ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਆਦਰ ਸਹਿਤ "ਜਿਵੇਂ ਤੁਹਾਡਾ ਆਦੇਸ਼, ਓ ਰਿਸ਼ੀ!" ਕਿਹਾ। ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਉਪਰੰਤ, ਰਾਮ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ, "ਸੌਮੀਤ੍ਰਿ, ਅਸੀਂ ਵਾਕਈ ਧਨਾਢ਼ ਹੋ ਗਏ ਹਾਂ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਇਤਨਾ ਦਇਆ ਦਿਖਾਈ।" ਦੋਵੇਂ ਭਰਾਵਾਂ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਤੇ ਗਿਆਨੀ, ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਫਿਰ, ਰਾਮ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਸੀਤਾ—ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖ ਕੇ—ਕਾਲਿੰਦੀ ਨਦੀ ਵੱਲ ਚਲੇ। ਜਦ ਉਹ ਤੇਜ਼ ਬਹਿੰਦੀ ਕਾਲਿੰਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਪਹੁੰਚੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲੱਕੜਾਂ ਦੇ ਗੱਠੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਬੇੜਾ ਬਣਾਇਆ। ਉਸ ਬੇੜੇ ਨੂੰ ਸੁੱਕੀ ਬਾਂਸ ਨਾਲ ਢੱਕ ਕੇ, ਜੜ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ; ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਕੰਡੇ ਤੇ ਜੰਬੂ ਦੇ ਡਾਲੇ ਇਕੱਠੇ ਕਰਕੇ, ਸੀਤਾ ਲਈ ਇੱਕ ਸੁਖਦਾਈ ਸੀਟ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ। ਰਾਮ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਭਾਗ ਵਾਲੇ ਸਿੰਘਾਸਨ 'ਤੇ ਬਿਠਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਬੇੜੇ 'ਤੇ ਬਿਠਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੇੜੇ 'ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਧਨੁਸ਼-ਬਾਣ, ਸੀਤਾ ਦੇ ਕਪੜੇ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਰਮ ਕਵਰ ਰੱਖੇ। ਰਾਮ ਨੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਠੋਸ ਤੂਣੀਆਂ ਵੀ ਬੇੜੇ 'ਤੇ ਰੱਖੀਆਂ। ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਬੇੜੇ 'ਤੇ ਬਿਠਾ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਭਰਾਵਾਂ ਨੇ ਬੇੜਾ ਫੜ ਲਿਆ। ਦੋਵੇਂ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਪੁੱਤਰ, ਕਾਲਿੰਦੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਉਥੇ, ਸੀਤਾ ਨੇ ਨਦੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ, "ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰਦੀ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਪਾਰ ਕਰਵਾਉ, ਮੇਰਾ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਧਰਮ ਬਣਿਆ ਰਹੇ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਉਪਾਸਨਾ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਂ ਤੇ ਸੌ ਮਟਕਿਆਂ ਮਦਰਾ ਨਾਲ ਕਰਾਂਗੀ।" "ਜਦ ਰਾਮ ਇक्षਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵਾਲੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਪਸ ਆਉਣਗੇ, ਤਦ ਵਿਦਾ।" ਸੀਤਾ ਨੇ ਹਥ ਜੋੜ ਕੇ ਕਾਲਿੰਦੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ। ਬੇੜਾ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਸੀਤਾ ਨੇ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇਜ਼ ਬਹਿੰਦੀ, ਲਹਿਰੀਆਂ ਵਾਲੀ ਨਦੀ ਪਾਰ ਕਰ ਲਈ। ਕਿਨਾਰੇ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਯਮੁਨਾ ਨਦੀ ਵੀ ਪਾਰ ਕਰ ਲਈ। ਬੇੜਾ ਛੱਡ ਕੇ, ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਉਣ ਲੱਗੇ। ਫਿਰ, ਉਹ ਇਕ ਘਣੇ ਤੇ ਠੰਢੇ, ਹਰੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੇ ਬਰਗਦ ਦੇ ਰੁੱਖ ਹੇਠ ਬੈਠੇ। ਉਸ ਰੁੱਖ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਵੈਦੇਹੀ ਸੀਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਮਹਾਨ ਰੁੱਖ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ! ਮੇਰਾ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਧਰਮ ਬਣਿਆ ਰਹੇ, ਮੈਂ ਕੌਸਲਿਆ ਤੇ ਮਹਾਨ ਸੁਮਿਤਰਾ ਨੂੰ ਮੁੜ ਵੇਖ ਸਕਾਂ।" ਸੀਤਾ ਨੇ ਹਥ ਜੋੜ ਕੇ ਰੁੱਖ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕੀਤੀ। ਸੀਤਾ ਦੀ ਨਿਰਮਲ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਪਿਆਰ ਤੇ ਕਰਤਵਯ ਭਾਵ ਨਾਲ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਅੱਗੇ ਚੱਲੋ, ਹੇ ਭਰਤ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ।" "ਮੈਂ ਹਥਿਆਰ ਲੈ ਕੇ ਪਿੱਛੇ ਆਵਾਂਗਾ; ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਜਿਹੜਾ ਫਲ ਜਾਂ ਫੁੱਲ ਚਾਹੇ, ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਦੇਣਾ।" ਤਿੰਨੇ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵਿਚਕਾਰ ਰੱਖ ਕੇ, ਰਾਹ 'ਤੇ ਚੱਲ ਪਏ। ਸੀਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਦੋ ਵੱਡੇ ਹਾਥੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਹਾਥਣ, ਹਰ ਰੁੱਖ, ਬੂਟੀ ਜਾਂ ਫੁੱਲਦਾਰ ਲਤਾ ਨੂੰ ਤੱਕਦੀ ਹੋਈ, ਦੋ ਭਰਾਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣੇ, ਖਿੜੇ ਰੁੱਖ ਵੇਖੇ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖੇ ਸੀ। ਸੀਤਾ ਨੇ ਰਾਮ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ। ਸੀਤਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਦਿਆਂ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਦੀ ਵੱਲ ਲੈ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਕੰਢੇ ਸੁਹਣੇ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਰੇਤ ਨਾਲ, ਹੰਸ ਤੇ ਸਾਰਸਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸੀ। ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਨੇ ਨਦੀ ਨੂੰ ਤੱਕ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਇੱਕ ਕੋਸ਼ ਹੋਰ ਚੱਲ ਕੇ, ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਰੂ Deer ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਜੰਗਲ 'ਚ ਘੁੰਮ ਕੇ, ਮੋਰ ਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਸੁਹਣਾ ਜੰਗਲ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਇੱਕ ਸੁਹਣੇ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਵਾਲੇ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਚਿੰਤਾ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਟਿਕ ਗਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੰਜਵੀਂ ਪਚਵੀਂ ਸਰਗਾ ਦਾ ਸਮਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਛਪਨਵੀਂ ਸਰਗਾ ਸੁਣੋ। ਰਾਤ ਬੀਤ ਗਈ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਜੇ ਵੀ ਸੁਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ ਰਾਮ ਨੇ ਨਰਮਤਾ ਨਾਲ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਜਗਾਇਆ। "ਸੌਮੀਤ੍ਰਿ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣੋ; ਚਲਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੋ ਗਿਆ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਤਪस्वੀ।" ਭਰਾ ਵਲੋਂ ਠੀਕ ਸਮੇਂ ਜਗਾਏ ਜਾਣ ਤੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਨੀਂਦ, ਅਲਸ ਤੇ ਸਫਰ ਦੀ ਥਕਾਵਟ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ। ਫਿਰ, ਤਿੰਨੇ ਨੇ ਉਠ ਕੇ ਨਦੀ ਦਾ ਸ਼ੁਭ ਜਲ ਛੂਹਿਆ, ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਲੋਂ ਦੱਸੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਚਿਤ੍ਰਕੂਟ ਵੱਲ ਚੱਲ ਪਏ। ਠੀਕ ਸਮੇਂ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਨਾਲ ਚਲਦਿਆਂ, ਰਾਮ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਕਿਹਾ, "ਵੈਦੇਹੀ, ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖੋ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਸਲਮਲ ਰੁੱਖ ਪੂਰੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਾਰ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਜਦ ਸਰਦੀ ਮੌਸਮ ਖਤਮ ਹੋਇਆ।" "ਭੱਲਾਤਕ ਰੁੱਖ ਵੀ ਖਿੜੇ ਹੋਏ, ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਨਾ ਛੁਏ, ਫਲ ਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਝੁਕੇ ਹੋਏ; ਇਹ ਜਗ੍ਹਾ ਮੇਰੇ ਰਹਿਣ ਲਈ ਉਚਿਤ ਹੈ।" "ਲਕਸ਼ਮਣ, ਵੇਖੋ, ਹਰ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਟੋਬੀਆਂ ਵਾਂਗ ਵੱਡੇ ਛੱਤੇ ਹਨ, ਮਧੂ ਮੱਖੀਆਂ ਨੇ ਮਧੂ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।" "ਇਥੇ ਨਤਯੂਹਾ ਪੰਛੀ ਬੋਲਦਾ, ਮੋਰ ਉੱਤਰ ਦਿੰਦਾ; ਇਹ ਸੁਹਣੇ ਜੰਗਲ 'ਚ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸ਼ਤਾਂ ਹਨ।" "ਇਹ ਪਹਾੜ ਦੇਖੋ, ਚੋਟੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ, ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਪਿੱਛੇ, ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ, ਢਲਾਣਾਂ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੀਆਂ ਤੇ ਸੋਹਣੀਆਂ।" "ਇਸ ਸੁਹਣੀ, ਸਮਤਲ ਜਗ੍ਹਾ 'ਤੇ, ਬਹੁਤ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਅਸੀਂ ਚਿਤ੍ਰਕੂਟ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜੰਗਲ 'ਚ ਆਨੰਦ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।" ਫਿਰ, ਸੀਤਾ ਨਾਲ ਚਲਦਿਆਂ, ਉਹ ਮਨ ਨੂੰ ਭਾਉਣ ਵਾਲੇ ਚਿਤ੍ਰਕੂਟ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਹ ਪਹਾੜ, ਬਹੁਤ ਪੰਛੀਆਂ, ਜੜ੍ਹਾਂ ਤੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਝੀਲਾਂ ਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਸੋਹਣੀ, ਆਕਰਸ਼ਕ ਸੀ। "ਇਹ ਸੁਹਣੀ ਨਦੀ ਦਾ ਕੰਢਾ, ਹੇ ਪ੍ਰਿਯ, ਰੁੱਖਾਂ ਤੇ ਲਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਜੜ੍ਹਾਂ ਤੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸਾਡੀ ਵਾਸ ਲਈ ਉਚਿਤ ਹੈ।" "ਇਸ ਪਹਾੜ ਦੇ ਪੱਥਰਾਂ 'ਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵਸਦੇ ਹਨ; ਹੇ ਪ੍ਰਿਯ, ਅਸੀਂ ਇਥੇ ਰਹੀਏ, ਤੇ ਆਨੰਦ ਮਾਣੀਏ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ, ਸੀਤਾ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ, ਚਿਤ੍ਰਕੂਟ ਦੇ ਸੁਹਣੇ ਜੰਗਲ 'ਚ ਟਿਕ ਗਏ, ਨਵੀਂ ਜਗ੍ਹਾ ਤੇ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੇ ਹੋਏ, ਸਦਾ ਧਰਮ ਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ।