਆਂ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਤੇ ਅਦੁਤੀਯ ਰਾਜ ਮਾਰਗ 'ਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ। ਅੰਦਰਲੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਲੰਘ ਕੇ, ਉੱਤਮ ਭਾਵਨਾ ਵਾਲਾ ਭਾਰਤ, ਕਿਸੇ ਰੁਕਾਵਟ ਦੇ ਬਿਨਾ, ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ। ਮਾਂ ਅਤੇ ਮਾਮਾ ਯੁਧਾਜਿਤ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ, ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਏ। ਸੌ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗੋਲ ਚੱਕਰ ਵਾਲੇ ਰਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਨੌਕਰ-ਚਾਕਰ ਉਟ, ਗਾਂਵਾਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਖੱਚਰਾਂ 'ਤੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲੇ। ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਆਦਰਯੋਗ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ, ਆਦਰਯੋਗ ਭਾਰਤ, ਆਪਣੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਲੋਕ ਵਾਂਗ, ਘਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦੀ ਇੱਤਰਵੀਂ ਸੱਤਵੀਂ ਅਤੇ ਅਠੱਤਰਵੀਂ ਕਥਾ ਸੁਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।