ਰਾਮਚੰਦਰ ਜੀ ਦੀ ਅਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲੀ ਕਥਾ ਵਿੱਚ, ਦੂਤਾਂ ਆਪਣੇ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਰਾਹ 'ਤੇ ਨਿਕੂਲਾ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਛਾਂਵ ਵਾਲੇ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ। ਇਹ ਥਾਂ ਮਨੋਕਾਮਨਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਥਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਫਿਰ ਕੁਲਿੰਗਾ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਏ। ਸਮਾਂ ਆਉਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਇਕ੍ਸ਼ੁਮਤੀ ਦਰਿਆ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਲਈ ਮਹਾਨ ਸੀ ਅਤੇ ਬੋਧਿਭਵਨ ਤੋਂ ਵਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਹਥੇਲੀ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਪੀ ਰਹੇ ਸਨ। ਯਾਤਰਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਬਾਹਲੀਕ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਸੁਦਾਮਾਨਾ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਲੰਘੇ। ਫਿਰ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਨਿਵਾਸ, ਵਿਪਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਲਮਾਲੀ ਨਦੀਆਂ, ਹੋਰ ਨਦੀਆਂ, ਝੀਲਾਂ, ਦਲਦਲ, ਅਤੇ ਪੋਖਰ ਵੀ ਦੇਖੇ। ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਿੰਘ, ਬਾਘ, ਹਿਰਨ ਅਤੇ ਹਾਥੀ ਵੀ ਵੇਖੇ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਦੀ ਆਗਿਆ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧੇ। ਦੂਤਾਂ ਦੇ ਵਾਹਨ ਲੰਬੀ ਯਾਤਰਾ ਤੋਂ ਥੱਕ ਚੁਕੇ ਸਨ, ਪਰ ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਿਨਾਂ ਦੇਰ ਕੀਤੇ, ਪਹਾੜੀ ਨਗਰ ਵਿੱਚ, ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨਗਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ, ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ, ਅਤੇ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਦੂਤ ਅਡੋਲ ਰਹੇ ਅਤੇ ਰਾਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਉਸ ਨਗਰ 'ਚ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਹੁਣ ਵੈਦਿਕ ਰਾਮਾਇਣ ਦੀ ਉਨੱਤਰ ਸੱਤਵੀਂ ਸਰਗਾ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣੋ। ਉਸ ਰਾਤ, ਜਦੋਂ ਦੂਤ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ, ਭਰਤ ਨੇ ਇੱਕ ਅਸਹੀਮ ਸੁਪਨਾ ਵੇਖਿਆ। ਰਾਤ ਲੰਘਣ 'ਤੇ, ਉਸ ਸੁਪਨੇ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਭਰਤ ਬਹੁਤ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਮਿਤਰ ਉਸ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਾਉਣ ਲੱਗੇ। ਕੁਝ ਸੰਗੀਤ ਵਜਾਉਣ ਲੱਗੇ, ਹੋਰ ਨਾਚਣ ਲੱਗੇ, ਤੇ ਹੋਰ ਵਿਅੰਗ ਅਤੇ ਹਾਸ-ਮਜ਼ਾਕ ਕਰਦੇ। ਪਰ ਭਰਤ, Noble, ਆਪਣੇ ਮਿਤਰਾਂ ਦੇ ਚੰਗੇ ਬੋਲ ਅਤੇ ਹਾਸ-ਮਜ਼ਾਕ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ। ਇੱਕ ਮਿਤਰ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮੇਰੇ ਮਿਤਰ, ਤੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ?" ਭਰਤ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, "ਇਸ ਦੁਖ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸੁਣ।" ਭਰਤ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਮੈਂ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਲ ਖੁਲ੍ਹੇ ਹੋਏ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੋਂ ਗਿਰਦੇ ਹੋਏ, ਇੱਕ ਗੰਦਲੇ ਪੋਖਰ ਵਿੱਚ।" "ਉਹ ਉਸ ਪੋਖਰ ਵਿੱਚ ਤੈਰਦੇ ਹੋਏ, ਹੱਥ ਨਾਲ ਤੇਲ ਪੀ ਰਹੇ, ਜਿਵੇਂ ਮੁੜ ਮੁੜ ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ।" "ਫਿਰ, ਤਿਲ ਦੇ ਲੱਡੂ ਖਾ ਕੇ, ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ, ਸਰੀਰ ਤੇ ਤੇਲ ਲਗਾ ਕੇ, ਮੁੜ ਤੇਲ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਦੇ ਹੋਏ।" "ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਸਮੁੰਦਰ ਸੁੱਕਿਆ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗਿਆ, ਤੇ ਭੜਕਦੀ ਅੱਗ ਅਚਾਨਕ ਬੁਝ ਗਈ।" "ਰਾਜਸੀ ਹਾਥੀ ਦੀ ਸੋਣ ਦੰਦ ਟੁੱਟ ਗਈ, ਅੱਗ ਅਚਾਨਕ ਬੁਝ ਗਈ।" "ਧਰਤੀ ਫੱਟ ਗਈ, ਬਹੁਤ ਰੁੱਖ ਸੁੱਕ ਗਏ, ਪਹਾੜ ਵਿਖੰਡਿਤ ਹੋ ਕੇ ਧੂੰਆਂ ਕਰ ਰਹੇ।" "ਲੋਹੇ ਦੇ ਸਿੰਘਾਸਨ 'ਤੇ ਬੈਠੇ, ਕਾਲੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ, ਕਾਲੀਆਂ ਤੇ ਪੀਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਹੱਸ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।" "ਤਾੜੀ ਤੇ ਲਾਲ ਗੁਲਾਬ ਤੇ ਲਾਲ ਲਪ ਲਗਾ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਗਧਿਆਂ ਵਾਲੀ ਰਥ 'ਤੇ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।" "ਮੈਂ ਵੇਖਿਆ, ਇੱਕ ਲਾਲ ਕਪੜੇ ਵਾਲੀ ਵਿਲੱਖਣ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਖਿੱਚ ਕੇ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।" "ਇਹ ਡਰਾਉਣੀ ਰਾਤ ਮੈਂ ਵੇਖੀ; ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ, ਰਾਮ, ਰਾਜਾ ਜਾਂ ਲਕਸ਼ਮਣ ਮਰ ਜਾਣਗੇ।" "ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਗਧਿਆਂ ਵਾਲੀ ਰਥ 'ਤੇ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਜਲਦੀ ਚਿਤਾ ਦੀ ਧੂੰਆਂ ਦੇ ਅੰਤ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ।" "ਇਸ ਅਪਸ਼ਕੁਨ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹਾਂ, ਤੁਹਾਡੀ ਇਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ; ਮੇਰਾ ਗਲਾ ਸੁੱਕਿਆ ਹੈ, ਮਨ ਅਸਥਿਰ ਹੈ।" "ਕੋਈ ਡਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ, ਫਿਰ ਵੀ ਡਰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਮੇਰੀ ਆਵਾਜ਼ ਦੀ ਗੂੰਜ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ, ਮੇਰਾ ਸਾਇਆ ਘੱਟ ਹੋ ਗਿਆ।" "ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਨਫ਼ਰਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜਦਕਿ ਕੋਈ ਵਜ੍ਹਾ ਨਹੀਂ; ਇਹ ਅਪਸ਼ਕੁਨ ਸੁਪਨਾ, ਅਣਜਾਣ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ, ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਡਰ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦਾ, ਰਾਜਾ ਦੀ ਅਜੋਬੀ ਦਿੱਖ ਨੂੰ ਸੋਚਦਾ।" ਹੁਣ ਅਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦੀ ਸੱਤਵੀਂ ਸਰਗਾ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣੋ। ਜਦ ਭਰਤ ਆਪਣਾ ਸੁਪਨਾ ਦੱਸ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਦੂਤ, ਆਪਣੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਥੱਕਾ ਹੋਇਆ, ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਰਾਜ ਮਹਲ ਅਤੇ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ, ਅਟੱਲ ਖਾਈ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ, ਸਨਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਰਾਜਾ ਦੇ ਪੈਰ ਛੂਹੇ ਅਤੇ ਭਰਤ ਨੂੰ ਇਹ ਬਾਤਾਂ ਕਹੀਆਂ। "ਪੁਜਾਰੀ ਤੇ ਸਾਰੇ ਮੰਤਰੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸ਼ੁਭਕਾਮਨਾ ਭੇਜਦੇ ਹਨ; ਤੁਸੀਂ ਜਲਦੀ ਚਲੋ, ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਜਰੂਰੀ ਕੰਮ ਹੈ।" "ਇਹ ਕੀਮਤੀ ਕਪੜੇ ਅਤੇ ਗਹਿਣੇ ਲਓ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਮਾਮਾ ਨੂੰ ਦੋ।" "ਇਹ ਰਾਜਾ ਵੱਲੋਂ ਤੁਹਾਡੇ ਮਾਮਾ ਲਈ ਵੀਹ ਕਰੋੜ, ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਦਸ ਕਰੋੜ।" ਭਰਤ ਨੇ ਇਹ ਸਭ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਮਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ, ਦੂਤਾਂ ਨੂੰ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ, ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ, ਠੀਕ ਹਨ? ਰਾਮ ਜਾਂ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਕੋਈ ਹਾਨੀ ਤਾਂ ਨਹੀਂ?" "ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਰਾਮ ਦੀ ਮਾਤਾ ਕੌਸਲਿਆ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੀ ਪਹਚਾਨੀ ਹੈ, ਉਹ ਸਿਹਤਮੰਦ ਹੈ?" "ਸੁਮਿਤਰਾ, ਜੋ ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਦੀ ਮਾਤਾ ਹੈ, ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਉਹ ਵੀ ਠੀਕ ਹੈ?" "ਮੇਰੀ ਮਾਤਾ ਕੈਕੇਈ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਵਾਲੀ, ਤੇਜ਼, ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੀ, ਬੁਧੀਮਾਨ ਤੇ ਗਰਵਾਲੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਵੀ—ਉਸ ਨੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕੀ ਕਿਹਾ?