ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਰੀਤ-ਰਿਵਾਜਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਯਜਮਾਨ ਦੇ ਯਜਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਆਪਣੇ ਪਤਨੀਆਂ ਸਮੇਤ ਸੰਕਲਪ ਕਰਕੇ ਯਜਨ ਦੇ ਉਪਵਾਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਏ। ਜਦੋਂ ਪੂਰਾ ਸਾਲ ਬੀਤ ਗਿਆ ਅਤੇ ਅਸ਼ਵ (ਯਗਿਆ ਦਾ ਘੋੜਾ) ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ, ਤਦ ਰਾਜਾ ਦਾ ਮਹਾਨ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਸਰਯੂ ਨਦੀ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਮਹਾਨ ਯਜਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਮਹਾਰਿਸ਼ਿ ਰਿਸ਼ਯਸ਼੍ਰਿੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੋਰ ਅਗ੍ਰਗਣਯ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੀ ਸਨ। ਇਹ ਸਭ ਵੈਦਿਕ ਜ਼ਿਆਨ ਵਾਲੇ ਯਜਮਾਨ, ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਹਰ ਰਸਮ ਬੜੀ ਨਿਪੁੰਨਤਾ ਨਾਲ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਭਰਗਿਆ, ਉਪਸਦਾ ਆਦਿ ਸਾਰੇ ਕਰਮ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੈ, ਪੂਰੇ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਅੰਗ-ਉਪਾਂਗ ਵੀ ਨਿਬਾੜੇ। ਜਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯਥੋਚਿਤ ਸਤਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਤਦ ਸਾਰੇ ਮਾਹਿਰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਸਵੇਰੇ ਸੋਮ-ਪੇਸ਼ਨ ਦੀ ਰਸਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਇੰਦਰ ਆਦਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਯਥਾਯੋਗ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਪਾਪ-ਰਹਿਤ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਸੰਕਲਪ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਮੱਧ-ਦਿਨ ਸੋਮ-ਪੇਸ਼ਨ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਤੀਜਾ ਸੋਮ-ਪੇਸ਼ਨ ਵੀ ਵੈਦਿਕ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋਇਆ। ਰਿਸ਼ਯਸ਼੍ਰਿੰਗ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮੰਤ੍ਰ-ਕੁਸ਼ਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ, ਸਹੀ ਉਚਾਰਣ ਨਾਲ, ਇੰਦਰ ਆਦਿ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ। ਹੌਤ੍ਰ ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਨੇ ਮਿੱਠੇ ਤੇ ਸੁਹਣੇ ਸੁਰਾਂ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਆਰਾਧਨਾ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਵਨ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਦਿੱਤੀ। ਉਥੇ ਕੋਈ ਭੀ ਹਵਨਛੁੱਟ ਜਾਂ ਗਲਤ ਨਹੀਂ ਹੋਈ; ਹਰ ਕਾਰਜ ਐਸਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਖੁਦ ਬ੍ਰਹਮਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋਣ, ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਾਲ। ਉਹਨਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਥੱਕਿਆ ਜਾਂ ਭੁੱਖਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਦਾ ਸੀ; ਕੋਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਗਿਆਨੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਅਣੁਚਿਤ ਸੇਵਕ ਸੀ। ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੋਸ਼ਕ, ਵਨਵਾਸੀ ਤੇ ਭਿਖਾਰੀ, ਹਰ ਵੇਲੇ ਭੋਜਨ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਬੁਜ਼ੁਰਗ, ਬੀਮਾਰ, ਔਰਤਾਂ, ਬੱਚੇ — ਸਾਰੇ ਹੀ ਖਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਪਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਭਰਪੂਰਤਾ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਹਰ ਰੋਜ਼ ਉਥੇ ਭੋਜਨ ਦੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਰਗੇ ਢੇਰ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਜੋ ਸਮੇਂ ਤੇ, ਯਥਾਵਿਧੀ ਪਕਾਏ ਜਾਂਦੇ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਆਏ ਹੋਏ ਪੁਰਖ ਤੇ ਔਰਤਾਂ, ਸਭ ਨੂੰ ਉਚਿਤ ਭੋਜਨ ਤੇ ਪਾਨ ਮਿਲਦਾ ਸੀ। ਵਧੀਆ ਦੋਹਾਂਜਾਤੀਆਂ ਨੇ ਭੋਜਨ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ, "ਇਹ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਕਾਇਆ ਗਿਆ, ਸੁਆਦਿਸ਼ਟ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹਾਂ — ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੰਗਲ ਹੋਵੇ!" ਸੁੰਦਰ ਪੋਸ਼ਾਕਾਂ ਵਾਲੇ ਪੁਰਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਹੋਰ ਰਤਨਾਂ ਦੀਆਂ ਕੰਨ-ਬਾਲੀਆਂ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਖੜੇ ਸਨ। ਰਸਮਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਤੇ ਵਾਕ-ਚਾਤੁਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਪਣੀ-ਆਪਣੀ ਤਰਕ-ਸ਼ਕਤੀ ਵਿਖਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਵਾਦ-ਵਿਵਾਦ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ। ਹਰ ਰੋਜ਼, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਨਿਪੁੰਨ ਦੋਹਾਂਜਾਤੀਆਂ ਯਜਨ-ਸਥਲ ਤੇ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਪੂਰੇ ਕਰਦੇ। ਰਾਜਾ ਦੇ ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਛੇ ਵੈਦਾਂਗਾਂ ਤੋਂ ਅਗਿਆਨ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਅਣੁਸ਼ਾਸਿਤ, ਨਾ ਅਪਾਠਕ, ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਵਾਦ-ਵਿਵਾਦ ਵਿੱਚ ਅਕੁਸ਼ਲ। ਜਦ ਯਜਨ ਦੇ ਯੂਪ (ਕੰਡੇ) ਲਾਏ ਗਏ, ਛੇ ਬਿਲਵ ਲੱਕੜ ਦੇ, ਛੇ ਖਦੀਰ ਦੇ, ਫਿਰ ਹੋਰ ਬਿਲਵ ਅਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੇ ਲੱਕੜ ਦੇ ਬਣਾਏ ਗਏ। ਇੱਕ ਸਲੇਸ਼ਮਾਤਕ ਲੱਕੜ ਦਾ, ਤੇ ਇੱਕ ਦੇਵਦਾਰੂ ਦਾ ਯੂਪ ਸੀ; ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਫੈਲਾਈ ਹੋਏ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਲਗਾਏ ਗਏ। ਇਹ ਸਭ ਯੂਪ, ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਵਿਧੀ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ, ਯਜਨ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਵਧਾਉਣ ਲਈ, ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜਾਏ। ਇੱਕੀ ਯੂਪ ਸਨ, ਹਰ ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕੀ ਰਤਨ ਜੜੇ ਹੋਏ, ਤੇ ਇੱਕੀ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨਾਏ ਹੋਏ। ਇਹ ਸਭ ਮਾਹਿਰ ਕਾਰਗਿਰਾਂ ਵੱਲੋਂ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਢੁਕਵੀਂ ਥਾਂ ਤੇ, ਅੱਠ-ਕੋਣੇ ਤੇ ਚਿੱਟੇ-ਸੁਤਲੇ ਬਣਾਏ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਗਿਆ, ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਸੁਗੰਧੀਆਂ ਨਾਲ ਪੂਜਿਆ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦੇ ਸਪਤ-ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਾਂਗ ਦਿੱਖ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਥੇ ਇੱਟਾਂ ਵੀ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਾਪ ਤੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ। ਹਵਨ-ਕੁੰਡ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਹਵਨ-ਕੁੰਡ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸਿੰਘ ਲਈ, ਗਰੁੜ ਦੀ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਪਰ ਲਾਈ ਹੋਈ, ਤਿੰਨ-ਤਹੀਂ ਤੇ ਅਠਾਰਾਂ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਬਣਾਈ ਗਈ। ਉਥੇ ਹਰ ਦੇਵਤਾ ਲਈ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪਸ਼ੂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਸੱਪ ਤੇ ਪੰਛੀ ਵੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਨੁਸਾਰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੋਏ। ਘੋੜਾ ਅਤੇ ਜਲ-ਚਰ ਵੀ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ, ਸਮੇਂ ਤੇ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਤਿੰਨ-ਸੌ ਪਸ਼ੂ ਯੂਪਾਂ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹੇ ਗਏ, ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਘੋੜਾ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। ਕੌਸਲਿਆ ਨੇ, ਵੱਡੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ, ਉਸ ਘੋੜੇ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਛੁਰੀਆਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਕੌਸਲਿਆ, ਧਰਮ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਪੰਛੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਪੂਰੀ ਰਾਤ ਉਥੇ ਰਹੀ। ਹੌਤ੍ਰ, ਅਧਵਰਯੁ ਤੇ ਉਦਗਾਤ੍ਰ ਨੇ ਰਾਣੀਆਂ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ, ਹੋਰ ਇੱਕ ਨੂੰ ਵੀ ਘੁੰਮਾਇਆ। ਪੁਰੋਹਿਤ, ਜੋ ਸਵੈ-ਸੰਯਮੀ ਤੇ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਪੰਛੀ ਦੀ ਚਰਬੀ ਲੈ ਕੇ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਹਵਨ-ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਡਾਲੀ। ਰਾਜਾ ਨੇ, ਸਮੇਂ ਤੇ ਤੇ ਢੁਕਵੇਂ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਉਸ ਚਰਬੀ ਦਾ ਧੂੰਆ ਸਾਂਢ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕੀਤਾ। ਸਾਰੇ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਨੇ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਘੋੜੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤੇ। ਹੋਰ ਯਗਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਵਨ ਪਲਕਸ਼ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ 'ਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਵਿੱਚ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਨਲਕੀਆਂ ਦੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਪਾਤ੍ਰੀ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਵਿੱਚ, ਸਭ ਕੁਝ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਵਿਧੀ ਤੇ ਪੂਰਨ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਾਲ, ਮਹਾਨ ਆਨੰਦ, ਭਰਪੂਰਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ।