ਜਦੋਂ ਰਾਤ ਬੀਤ ਗਈ, ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਭਰਤ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਡਰਾਉਣੇ ਸੁਪਨੇ ਦੀ ਯਾਦ ਆਈ। ਉਸਦਾ ਮਨ ਬਹੁਤ ਹੀ ਉਦਾਸ ਹੋ ਗਿਆ। ਭਰਤ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸਦੇ ਪਿਆਰੇ ਮਿੱਤਰ ਉਸਦਾ ਮਨ ਹਲਕਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਾਉਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਕੁਝ ਮਿੱਤਰ ਸੰਗੀਤ ਵਜਾਉਣ ਲੱਗੇ, ਕੁਝ ਨੱਚਣ ਲੱਗੇ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਵਿਅੰਗ ਤੇ ਰੰਗ-ਮੰਚ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਕਰਕੇ ਭਰਤ ਦਾ ਮਨ ਰੱਜਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਪਰ ਭਰਤ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਤੇ ਹਾਸੇ ਵਿਚ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਫਿਰ ਵੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਹਿਸੂਸ ਨਾ ਕਰ ਸਕਿਆ। ਇਸੇ ਵੇਲੇ, ਇਕ ਪਿਆਰਾ ਮਿੱਤਰ, ਜੋ ਸਾਥੀਆਂ ਵਿਚ ਬੈਠਿਆ ਸੀ, ਭਰਤ ਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ, "ਮੇਰੇ ਦੋਸਤ, ਤੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਆ ਰਹੀ?" ਭਰਤ ਨੇ ਉਸ ਮਿੱਤਰ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, "ਸੁਣ, ਇਹ ਚਿੰਤਾ ਕਿਉਂ ਆਈ ਹੈ।" ਭਰਤ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਮੈਂ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ—ਉਹ ਬੇਤਰਤੀਬ, ਵਿਖੁਲ੍ਹੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲੇ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੋਂ ਗੰਦਲੇ, ਮੈਲੇ ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ ਤਲਾਬ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਏ। ਫਿਰ ਮੈਂ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਉਥੇ ਹੀ ਤੈਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਤੇਲ ਪੀ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਹੱਸ ਰਹੇ ਹੋਣ। ਫਿਰ ਉਹ ਤਿਲਾਂ ਦੇ ਪਿੰਡੇ ਖਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸਿਰ ਥੱਲੇ ਨਿੱਕਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਸਾਰਾ ਸਰੀਰ ਤੇਲ ਨਾਲ ਲਿਪਤ ਸੀ ਤੇ ਉਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਤੇਲ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਰਹੇ ਸਨ।" "ਮੈਂ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਸੁੱਕਾ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ, ਚੰਦ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਅੱਗ ਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਬੁਝ ਗਿਆ। ਰਾਜਸੀ ਹਾਥੀ ਦੀ ਦੰਦ ਟੁੱਟੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਤੇ ਅੱਗ ਫਿਰ ਬੁਝ ਗਈ। ਧਰਤੀ ਚੀਰ ਗਈ, ਬਹੁਤ ਦਰੱਖਤ ਸੁੱਕ ਗਏ, ਤੇ ਪਹਾੜ ਟੁੱਟ ਕੇ ਧੂੰਆਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਫੇਰ ਮੈਂ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਲੋਹੇ ਦੇ ਸਿੰਘਾਸਨ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਹਨ, ਕਾਲੇ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਤੇ ਕਾਲੀਆਂ ਤੇ ਪੀਲੀਆਂ ਚਮੜ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਹੱਸ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।" "ਉਹ ਜਲਦੀ, ਧਰਮਾਤਮਾ, ਲਾਲ ਮਾਲਾਵਾਂ ਤੇ ਲਾਲ ਲਗਾਊ ਲਗਾ ਕੇ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਖਚਰਾਂ ਦੀ ਜੋੜੀ ਵਾਲੀ ਰਥ ਵਿਚ ਚਲੇ ਗਏ। ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਿਆ ਜਿਵੇਂ ਲਾਲ ਕੱਪੜੇ ਪਾਈ ਇਕ ਕੁਰੂਪ ਰਾਕਸ਼ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਘਸੀਟ ਕੇ ਲੈ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਇਹ ਸਾਰੀ ਭਿਆਨਕ ਰਾਤ ਮੈਂ ਵੇਖੀ। ਜਾਂ ਮੈਂ, ਜਾਂ ਰਾਮ, ਜਾਂ ਰਾਜਾ, ਜਾਂ ਲਕਸ਼ਮਣ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕਿਸੇ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਵੇਗੀ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਖਚਰਾਂ ਵਾਲੀ ਸਵਾਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜਲਦੀ ਚਿਤਾ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।" "ਇਸੇ ਅਪਸ਼ਕੁਨ ਕਰਕੇ ਮੇਰਾ ਮਨ ਉਦਾਸ ਹੈ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਆਦਰ ਨਾ ਕਰ ਸਕਿਆ, ਮੇਰਾ ਗਲਾ ਸੁੱਕ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਘਬਰਾਹਟ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਡਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਦਾ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਡਰ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਮੇਰੀ ਆਵਾਜ਼ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਹੀਂ ਰਹੀ, ਮੇਰੀ ਪਰਛਾਈ ਛੋਟੀ ਹੋ ਗਈ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਵੀ ਨਫ਼ਰਤ ਜਿਹੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੋਈ ਵਜ੍ਹਾ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਸੁਪਨਾ ਬਹੁਤ ਅਪਸ਼ਕੁਨੀ, ਅਣਪਛਾਤਾ ਤੇ ਡਰਾਉਣਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਰਾਜਾ ਦਾ ਰੂਪ ਹੀ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਡਰ ਨਹੀਂ ਛੱਡ ਰਿਹਾ।" ਇਸ ਸਮੇਂ, ਜਦ ਭਰਤ ਆਪਣੇ ਸੁਪਨੇ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਰਾਜਦੂਤ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘੋੜੇ ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਮਹੱਲ ਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਅਯੋਧਿਆ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਔਖਾ ਖੱਡ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਆ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਹ ਰਾਜਾ ਤੇ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮਿਲੇ, ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਰਾਜਾ ਦੇ ਚਰਨ ਫੜੇ, ਤੇ ਭਰਤ ਨੂੰ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, "ਪੁਜਾਰੀ ਤੇ ਸਾਰੇ ਮੰਤਰੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਧਾਈ ਭੇਜਦੇ ਹਨ; ਤੁਸੀਂ ਜਲਦੀ ਚੱਲੋ, ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕੰਮ ਹੈ।" ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਕੀਮਤੀ ਕੱਪੜੇ ਤੇ ਗਹਿਣੇ ਲੈ ਲਵੋ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਮਾਮਾ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿਓ। ਇੱਥੇ ਰਾਜਾ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੇ ਮਾਮਾ ਲਈ ਵੀਹ ਕਰੋੜ ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਦੱਸ ਕਰੋੜ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਏ ਗਏ ਹਨ।" ਇਹ ਸਭ ਕੁੱਝ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਭਰਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਦਿਖਾਇਆ, ਤੇ ਦੂਤਾਂ ਨੂੰ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਕਿਵੇਂ ਹਨ? ਰਾਮ ਜਾਂ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ? ਕੀ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਰਾਮ ਦੀ ਮਾਂ, ਉੱਚੀ ਸੋਚ ਵਾਲੀ, ਕੌਸਲਿਆ, ਸੁਖੀ ਤੇ ਨਿਰੋਗ ਹੈ? ਕੀ ਸੁਮੀਤਰਾ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੀ ਜਾਣੂ ਹੈ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਤੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਦੀ ਮਾਂ, ਵੀ ਠੀਕ ਹੈ?" "ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਕੈਕਈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਮਾਲਕ, ਤਿੱਖੀ, ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੀ, ਚਤੁਰ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਸਿਹਤਮੰਦ ਹੈ—ਉਸ ਨੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕੀ ਕਿਹਾ?" ਭਰਤ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ, ਦੂਤਾਂ ਨੇ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤੁਸੀਂ ਚਿੰਤਾ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਚੰਗੇ ਹਨ; ਵਧਾਈ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਹੈ, ਤੁਹਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਹੋਵੇ।" ਭਰਤ ਨੇ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਲੈਣ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਦੂਤ ਜਲਦੀ ਕਰਨ ਲਈ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਭਰਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਨਾ, ਰਾਜਾ, ਨੂੰ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, "ਮਹਾਰਾਜ, ਮੈਂ ਦੂਤਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਕੋਲ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ; ਜਦ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਯਾਦ ਕਰੋ, ਮੈਂ ਮੁੜ ਆਵਾਂਗਾ।" ਭਰਤ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਨਾਨਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ ਤੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ, "ਜਾ ਪੁੱਤਰ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ; ਕੈਕਈ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ। ਮੇਰੀ ਵਧਾਈ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਹਨ, ਨੂੰ ਦੇਈਂ। ਪੂਜਾਰੀ ਤੇ ਹੋਰ ਸਭ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵਧਾਈ ਦੇਈਂ। ਤੇ, ਪੁੱਤਰ, ਆਪਣੇ ਦੋ ਵੀਰ ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਧਨੁਰਧਾਰੀ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮੇਰੀ ਵਧਾਈ ਦੇਈਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕੈਕੈਯ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਭਰਤ ਨੂੰ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਚੰਗਾ ਹਾਥੀ, ਉੱਤਮ ਕੰਬਲ ਤੇ ਚਮੜੀਆਂ, ਧਨ-ਦੌਲਤ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਦਿੱਤੀਆਂ।