ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਅਸ਼੍ਵਮੇਧ ਯਜ੍ਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਕਲਪਸੂਤਰ ਅਨੁਸਾਰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਤਕ ਚਲਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਚਤੁਸ਼ਟੋਮ ਯਜ੍ਨ ਰਚਿਆ ਗਿਆ। ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਉਕਥਯ, ਆਤਿਰਾਤ੍ਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਵਿਧੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਜ੍ਯੋਤਿਸ਼ਟੋਮ, ਆਯੁਸ਼ੀ, ਆਤਿਰਾਤ੍ਰ, ਅਭਿਜਿਤ, ਵਿਸ਼੍ਵਜਿਤ, ਆਪਤੋਰੀਆਮ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਯਜ੍ਨ—all ਇਹ ਵੀ ਧਾਰਮਿਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਹੋਏ। ਇਸ ਯਜ੍ਨ ਦੌਰਾਨ, ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਵਧਾਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਨੇ ਪੂਰਬੀ ਦਿਸ਼ਾ ਹੋਤ੍ਰ ਨੂੰ, ਪੱਛਮੀ ਅਧਵਰਯੂ ਨੂੰ, ਦੱਖਣੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਉਦਗਾਤ੍ਰ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਮਹਾਨ ਅਸ਼੍ਵਮੇਧ ਯਜ੍ਨ ਵਿੱਚ ਦਾਨ ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਵਯੰਭੂ ਨੇ ਕਾਇਮ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਯਜ੍ਨ ਪੂਰਾ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਹ ਧਰਤੀ ਯਜ੍ਨ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਇੰਨਾ ਭੇਟਾਂ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਇਹ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ। ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਨੇ, ਜੋ ਹੁਣ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਧਰਤੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ। ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਧਰਤੀ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਅਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਸਦਾ ਸਵਾਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ, ਹੇ ਰਾਜਨ! ਸਾਨੂੰ ਕੋਈ ਹੋਰ ਦਾਨ ਦਿਓ।" ਉਹ ਅੱਗੇ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਸਾਨੂੰ ਕੋਈ ਰਤਨ, ਮੋਤੀ, ਸੋਨਾ ਜਾਂ ਗਾਵਾਂ ਦੇ ਦਿਓ—ਜੋ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਹੈ, ਪਰ ਧਰਤੀ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦੀ।" ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਸ ਲੱਖ ਗਾਵਾਂ ਦਾਨ ਕਰ ਦਿਤੀਆਂ। ਉਸ ਨੇ ਦਸ ਕਰੋੜ ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਚਾਰ ਗੁਣਾ ਚਾਂਦੀ ਵੀ ਦਿੱਤੀ। ਫਿਰ, ਸਾਰੇ ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਨੇ ਇਹ ਦੌਲਤ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਲਈ। ਵੈਦਿਕ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਰਿਸ਼ਯਸ਼੍ਰਿੰਗ ਅਤੇ ਵਸੀਸ਼ਠ, ਨੂੰ ਵੀ ਯੋਗਤਾ ਅਨੁਸਾਰ ਹਿੱਸਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਸਭ ਪੁਰੋਹਿਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ, ਅਤੇ ਜੋ-ਜੋ ਯਜ੍ਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸੋਨਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਜੰਬੂਨਦ ਦੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਕਰੋੜਾਂ ਮੁੱਲ ਦੇ ਗਹਿਣੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਗਰੀਬ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੱਥ ਦੇ ਗਹਿਣੇ ਦਿੱਤੇ। ਜਿਸ ਨੇ ਜੋ ਮੰਗਿਆ, ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਹ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ, ਤਾਂ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਆਦਰ-ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਅਨੇਕ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਵਰਸਾਏ। ਦਾਨੀ, ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਰਾਜਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਉਹ ਅਤਿ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉੱਚਤ ਯਜ੍ਨ-ਫਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਯਜ੍ਨ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਸਵਰਗ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਅਤੇ ਰਾਜਿਆਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਸੀ। ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਰਿਸ਼ਯਸ਼੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਕੋਈ ਐਸਾ ਕਰਮ ਕਰੋ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਵੰਸ਼ ਵਧੇ।" ਤਦ, ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰ ਹੋਣਗੇ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਨਾਮ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰਨਗੇ।" ਇਹ ਮਿੱਠੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਰਾਜਾ ਨੇ ਵੱਡੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ਯਸ਼੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ। ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਵਾਲ਼ਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਆਣ ਦੇ ਬਾਲਕਾਂਡ ਦੇ ਪੰਦਰਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਨੂੰ ਸੁਣੋ। ਰਿਸ਼ਯਸ਼੍ਰਿੰਗ ਨੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਸਮਾਂ ਸੋਚ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਕੇ, ਰਾਜਾ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਅਥਰਵਸ਼ੀਰਸ਼ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਯਜ੍ਨ ਕਰਾਂਗਾ।" ਫਿਰ, ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਤਰ-ਕਾਮਨਾ ਯਜ੍ਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਆਹੁਤੀਆਂ ਪਾਈਆਂ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ, ਸਿੱਧ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੀ ਯਥਾ-ਵਿਧੀ ਆਪਣੇ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ। ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਕੋਲ ਗਏ ਅਤੇ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਰਾਵਣ ਨਾਂ ਦਾ ਰਾਕਸ਼ਸ ਆਪਣੇ ਬਲ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਸਾਰੇ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਉਸ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ।" "ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਅਪਾਰ ਬਲ ਦਾ ਵਰ ਦਿਤਾ ਸੀ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਅਸੀਂ ਉਸ ਦੀ ਸਹਿਣਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਉਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਵੀ ਹਰਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਯਕਸ਼ਾਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਅਤਿਆਚਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸ ਉੱਤੇ ਸੂਰਜ ਨਹੀਂ ਤਪਦਾ, ਹਵਾ ਨਹੀਂ ਵੱਗਦੀ, ਸਮੁੰਦਰ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਆਉਣ 'ਤੇ ਚੁੱਪ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇਹ ਭਿਆਨਕ ਰਾਕਸ਼ਸ ਸਾਨੂੰ ਡਰਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਦੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਦਾ ਕੋਈ ਉਪਾਅ ਕਰੋ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਅਤੇ ਆਖਿਆ, "ਉਸ ਦੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਦਾ ਰਾਹ ਮਿਲ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਵਰ ਮੰਗਦੇ ਸਮੇਂ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਗੰਧਰਵਾਂ, ਯਕਸ਼ਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਦਾਨਵਾਂ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਤੋਂ ਅਜੇਅਮ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਕੋਈ ਡਰ ਨਹੀਂ।" "ਇਸ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਮਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਤੋਂ ਨਹੀਂ।" ਇਸੇ ਸਮੇਂ, ਵੱਡੇ ਤੇਜ ਵਾਲੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਵਿਣੁ ਜੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਖ, ਚਕਰ ਅਤੇ ਗਦਾ ਲੈ ਕੇ, ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ, ਗਰੁੜ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਸੋਨੇ ਦੇ ਚਮਕਦਾਰ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਅਤੇ ਦੇਵਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਉੱਥੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਵੀ ਆਏ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਲਾ ਕੇ ਖੜੇ ਹੋਏ। ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਵਿਣੁ ਜੀ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, "ਹੇ ਵਿਣੁ! ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਤੁਸੀਂ ਅਯੋਧਿਆ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਜਨਮ ਲਵੋ।