ਜਦੋਂ ਬੱਚਾ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਖੇਡ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਮਹਾਤਮਾ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਆਵਾਜ਼ ਦਿੱਤੀ, "ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਹੜੇ ਵੀ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਖੇਡ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਤੇਰੀ ਚਿੰਤਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਜਲਦੀ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾ।" ਫਿਰ ਪਿਤਾ ਨੇ ਵੀ ਆਖਿਆ, "ਜੇਕਰ ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਜਾਂ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭੁੱਲ ਕਰ ਬੈਠੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ, ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਜੋ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਹੈਂ, ਉਹ ਗੱਲ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਨਾ ਰੱਖੀਂ। ਤੂੰ ਅਸਹਾਇਆਂ ਦੀ ਆਸ ਹੈਂ, ਅੰਨ੍ਹਿਆਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੈਂ। ਸਾਡੀਆਂ ਜਿੰਦਾਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਹੀ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਇਕ ਸ਼ਬਦ ਵੀ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਆਖਦਾ?" ਇਹ ਸਾਰੀ ਘਟਨਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੈਂ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਕੰਬਦਾ ਹੋਇਆ, ਹੌਲੀ ਤੇ ਅਸਪਸ਼ਟ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ੀ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ। ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ, ਹੌਸਲਾ ਜੁਟਾ ਕੇ, ਮੈਂ ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਦੁੱਖਦਾਈ ਘਟਨਾ ਦੱਸਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਵਾਪਰੀ ਸੀ। "ਮੈਂ ਇੱਕ ਖ਼ਸ਼ਤਰੀ ਹਾਂ, ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਦਸ਼ਰਥ ਹੈ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਹਾਂ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ। ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਇਸ ਦੁੱਖ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਚੰਗਿਆਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਨਿੰਦਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਧਨੁਸ਼ ਲੈ ਕੇ ਸਰਯੂ ਦੇ ਕੰਢੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਨ ਆਇਆ ਸੀ। ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਕੋਈ ਜਾਨਵਰ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਆਇਆ ਹੋਵੇਗਾ, ਸ਼ਾਇਦ ਹਾਥੀ। ਫਿਰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਘੜਾ ਭਰਨ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣੀ। ਮੈਂ ਸਮਝਿਆ ਹਾਥੀ ਹੈ ਤੇ ਤੀਰ ਚਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਇੱਕ ਤਪੱਸਵੀ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਪਿਆ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਤੀਰ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਹਿਰਦਾ ਛਿਣ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਜਾਨ ਚਲੀ ਗਈ ਸੀ। ਹੇ ਪੂਜਨੀਯ, ਮੈਂ ਹਾਥੀ ਮਾਰਣ ਦੀ ਨੀਅਤ ਨਾਲ ਤੀਰ ਚਲਾਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤਰ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ, ਮੈਂ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਤੀਰ ਕੱਢ ਲਿਆ। ਜਦ ਤੀਰ ਨਿਕਲਿਆ, ਉਹ ਇਥੇ ਹੀ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ, ਅੰਨ੍ਹੇ ਤੇ ਦੁਖੀ, ਉਸਦੇ ਲਈ ਵਿਲਾਪ ਕਰ ਰਹੇ ਸੀ। ਮੈਂ ਅਣਜਾਣੀ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਹੁਣ ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜੋ ਕੁਝ ਰਹਿ ਗਿਆ, ਉਹ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਮਾਫ ਕਰ ਦਿਓ।" ਇਹ ਕਰੂੜ ਬਾਤਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਉਹ ਗਹਿਰੀ ਆਹ ਭਰਦੇ, ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਸੜਦੇ, ਆਪਣੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਰੋਕ ਨਾ ਸਕੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ, ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਹਾਲਾਤ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋ ਗਈ, ਤੇ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਖੜਾ ਵੇਖ ਕੇ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, "ਜੇਕਰ ਤੂੰ ਆਪ ਆ ਕੇ ਇਹ ਪਾਪੀ ਕਰਤੂਤ ਸਾਨੂੰ ਨਾ ਦੱਸਦਾ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਤਾਂ ਤੇਰਾ ਸਿਰ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਲੱਖ ਤੱਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਜਾਂਦਾ। ਜੰਗਲ ਵਾਸੀ ਦੀ ਹੱਤਿਆ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਜੇ ਖ਼ਸ਼ਤਰੀ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਸਥਾਨ ਤੋਂ ਡਿੱਗਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਤਪੱਸਵੀ ਉੱਤੇ ਜਾਣ ਬੁੱਝ ਕੇ ਹਥਿਆਰ ਚਲਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਸਿਰ ਸੱਤ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਜਾਂਦਾ। ਪਰ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਅਣਜਾਣੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਤੂੰ ਬਚ ਗਿਆ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਅੱਜ ਰਘੁ ਵੰਸ਼ ਹੀ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ।" ਫਿਰ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਰਾਜਾ, ਸਾਨੂੰ ਉਸ ਥਾਂ ਲੈ ਚਲ, ਅਸੀਂ ਅੱਜ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਆਖਰੀ ਵਾਰੀ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ।" ਉਸਦਾ ਸਰੀਰ ਖੂਨ ਨਾਲ ਰੰਗਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਮ੍ਰਿਗਚਰਮ ਮਿੱਟੀ 'ਚ ਵਿਖਰ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਬੇਹੋਸ਼ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਪਿਆ ਸੀ, ਧਰਮ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। ਫਿਰ ਮੈਂ, ਇਕੱਲਾ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਮਾਂ-ਪਿਉ ਨੂੰ ਉਥੇ ਲੈ ਗਿਆ। ਮੈਂ ਰਿਸ਼ੀ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਦਿੱਤਾ। ਜਦ ਉਹ ਤਪੱਸਵੀ ਮਾਂ-ਪਿਉ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਉਥੇ ਡਿੱਗ ਪਏ, ਤਾਂ ਪਿਤਾ ਨੇ ਵਿਲਾਪ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਖਿਆ: "ਕੀ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਪਿਆਰਾ ਨਹੀਂ ਹਾਂ, ਪੁੱਤਰ? ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ, ਹੇ ਧਰਮਾਤਮਾ, ਤੂੰ ਉਸਨੂੰ ਗਲੇ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਲਾਉਂਦਾ, ਮੇਰੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਵਾਲੇ ਬੱਚੇ? ਗੱਲ ਕਰ।" ਉਹ ਵਾਰ ਵਾਰ ਪੁਕਾਰਦੇ ਰਹੇ। "ਕਿਸ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਆਵਾਜ਼, ਜੋ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਜਾਂ ਹੋਰ ਗਿਆਨ ਸੁਣਾਉਂਦੀ ਸੀ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਸੁਣਾਂਗਾ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਛੂਹ ਜਾਂਦੀ ਸੀ? ਕੌਣ ਹੁਣ ਸੰਧਿਆ ਦੇ ਕਰਮ ਕਰਕੇ, ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਹਵਨ ਕਰਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਆ ਕੇ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕਰੇਗਾ, ਜਦ ਮੈਂ ਦੁੱਖ ਤੇ ਡਰ ਵਿੱਚ ਬੈਠਾ ਹਾਂ? ਕੌਣ ਜੜਾਂ, ਕੁੰਦੀਆਂ, ਫਲ ਲਿਆ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਖਵਾਏਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਪਿਆਰੇ ਮਹਿਮਾਨ ਨੂੰ ਖਵਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਦ ਮੈਂ ਅਸਹਾਇ ਤੇ ਬੇਸਹਾਰਾ ਹਾਂ? ਪੁੱਤਰ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਇਸ ਅੰਨ੍ਹੀ, ਬੁੱਢੀ, ਤਪੱਸਵੀ ਮਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਿਵੇਂ ਕਰਾਂਗਾ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਲਈ ਤਰਸ ਰਹੀ ਹੈ? ਰੁਕ, ਨਾ ਜਾ, ਪੁੱਤਰ, ਯਮਲੋਕ ਵੱਲ, ਕੱਲ੍ਹ ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਚਲੀਂ। ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ, ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ, ਬੇਸਹਾਰੇ, ਜਲਦੀ ਹੀ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਯਮਲੋਕ ਨੂੰ ਚਲੇ ਜਾਵਾਂਗੇ, ਤੇਰੇ ਬਿਨਾਂ। ਫਿਰ, ਜਦ ਮੈਂ ਵੈਵਸ੍ਵਤ ਨੂੰ ਮਿਲਾਂਗਾ, ਤਾਂ ਆਖਾਂਗਾ, 'ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਜਾ ਮੈਨੂੰ ਮਾਫ ਕਰੇ, ਇਹ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰੇ।' ਧਰਮ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲੇ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਅਮਰ, ਡਰ ਰਹਿਤ ਵਰ ਦੇਵੇ, ਐਸੇ ਲਈ ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਹਾਂ। ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੂੰ, ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਕਿਸੇ ਦੁਸ਼ਟ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਉਸ ਸੱਚ ਦੀ ਕਸਮ, ਤੂੰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਉਹ ਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਜਿੱਥੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਡੱਟ ਕੇ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਯੋਧੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਾ, ਪੁੱਤਰ, ਉਸ ਉੱਚੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਬਹਾਦਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਪਿੱਠ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ ਤੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਾ, ਪੁੱਤਰ, ਉਥੇ ਜਿੱਥੇ ਸਗਰ, ਸ਼ੈਬਿਆ, ਦਿਲੀਪ, ਜਨਮੇਜਯ, ਨਹੁਸ਼ ਤੇ ਧੁੰਦੁਮਾਰਾ ਪਹੁੰਚੇ ਹਨ। ਜਾ, ਜਿੱਥੇ ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਤਮਾ, ਪਾਠ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਜ਼ਮੀਨ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਅੱਗ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਇਕ ਪਤਨੀ ਵਲ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਾ, ਪੁੱਤਰ, ਜਿੱਥੇ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਂਵਾਂ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਗੁਰੂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਸਰੀਰ ਤਿਆਗਣ ਵਾਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜੰਮਿਆ ਕੋਈ ਵੀ ਦੁਖੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਪਰ ਜਿਸ ਨੇ ਤੈਨੂੰ, ਮੇਰੇ ਸਾਕਾ, ਮਾਰਿਆ, ਉਹ ਉਥੇ ਜਾਵੇਗਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਪਿਤਾ ਵਾਰ ਵਾਰ ਵਿਲਾਪ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਫਿਰ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਤਰਪਣ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ।