ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਯਜਨ ਲਈ ਇਕਵੀਹ ਯਜਨ ਸਥੰਭ ਲਗਾਏ ਗਏ, ਹਰ ਇਕ ਸਥੰਭ ਉੱਤੇ ਇਕਵੀਹ ਕੀਮਤੀ ਰਤਨ ਜੜੇ ਹੋਏ ਸਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਕਵੀਹ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਸਥੰਭ ਮਾਹਿਰ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਬੜੀ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਬਣਾਏ ਗਏ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਲਗਾਏ ਗਏ, ਅਤੇ ਉਹ ਅੱਠ ਪਾਸਿਆਂ ਵਾਲੇ ਤੇ ਬਿਲਕੁਲ ਚਿੱਟੇ ਤੇ ਮ੍ਰਿਦੁ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਵਸਤ੍ਰ ਚੜ੍ਹੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧੀਆਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਸਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਾਂਗ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਯਥਾ-ਨਿਯਮ ਇੱਟਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ, ਅਤੇ ਯਜਨ ਦਾ ਚੁੱਲ੍ਹਾ ਵੀ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵੱਲੋਂ, ਜੋ ਚੁੱਲ੍ਹਾ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਨ, ਰਚਿਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਯਜਨ ਚੁੱਲ੍ਹਾ, ਜੋ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਿੰਘ ਸਮਾਨ ਦਸ਼ਰਥ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਗਰੁੜ ਦੇ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਪੰਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਤਿੰਨ ਪਰਤਾਂ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਅਠਾਰਾਂ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਉਥੇ, ਹਰ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤੇ ਲਈ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਸ਼ੂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੇ ਗਏ; ਸੱਪ ਅਤੇ ਪੰਛੀ ਵੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਨੁਸਾਰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਉਥੇ ਘੋੜਾ ਅਤੇ ਜਲਚਰ ਜੰਤੂਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਤਿੰਨ ਸੌ ਪਸ਼ੂ ਯਜਨ ਸਥੰਭਾਂ ਉੱਤੇ ਬੰਨ੍ਹੇ ਗਏ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲਾ ਘੋੜਾ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। ਉਥੇ, ਕੌਸਲਿਆ ਨੇ ਉਸ ਘੋੜੇ ਦੀ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬੜੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਛੁਰੀਆਂ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਛੱਡਿਆ। ਕੌਸਲਿਆ ਨੇ, ਨਿਸ਼ਚਲ ਮਨ ਨਾਲ ਅਤੇ ਪੰਛੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਧਰਮ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਪੂਰੀ ਰਾਤ ਉਥੇ ਬਿਤਾਈ। ਹੋਤ੍ਰ, ਅਧਵਰਯੁ ਅਤੇ ਉਦਗਾਤ੍ਰ ਨੇ ਰਾਣੀਆਂ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਦੂਜੇ ਚੱਕਰ ਲਗਵਾਏ। ਯਜਨ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲੇ ਮੁੱਖ ਪੁਰੋਹਿਤ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਇੰਦਰਿਆਂ ਉੱਤੇ ਸੰਯਮ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਕੁਸ਼ਲ ਸਨ, ਪੰਛੀ ਦੀ ਚਰਬੀ ਲੈ ਕੇ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਅਰਪਣ ਕੀਤੀ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਚਰਬੀ ਦੇ ਧੂੰਏਂ ਦੀ ਸੁਗੰਧ, ਢੰਗ ਨਾਲ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਾਂਸ ਰਾਹੀਂ ਅੰਦਰ ਲੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਹੋ ਗਏ। ਸਾਰੇ ਪੁਰੋਹਿਤ, ਜੋ ਕੁੱਲ ਸੋਲਾਂ ਸਨ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਘੋੜੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਅਰਪਣ ਕਰਦੇ ਗਏ। ਹੋਰ ਯਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਲਕ੍ਸ਼ ਦੇ ਦਰਖ਼ਤ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਉੱਤੇ ਹਵਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਅਸ਼੍ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਸਰਕੰਡਿਆਂ ਦੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਪਾਤ੍ਰੀ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਸ਼੍ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਚਲਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਕਲਪਸੂਤਰ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ; ਪਹਿਲਾ ਦਿਨ ਚਤੁਸ਼ਟੋਮ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਉਕਥ੍ਯ, ਅਤਿਰਾਤ੍ਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਨਿਯਮਤ ਅਨੁਸਾਰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਜ੍ਯੋਤਿਸ਼੍ਟੋਮ, ਆਯੁਸ਼ੀ, ਅਤਿਰਾਤ੍ਰ, ਅਭਿਜਿਤ, ਵਿਸ਼੍ਵਜਿਤ, ਆਪਤੋਰਯਾਮ ਅਤੇ ਮਹਾ-ਯਜਨ ਆਦਿਕ ਵੀ ਉਥੇ ਕਰਵਾਏ ਗਏ। ਰਾਜਾ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਨੇ ਪੂਰਬੀ ਦਿਸ਼ਾ ਹੋਤ੍ਰ ਨੂੰ, ਪੱਛਮੀ ਅਧਵਰਯੁ ਨੂੰ, ਦੱਖਣੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ। ਉਦਗਾਤ੍ਰ ਨੂੰ ਉੱਤਰੀ ਦਿਸ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ; ਇਹ ਦਾਨ ਮਹਾਨ ਅਸ਼੍ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮਤ ਹੈ, ਜੋ ਸਵਯੰਭੂ ਨੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਜਦ ਯਜਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਦ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਸੀ, ਨੇ ਉਹ ਧਰਤੀ ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਦਾਨ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਕਸ਼੍ਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਬੜੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਲੱਗਾ। ਸਾਰੇ ਪੁਰੋਹਿਤ, ਹੁਣ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਬੋਲੇ: "ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ। ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਧਰਤੀ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਅਸੀਂ ਇਸ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।" "ਅਸੀਂ ਸਦਾ ਆਪਣੇ ਅਧ੍ਯਯਨ ਵਿਚ ਲਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ, ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਾ! ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਹੋਰ ਕੋਈ ਦਾਨ ਦਿਓ। ਸਾਨੂੰ ਕੋਈ ਰਤਨ, ਕੀਮਤੀ ਪੱਥਰ, ਸੋਨਾ ਜਾਂ ਗਾਂ—ਜੋ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਹੈ—ਦਿਓ; ਸਾਨੂੰ ਧਰਤੀ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦੀ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਕਹਿਣ ਤੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸ ਲੱਖ ਗਾਂਵਾਂ ਦਿਤੀਆਂ। ਉਸ ਨੇ ਦੱਸ ਕਰੋੜ ਸੋਨਾ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਚਾਰ ਗੁਣਾ ਚਾਂਦੀ ਵੀ ਦਿੱਤੀ। ਫਿਰ, ਸਾਰੇ ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਨੇ ਇਹ ਦੌਲਤ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਲਈ। ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ਿ ਰਿਸ਼੍ਯਸ਼੍ਰਿੰਗ ਅਤੇ ਗਿਆਨੀ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੂੰ ਵੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਯਥਾ-ਉਚਿਤ ਹਿੱਸਾ ਦਿੱਤਾ। ਸਭ ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਉਹ ਬੜੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦੇਣ ਲੱਗੇ। ਜਿਹੜੇ ਹੋਰ ਸਹਾਇਕ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਰਾਜਾ ਨੇ ਸੋਨਾ ਦਿਲੋਂ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਜੰਬੂਨਾਦ ਦੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਕਰੋੜਾਂ ਮੁੱਲ ਦੇ ਦਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ; ਇੱਕ ਗਰੀਬ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੱਥ ਦੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਜਿਸ ਨੇ ਜੋ ਮੰਗਿਆ, ਰਘੁ ਵੰਸ਼ੀ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਹ ਵੀ ਦਿੱਤਾ। ਜਦ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ, ਰਾਜਾ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੜਾ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਵਰਤਿਆ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਉਸਦੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਨੁ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਛਾ ਗਈ। ਫਿਰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤੇ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ, ਜਿਸ ਦਾਨੀ ਅਤੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਰਾਜਾ ਨੇ ਧਰਤੀ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤੀ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਯਜਨ ਕਰਕੇ ਬੜੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਲੱਗਾ। ਇਹ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸਵਰਗ ਦਾ ਮਾਰਗ ਦੱਸਣ ਵਾਲਾ, ਅਤੇ ਰਾਜਿਆਂ ਲਈ ਬੜਾ ਹੀ ਔਖਾ ਯਜਨ ਸੀ। ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਰਿਸ਼੍ਯਸ਼੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ ਆਖਿਆ, "ਤੁਸੀਂ, ਜੋ ਉੱਚੇ ਵ੍ਰਤ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਮੇਰੇ ਵੰਸ਼ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਕੁਝ ਕਰੋ।" ਤਦ, ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਰਿਸ਼ਿ ਨੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: "ਹੇ ਰਾਜਨ! ਤੁਹਾਡੇ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰ ਹੋਣਗੇ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਮਹਾਨਤਾ ਦੇਣਗੇ।" ਇਹ ਮਿੱਠੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਰਾਜਾ ਨੇ ਬੜੀ ਆਦਰਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਰਿਸ਼੍ਯਸ਼੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਉਹ ਮੁੜ ਰਿਸ਼੍ਯਸ਼੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਬੋਲੇ। ਹੁਣ, ਮਹਾਨ ਵਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਬਾਲਕਾਂਡ ਦੇ ਪੰਦਰਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਨੂੰ ਸੁਣੋ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਮਹਾਨ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ਿ ਨੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਸਮਾਂ ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਆਖਿਆ: "ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਯਜਨ ਕਰਾਂਗਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਥਰਵਸ਼ੀਰਸ਼ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰ ਵਰਤੇ ਜਾਣਗੇ ਅਤੇ ਜੋ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।" ਫਿਰ, ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਉਹ ਯਜਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਤੇਜਸਵੀ ਰਿਸ਼ਿ ਨੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਹਵਨ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।