ਇੰਦਰ ਦੇ ਹਵਨ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਰਾਜਾ ਦਾ ਸ਼ੁਭ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੁਪਹਿਰ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸੋਮਾ-ਪ੍ਰੈੱਸਿੰਗ ਦੀ ਰਸਮ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ। ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਰਾਜਾ ਲਈ ਤੀਜੀ ਸੋਮਾ-ਪ੍ਰੈੱਸਿੰਗ ਵੀ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਣਨ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕਰਵਾਈ ਗਈ। ਉੱਥੇ, ਰਿਸ਼ਯਸ਼੍ਰਿੰਗ ਆਦਿਕ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਉਚਾਰਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਇੰਦਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ। ਮਿੱਠੇ ਅਤੇ ਕੋਮਲ ਸਵਰਾਂ ਨਾਲ, ਹੋਤ੍ਰਿ ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸੁਚੱਜੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਆਹੁਤੀਆਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਉੱਥੇ ਕੋਈ ਵੀ ਆਹੁਤੀ ਛੱਡੀ ਜਾਂ ਗਲਤ ਨਹੀਂ ਹੋਈ; ਹਰ ਕੰਮ ਐਸਾ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਖੁਦ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋਣ, ਅਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਪੂਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਕੋਈ ਵੀ ਥੱਕਿਆ ਜਾਂ ਭੁੱਖਾ ਨਹੀਂ ਦਿਸਿਆ; ਕੋਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਗਿਆਨੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਐਸਾ ਸੀ ਜੋ ਸੇਵਾ-ਯੋਗ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੋਸ਼ਕ, ਤਪਸਵੀ ਅਤੇ ਭਿਖਾਰੀ—ਸਭ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਭੋਜਨ ਕਰਦੇ। ਬੁਜ਼ੁਰਗ, ਬੀਮਾਰ, ਔਰਤਾਂ ਤੇ ਬੱਚੇ ਵੀ ਖਾਂਦੇ; ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਲਗਾਤਾਰ ਖਾਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਹਰ ਰੋਜ਼ ਉੱਥੇ ਭੋਜਨ ਦੇ ਢੇਰ ਪਹਾੜਾਂ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਦਿਸਦੇ, ਜੋ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਤੋਂ ਆਏ ਮਰਦ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸ ਮਹਾਨ ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਭੋਜਨ ਤੇ ਪੀਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ। ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਭੋਜਨ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ, ਕੇਂਦੇ, “ਇਹ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਬੜਾ ਸੁਆਦ ਹੈ।” ਰਾਘਵ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਿਆ, “ਆਹ! ਅਸੀਂ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਗਏ—ਤੁਸੀਂ ਸਦਾ ਸੁਖੀ ਰਹੋ!”। ਸੋਹਣੇ ਪਹਿਨਾਵੇ ਵਾਲੇ ਮਰਦ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ, ਹੋਰ ਲੋਕ ਚਮਕਦਾਰ ਜਵੇਹਰਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਬਾਲੀਆਂ ਪਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਲਗਾਉਂਦੇ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਰਸਮਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਅਤੇ ਵਾਕ-ਪਟੂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤਰਕ ਦੇ ਵਿਵਾਦ ਕਰਦੇ, ਹਰ ਕੋਈ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਦਿਖਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ। ਹਰ ਰੋਜ਼, ਨਿਪੁੰਨ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਯਜਨਾ-ਸਥਲ 'ਤੇ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਦੇ। ਰਾਜੇ ਦੇ ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਛੇ ਵੇਦਾਂਗ ਤੋਂ ਅਗਿਆਨ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਕੋਈ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨਹੀਣ ਜਾਂ ਅਪਾਠ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤਰਕ ਵਿਚ ਅਨਪੜ੍ਹ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਯਜਨਾ ਦੇ ਯੂਪ ਲਗਾਏ ਗਏ, ਛੇ ਬਿਲਵਾ ਲੱਕੜ ਦੇ, ਛੇ ਖਦੀਰ ਦੇ, ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੀ ਬਿਲਵਾ ਲੱਕੜ ਦੇ, ਤੇ ਹੋਰ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਟਹਿਣੀਆਂ ਦੇ ਬਣੇ। ਇੱਕ ਸਲੇਸ਼ਮਾਤਕ ਲੱਕੜ ਦਾ, ਇੱਕ ਦੇਵਦਾਰੂ ਦਾ, ਇਹ ਦੋਹਾਂ ਯੂਪ ਉੱਥੇ ਲਗਾਏ ਗਏ, ਹੱਥ ਫੈਲਾਏ ਹੋਏ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਅਤੇ ਯਜਨਾ-ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਨਿਪੁੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਏ ਗਏ ਅਤੇ ਯਜਨਾ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਲਈ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜਾਏ ਗਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕੀ ਯੂਪ ਸੀ, ਹਰ ਇੱਕ 'ਤੇ ਇੱਕੀ ਜਵੇਹਰ ਜੜੇ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਇੱਕੀ ਕਪੜੇ ਨਾਲ ਸਜਾਏ ਹੋਏ। ਸਭ ਯੂਪ ਮਾਹਿਰ ਕਾਰਗਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਢੰਗ ਨਾਲ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਠੀਕ ਥਾਂ ਤੇ ਲਗਾਏ ਗਏ, ਅੱਠ-ਕੋਣੇ ਅਤੇ ਚੱਕਚੱਕੇ। ਉਹ ਕਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕੇ, ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਸੁਗੰਧੀਆਂ ਨਾਲ ਪੂਜੇ ਹੋਏ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਚਮਕਦੇ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਇੱਥੇ, ਇੱਟਾਂ ਵੀ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਅਤੇ ਹਵਨ-ਕੁੰਡ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵੱਲੋਂ, ਜੋ ਹਵਨ-ਕੁੰਡ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਨ, ਰਚਿਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਹਵਨ-ਕੁੰਡ, ਜੋ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਿੰਘ ਵਰਗੇ ਦਸ਼ਰਥ ਲਈ ਸੀ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਗਰੁੜ ਦੇ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਪੰਖਾਂ ਨਾਲ, ਤਿੰਨ ਪਰਤਾਂ ਅਤੇ ਅਠਾਰਾਂ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ, ਹਰ ਦੇਵਤਾ ਲਈ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪਸ਼ੂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੇ ਗਏ; ਸੱਪ ਅਤੇ ਪੰਛੀ ਵੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਨੁਸਾਰ ਨਿਯਤ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਉੱਥੇ, ਘੋੜਾ ਅਤੇ ਜਲ-ਜੀਵ ਵੀ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੋਏ। ਤਿੰਨ ਸੌ ਪਸ਼ੂ ਯਜਨਾ ਦੇ ਯੂਪਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੇ ਗਏ, ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਤਨ-ਸਮਾਨ ਘੋੜਾ। ਉੱਥੇ, ਕੌਸਲਿਆ ਨੇ ਉਸ ਘੋੜੇ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸੰਭਾਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਤਿੰਨ ਛੁਰੀਆਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਕੌਸਲਿਆ ਨੇ, ਸਿੱਧੀ ਚਿੱਤ ਨਾਲ, ਪੰਛੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਧਰਮ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਪੂਰੀ ਰਾਤ ਉੱਥੇ ਗੁਜ਼ਾਰੀ। ਹੋਤ੍ਰਿ, ਅਧਵਰਯੂ ਅਤੇ ਉਦਗਾਤ੍ਰਿ ਨੇ ਰਾਣੀਆਂ ਦੇ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ, ਹੋਰ ਇੱਕ ਨੂੰ ਵੀ ਫੇਰਾ ਲਵਾਇਆ। ਮੁੱਖ ਪੁਰੋਹਿਤ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਯਮ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਿਆਂ, ਪੰਛੀ ਦੀ ਚਰਬੀ ਲਈ ਅਤੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਸ ਨੂੰ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਾ ਦਿੱਤਾ। ਰਾਜਾ ਨੇ, ਠੀਕ ਸਮੇਂ ਤੇ ਅਤੇ ਢੰਗ ਨਾਲ, ਚਰਬੀ ਦੇ ਧੂਏਂ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਲੈ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕੀਤਾ। ਸਾਰੇ ਪੁਰੋਹਿਤ, ਕੁੱਲ ਸੋਲ੍ਹਾਂ, ਨੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਘੋੜੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਾ ਦਿੱਤੇ। ਹੋਰ ਯਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਹੁਤੀ ਪਲੱਖ ਦੇ ਡੰਡਿਆਂ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਲਈ ਸਰਕੰਡਿਆਂ ਦੀ ਟੋਕਰੀ ਨਿਯਤ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਕਲਪ-ਸੂਤਰ ਵਿੱਚ ਹੈ; ਪਹਿਲਾ ਚਤੁਸ਼ਟੋਮ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੂਜਾ ਉਕਥਿਆ, ਅਤਿਰਾਤ੍ਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਰਸਮਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੋਈਆਂ। ਜੋਤਿਸ਼ਟੋਮ, ਆਯੁਸ਼ੀ, ਅਤਿਰਾਤ੍ਰ, ਅਭਿਜਿਤ, ਵਿਸ਼ਵਜਿਤ, ਆਪਤੋਰੀਆਮ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਯਜਨਾ ਵੀ ਹੋਈ। ਰਾਜਾ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਸੀ, ਨੇ ਪੂਰਬੀ ਦਿਸ਼ਾ ਹੋਤ੍ਰਿ ਨੂੰ, ਪੱਛਮੀ ਅਧਵਰਯੂ ਨੂੰ, ਦੱਖਣੀ ਬ੍ਰਹਮਣ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ। ਉਦਗਾਤ੍ਰਿ ਨੂੰ ਉੱਤਰੀ ਦਿਸ਼ਾ ਦਿੱਤੀ; ਇਹ ਮਹਾਨ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨਾ ਦੀ ਦਾਨ-ਪ੍ਰਥਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਸਵਯੰਭੂ ਨੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਯਜਨਾ ਪੂਰੀ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਵੰਸ਼ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਰਾਜਾ ਨੇ, ਉਹ ਜ਼ਮੀਨ ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ, ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਮਹਾਨ ਯਸ਼ਸਵੀ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਿਆ; ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਨੇ, ਪਾਪ-ਰਹਿਤ ਹੋਏ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।