ਦਸ਼ਰਥ ਜੀ ਨੇ ਕਹਾਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਖਿਆ, “ਫਿਰ ਮੈਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਘੜਾ ਭਰਨ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣੀ। ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਾ ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਹਾਥੀ ਪਾਣੀ ਪੀ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਤੀਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਤਾਂ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਇੱਕ ਤਪਸਵੀ, ਜਿਸਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਤੀਰ ਲੱਗਿਆ ਸੀ, ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਆਤਮਾ ਵਿਛੋੜਾ ਲੈ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਹੇ ਮਾਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਮੈਂ ਹਾਥੀ ਸਮਝ ਕੇ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਲੋਹਾ ਵਾਲਾ ਤੀਰ ਛੱਡਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤਰ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਤਪਸਵੀ ਆਪਣੇ ਹੀ ਮੂੰਹੋਂ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਬੋਲਿਆ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਤੀਰ ਕੱਢ ਲਿਆ। ਜਦੋਂ ਤੀਰ ਕੱਢਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ, ਜੋ ਅੰਨੇ ਸੀ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਵਿਛੋੜੀ ਤੇ ਵਿਲਾਪ ਕਰ ਰਹੇ ਸੀ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਅਣਜਾਣੇ ਵਿੱਚ ਹੋ ਗਿਆ; ਹੁਣ ਜੋ ਕੁਝ ਬਚਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਮੈਨੂੰ ਮਾਫ ਕਰ ਦਿਉ। ਮੇਰੇ ਇਹ ਕਠੋਰ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਗਹਿਰੀ ਆਹ ਭਰ ਕੇ, ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਆਪਣੇ ਵਿਅਕੁਲ ਦੁਖ ਨੂੰ ਰੋਕ ਨਾ ਸਕੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਸਾਸ ਲੈਂਦੇ ਹੋਏ, ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਥਕ ਗਏ, ਤੇ ਉਹ ਮਹਾਨ ਤੇ ਉਜਲੇ ਰਿਸ਼ੀ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਜੋ ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਖੜਾ ਸੀ, ਬੋਲ ਪਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, “ਜੇਕਰ ਤੂੰ ਖੁਦ ਆਪਣੇ ਪਾਪ ਦਾ ਇਕਰਾਰ ਨਾ ਕਰਦਾ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਤੇਰਾ ਸਿਰ ਲੱਖ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਜਾਂਦਾ। ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਬੰਦੇ ਦੀ ਹੱਤਿਆ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਕਸ਼ਤਰੀ ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਣਬੁਝ ਕੇ ਮਾਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਇੰਦ੍ਰ ਨੂੰ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਤੋਂ ਹਟਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਤਪਸਵੀ, ਜੋ ਤਪ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋਵੇ, ਉੱਤੇ ਜਾਨਬੁਝ ਕੇ ਹਥਿਆਰ ਚਲਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਦਾ ਸਿਰ ਸੱਤ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਜਾਂਦਾ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਇਹ ਅਣਜਾਣੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਇਸ ਲਈ ਤੂੰ ਬਚ ਗਿਆ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਰਘੁ ਵੰਸ਼ ਅੱਜ ਹੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ—ਤੂੰ ਕਿਵੇਂ ਬਚ ਸਕਦਾ ਸੀ? ਹੁਣ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸਾਨੂੰ ਉਸ ਥਾਂ ਲੈ ਚਲ, ਅਸੀਂ ਅੱਜ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਆਖਰੀ ਵਾਰ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ।” ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਥਾਂ ਲੈ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਤਪਸਵੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਸਦੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਖੂਨ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਮ੍ਰਿਗਚਰਮ ਵਿਖੇ ਸੁੱਟਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਹੋਸ਼ ਤੋਂ ਬੇਹੋਸ਼ ਪਿਆ ਸੀ ਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਦੋਵੇਂ ਦੁਖੀ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਸਨ, ਉਸ ਥਾਂ ਲੈ ਗਿਆ। ਮੈਂ ਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਦਿੱਤਾ। ਜਦ ਉਹ ascetic ਮਾਪੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਵਿਲਾਪ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਖਿਆ, “ਕੀ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਪਿਆਰਾ ਨਹੀਂ ਹਾਂ, ਪੁੱਤਰ? ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ, ਹੇ ਧਰਮਾਤਮਾ; ਤੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਗਲੇ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਲਾਉਂਦਾ, ਮੇਰੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਵਾਲੇ ਪੁੱਤਰ? ਬੋਲ! ਹੁਣ ਮੈਂ ਰਾਤ ਨੂਂ, ਜਦ ਤੂੰ ਵੇਦ ਜਾਂ ਹੋਰ ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥ ਪੜ੍ਹਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਮਿੱਠੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਿੱਥੋਂ ਸੁਣਾਂਗਾ ਜੋ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਛੂਹ ਜਾਂਦੀ ਸੀ? ਜਦ ਤੂੰ ਸ਼ਾਮ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਹਵਨ ਕਰਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਸਲਾਮ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਹੁਣ ਕੌਣ ਕਰੇਗਾ ਜਦ ਮੈਂ ਦੁਖ ਤੇ ਡਰ ਵਿੱਚ ਬੈਠਾ ਹੋਵਾਂਗਾ? ਕੌਣ ਮੈਨੂੰ ਜੜਾਂ, ਕੁੰਧਰ, ਫਲ ਲਿਆ ਕੇ ਖਵਾਏਗਾ, ਜਦ ਮੈਂ ਬਿਲਕੁਲ ਅਸਹਾਇ, ਬਿਨਾ ਸਹਾਰੇ ਜਾਂ ਰੱਖਵੇਂ ਹੋਵਾਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਪਿਆਰਾ ਮਹਿਮਾਨ ਹੋਵੇ? ਪੁੱਤਰ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਅੰਨੀ, ਬੁੱਢੀ, ਤਪਸਵੀ ਮਾਂ, ਜੋ ਤੇਰੀ ਤਰਸ ਵਿੱਚ ਦੁਖੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਕਿਵੇਂ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਾਂਗਾ? ਨਾ ਜਾ, ਪੁੱਤਰ, ਯਮ ਦੇ ਘਰ; ਕੱਲ੍ਹ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਚਲੀਂਗਾ। ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ, ਦੁਖੀ ਤੇ ਅਸਹਾਇ, ਜਲਦੀ ਹੀ ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਯਮ ਲੋਕ ਨੂੰ ਚਲੇ ਜਾਵਾਂਗੇ। ਫਿਰ ਜਦ ਮੈਂ ਵੈਵਸਵਤ (ਯਮ) ਨੂੰ ਮਿਲਾਂਗਾ, ਤਾਂ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹਾਂਗਾ: ‘ਹੇ ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਮੈਨੂੰ ਮਾਫ਼ ਕਰ ਦੇਵੀਂ; ਮੇਰੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖ।’ ਉਹ ਧਰਮਾਤਮਾ, ਜਗਤ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ, ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਅਜਰ ਅਮਰ ਨਿਰਭੈਤਾ ਦਾ ਵਰ ਦੇਵੇ। ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ, ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਕਿਸੇ ਦੁਸ਼ਟ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਉਸ ਸੱਚ ਦੇ ਬਲ ਤੇ, ਤੂੰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਉਹ ਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਜਿੱਥੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਵੀਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਾ, ਪੁੱਤਰ, ਉਸ ਉੱਚ ਦਰਜੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ, ਜੋ ਉਹ ਪੁਰਖ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਮੁੱਕਾਬਲਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਮਰਦੇ ਹਨ। ਜਾ, ਪੁੱਤਰ, ਉਸ ਦਰਜੇ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਜਿੱਥੇ ਸਗਰਾ, ਸ਼ੈਬਿਆ, ਦਿਲੀਪ, ਜਨਮੇਜਯ, ਨਹੁਸ਼ ਅਤੇ ਧੁੰਦੁਮਾਰਾ ਪਹੁੰਚੇ ਹਨ। ਜਾ, ਪੁੱਤਰ, ਉਸ ਦਰਜੇ ਤੇ ਜਿੱਥੇ ਸਭ ਨੇਕ ਲੋਕ, ਪਾਠ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਧਰਤੀ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਅੱਗ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਇਕ ਪਤਨੀ ਵਲ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ। ਜਾ, ਪੁੱਤਰ, ਉਸ ਦਰਜੇ ਤੇ ਜਿੱਥੇ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਂਵਾਂ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਗੁਰੂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਜੋ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਅਸੁਭਾਗਾ ਦਰਜੇ ਤੇ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ; ਪਰ ਜਿਸ ਨੇ ਤੈਨੂੰ, ਮੇਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਮਾਰਿਆ, ਉਹ ਉਥੇ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਵਾਰ ਵਾਰ ਵਿਲਾਪ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਫਿਰ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਜਲ-ਤਰਨ (ਪਿੰਡ-ਦਾਨ) ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹ ਤਪਸਵੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਇੱਕ ਦਿਵਿਆ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਨਾਲ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਚਲਿਆ ਗਿਆ। ਉਸ ascetic ਨੇ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਬੁੱਢੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਸੰਤੋਖ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਮੇਰੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ, ਉਸ ਨਾਲ ਮੈਂ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਪਾਇਆ ਹੈ; ਤੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਵੀ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਜਾਵੋਗੇ।” ਇਹ ਬਚਨ ਆਖ ਕੇ, ਉਹ ਤਪਸਵੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਸੰਯਮੀ ਹੋ ਕੇ, ਇੱਕ ਚਮਕਦਾਰ ਦਿਵਿਆ ਰਥ ਵਿੱਚ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਚਲਿਆ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਜਲ-ਤਰਨ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ, ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਬੋਲੇ, “ਹੇ ਰਾਜਨ, ਅੱਜ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇ; ਮੌਤ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੇਰੇ ਤੀਰ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਇਕਲੌਤਾ ਪੁੱਤਰ ਮਰ ਗਿਆ ਤੇ ਮੈਂ ਨਿਃਸੰਤਾਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਪਰ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰਾ ਪਵਿੱਤਰ ਪੁੱਤਰ ਤੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਅਣਜਾਣੇ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਦੁਖਦਾਈ ਸ਼ੋਕ ਦੇਣ ਦਾ ਸ਼ਾਪ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਆਪਣੀ ਦੁਖ ਭਰੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਈ।