ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਦੂਤ, ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਉਚਿਤ ਭੋਜਨ ਖਾ ਕੇ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆਏ ਅਤੇ ਕੇਕਯ ਦੇਸ਼ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਘੋੜਿਆਂ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਵਿਦਾ ਹੋਣ ਦੀ ਰੀਤ ਅਦਾ ਕਰਕੇ, ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਕੰਮ ਨਿਬੜਾ ਕੇ, ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਜੀ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਜਲਦੀ-ਜਲਦੀ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਏ। ਦੂਤ ਉੱਤਰ ਵੱਲ, ਲੰਬੀ ਅਪਰਟਾਲਾ ਨਦੀ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਕੰਢੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਚਲਦੇ ਹੋਏ, ਮਾਲਿਨੀ ਨਦੀ ਨੂੰ ਵਿਚਕਾਰੋਂ ਪਾਰ ਕਰ ਗਏ। ਫਿਰ ਹਸਤਿਨਾਪੁਰ ਵਿਖੇ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਪੰਜਾਲਾ ਦੇਸ਼ ਪਹੁੰਚੇ ਅਤੇ ਕੁਰੁਜਾਂਗਲਾ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਲੰਘੇ। ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ, ਦੂਤਾਂ ਨੇ ਪੂਰੇ ਝੀਲਾਂ ਅਤੇ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਸੁੱਚੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਮਿਸ਼ਨ ਲਈ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਸ਼ਰਦੰਡਾ ਨਦੀ, ਜੋ ਸਾਫ਼ ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਸੀ, ਪੰਛੀਆਂ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ, 'ਤੇ ਜਲਦੀ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਫਿਰ ਨਿਕੂਲ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਬਾਗ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਇੱਛਾ ਪੂਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਸੀ, ਦੂਤਾਂ ਨੇ ਅੰਦਰ ਜਾ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕੁਲਿੰਗਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ। ਸਮਾਂ ਅਨੁਕੂਲ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਇਕਸ਼ੁਮਤੀ ਨਦੀ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਲਈ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀ ਅਤੇ ਬੋਧਿਭਵਨ ਤੋਂ ਵਹਿੰਦੀ ਸੀ, 'ਤੇ ਆ ਪਹੁੰਚੇ। ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਬਾਹਲੀਕ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਸੁਦਾਮਾਨਾ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਲੰਘੇ, ਜਿੱਥੇ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਥੇਲੀ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਪੀ ਰਹੇ ਸਨ। ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੇ ਆਵਾਸ, ਵਿਪਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਲਮਾਲੀ ਨਦੀਆਂ, ਹੋਰ ਨਦੀਆਂ, ਝੀਲਾਂ, ਦਲਦਲ ਅਤੇ ਤਲਾਬ ਵੇਖੇ। ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ੇਰ, ਬਾਘ, ਹਿਰਣ ਅਤੇ ਹਾਥੀ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਾਲਿਕ ਦੀ ਆਗਿਆ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਰਹੇ। ਲੰਮੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਕੇ, ਦੂਤਾਂ ਦੇ ਘੋੜੇ ਥੱਕ ਗਏ, ਪਰ ਉਹ ਬਿਨਾ ਰੁਕਾਵਟ ਦੇ ਪਹਾੜੀ ਇਲਾਕੇ ਦੀ ਵਧੀਆ ਸ਼ਹਿਰ 'ਚ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਆਪਣੇ ਮਾਲਿਕ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ, ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਦੂਤ ਰੁਕਿਆ ਨਹੀਂ; ਉਹ ਜਲਦੀ-ਜਲਦੀ ਰਾਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ 'ਚ ਆ ਪਹੁੰਚੇ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਸੁਣੋ, ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦੀ ਉਣਹੱਤਰਵੀਂ ਸਰਗਾ ਦੀ ਕਥਾ। ਉਸ ਰਾਤ, ਜਦ ਦੂਤ ਸ਼ਹਿਰ 'ਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ, ਭਰਤ ਨੇ ਵੀ ਇੱਕ ਅਪਸ਼ਕੁਨ ਵਾਲਾ ਸੁਪਨਾ ਵੇਖਿਆ। ਰਾਤ ਲੰਘਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਸੁਪਨਾ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਮਹਾਰਾਜਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਭਰਤ ਬਹੁਤ ਚਿੰਤਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਮਿੱਤਰ ਉਸ ਦਾ ਦੁਖ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਾਉਣ ਲੱਗੇ। ਕੁਝ ਸੰਗੀਤ ਵਜਾਉਣ ਲੱਗੇ, ਹੋਰ ਨੱਚਣ ਲੱਗੇ, ਤੇ ਹੋਰ ਵਿਅੰਗ, ਨਾਟਕ ਤੇ ਹਾਸ-ਪਰਹਾਸ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਪਰ ਭਰਤ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ, ਹਾਸਾ-ਮਜ਼ਾਕ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ ਮਹਿਸੂਸ ਨਾ ਕਰ ਸਕੇ। ਇੱਕ ਪਿਆਰਾ ਮਿੱਤਰ, ਜਿਹੜਾ ਸੰਗੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬੈਠਾ ਸੀ, ਨੇ ਭਰਤ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮੇਰੇ ਦੋਸਤ, ਤੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ?" ਭਰਤ ਨੇ ਉਸ ਮਿੱਤਰ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਸੁਣ, ਮੇਰੀ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ।" "ਸੁਪਨੇ ਵਿਚ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਬੇਸੂਧ, ਖੁਲ੍ਹੇ ਵਾਲਾਂ ਨਾਲ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੋਂ ਗੰਦੇ, ਮੈਲੇ-ਕਿਚੜ ਵਾਲੇ ਤਲਾਬ ਵਿਚ ਡਿੱਗਦੇ ਹੋਏ।" "ਮੈਂ ਉਹਨੂੰ ਉਸ ਗੰਦੇ ਤਲਾਬ ਵਿਚ ਤੈਰਦੇ, ਹੱਥ ਨਾਲ ਤੇਲ ਪੀਦੇ, ਮੁੜ-ਮੁੜ ਹੱਸਦੇ ਵੇਖਿਆ।" "ਫਿਰ, ਉਹ ਤਿਲਾਂ ਦੇ ਪਿੰਡੇ ਖਾ ਕੇ, ਸਿਰ ਥੱਲੇ ਲਟਕਾ ਕੇ, ਸਰੀਰ ਤੇ ਤੇਲ ਲਗਾ ਕੇ, ਮੁੜ-ਮੁੜ ਤੇਲ ਵਿਚ ਡੁੱਬਦੇ ਰਹੇ।" "ਸੁਪਨੇ ਵਿਚ, ਮੈਂ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਸੁੱਕਾ ਵੇਖਿਆ, ਚੰਦ ਨੂੰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗਿਆ, ਤੇ ਜਲਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਬੁਝਦਾ ਵੇਖਿਆ।" "ਰਾਜ ਹਾਥੀ ਦੀ ਦੰਦ ਟੁੱਟ ਗਈ, ਤੇ ਅੱਗ ਅਚਾਨਕ ਬੁਝ ਗਈ।" "ਧਰਤੀ ਚਿਰ ਗਈ, ਬਹੁਤ ਰੁੱਖ ਸੁੱਕ ਗਏ, ਤੇ ਪਹਾੜ ਟੁੱਟ ਕੇ ਧੂੰਆਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।" "ਲੋਹੇ ਦੇ ਸਿੰਘਾਸਨ 'ਤੇ ਬੈਠੇ, ਕਾਲੇ ਵਸਤ੍ਰਾਂ 'ਚ ਪਹਿਨੇ, ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਕਾਲੀ ਤੇ ਪੀਲੀ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਹੱਸ-ਹੱਸ ਕੇ ਤਨ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।" "ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ, ਧਰਮਵਾਨ, ਲਾਲ ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਲਾਲ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਗਧਿਆਂ ਦੇ ਰਥ 'ਤੇ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ।" "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਲਗਦਾ ਸੀ, ਇੱਕ ਲਾਲ ਪਹਿਨੀ, ਵਿਅੰਗ ਰੂਪ ਵਾਲੀ, ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਔਰਤ, ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਖਿੱਚ ਕੇ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।" "ਇਸ ਡਰਾਉਣੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਮੈਂ ਵੇਖਿਆ; ਹੁਣ ਜਾਂ ਮੈਂ, ਜਾਂ ਰਾਮ, ਜਾਂ ਰਾਜਾ, ਜਾਂ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਮਰ ਜਾਵਾਂਗੇ।" "ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਗਧਿਆਂ ਦੇ ਰਥ 'ਤੇ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਜਲਦੀ ਚਿਤਾ 'ਤੇ ਧੂੰਆਂ ਦਾ ਸਿਰਾ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।" "ਇਸ ਅਪਸ਼ਕੁਨ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਚਿੰਤਤ ਹਾਂ ਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਇਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ; ਮੇਰਾ ਗਲਾ ਸੁੱਕ ਗਿਆ, ਮਨ ਬੇਚੈਨ ਹੈ।" "ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਡਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ, ਪਰ ਡਰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਮੇਰੀ ਆਵਾਜ਼ ਬੇਸੁਰ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਮੇਰਾ ਸਾਇਆ ਘੱਟ ਹੋ ਗਿਆ।" "ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਵਿਰਕਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ; ਇਹ ਅਪਸ਼ਕੁਨ ਵਾਲਾ ਸੁਪਨਾ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਤੇ ਅਣਜਾਣ ਰਸਤੇ ਵਾਲਾ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਤੋਂ ਡਰ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਰਾਜਾ ਦੀ ਅਜੋਬੀ ਸੂਰਤ ਨੂੰ ਸੋਚ ਕੇ।" ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦੀ ਸੱਤਵੀਂ ਸਰਗਾ। ਜਦ ਭਰਤ ਆਪਣਾ ਸੁਪਨਾ ਦੱਸ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਦੂਤ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘੋੜੇ ਥੱਕ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਮਹਲ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਅਣਪਾਰ moat ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਆ ਗਏ। ਉਹ ਰਾਜਾ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮਿਲੇ, ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਪੈਰ ਫੜ ਕੇ ਭਰਤ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ: "ਪੁਜਾਰੀ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸ਼ੁਭਕਾਮਨਾ ਭੇਜੀ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਮੰਤਰੀ ਵੀ; ਜਲਦੀ ਰਵਾਨਾ ਹੋਵੋ, ਜਰੂਰੀ ਕੰਮ ਤੁਹਾਡਾ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।" "ਇਹ ਕੀਮਤੀ ਵਸਤ੍ਰ ਤੇ ਗਹਣੇ ਲਵੋ, ਹੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਨੇਤਰ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਮਾਮਾ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿਓ।