ਰਾਮ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਯਾਤਰਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਦਰੱਖਤ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਰਹਿ ਸਕਦੇ ਸਨ ਜਾਂ ਅੱਗੇ ਵਧ ਸਕਦੇ ਸਨ। ਉਸ ਦਰੱਖਤ ਤੋਂ ਇੱਕ ਕਰੋਸ਼ਾ ਦੂਰ ਜਾ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਨੀਲਾ ਜੰਗਲ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨੇ ਸਨ। ਇਹ ਜੰਗਲ ਸੁੰਦਰ ਸੀ, ਪਲਾਸ਼ ਅਤੇ ਬੇਰੀ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ, ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਬਾਂਸ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਰਸਤਾ ਚਿਤ੍ਰਕੂਟ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਸੀ—ਜੋ ਰਸਤਾ ਮਹਾ ਤਪस्वੀ ਨੇ ਕਈ ਵਾਰੀ ਤਿਆ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਰਸਤਾ ਸੁਖਦਾਇਕ, ਨਰਮ ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਦੀਆਂ ਅੱਗਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਸਤੇ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰ ਕੇ, ਮਹਾ ਤਪस्वੀ ਮੁੜ ਗਿਆ। ਰਾਮ ਨੇ ਆਦਰਪੂਰਵਕ 'ਜਿਵੇਂ ਤੁਹਾਡੀ ਆਗਿਆ' ਕਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਤਪस्वੀ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕੀਤਾ। ਤਪस्वੀ ਦੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਮ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਸਾਉਮਿਤ੍ਰਿ, ਅਸੀਂ ਵਾਕਈ ਧਨਿਆ ਹਾਂ ਕਿ ਤਪस्वੀ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਇੰਨੀ ਦਇਆ ਦਿਖਾਈ।" ਦੋਵਾਂ ਭਾਵੁਕ ਅਤੇ ਬੁਧੀਮਾਨ ਭਰਾਤਾ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਕਾਲਿੰਦੀ (ਯਮੁਨਾ) ਨਦੀ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਏ। ਜਦ ਉਹ ਤੇਜ਼ ਵਹਿੰਦੀ ਕਾਲਿੰਦੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਲੱਕੜਾਂ ਦੇ ਗਠੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਬੇੜੀ ਬਣਾਈ। ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਸੁੱਕੇ ਬਾਂਸ, ਜੜ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਕੈਨ ਅਤੇ ਜੰਬੂ ਦੇ ਟਾਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਬੇੜੀ ਨੂੰ ਢਕਿਆ। ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਸੀਤਾ ਲਈ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਸੀਟ ਬਣਾਈ, ਅਤੇ ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੀਤਮ ਨੂੰ ਉਸ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਸੁਭਾਗ ਦੇ ਸਿੰਘਾਸਨ ਉੱਤੇ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਧਨੁਸ਼-ਬਾਣ, ਸੀਤਾ ਦੇ ਵਸਤ੍ਰ ਅਤੇ ਗਰਮ ਕਵਰਿੰਗ ਬੇੜੀ ਉੱਤੇ ਰੱਖੇ। ਰਾਮ ਨੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਵਾਲੇ ਕਠੋਰ ਕਵਰ ਵੀ ਬੇੜੀ 'ਤੇ ਰੱਖੇ। ਪਹਿਲਾਂ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਬੈਠਾ ਕੇ, ਦੋਵਾਂ ਭਰਾਤਾ ਨੇ ਬੇੜੀ ਦਾ ਕੰਡਾ ਫੜਿਆ। ਦੋਵੇਂ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਬਹਾਦਰ ਪੁੱਤਰ ਨਦੀ ਪਾਰ ਕਰਣ ਲੱਗੇ। ਜਦ ਉਹ ਕਾਲਿੰਦੀ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇ, ਸੀਤਾ ਨੇ ਨਦੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ: "ਹੇ ਦੇਵੀ! ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਸਕਾਂ, ਮੇਰਾ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਧਰਮ ਬਣਿਆ ਰਹੇ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਂ ਅਤੇ ਸੌ ਮਟਕਿਆਂ ਸ਼ਰਾਬ ਨਾਲ ਪੂਜਾਂਗਾ।" "ਜਦ ਰਾਮ ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵਾਲੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਪਸ ਆਉਣਗੇ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਾਂਗਾ," ਸੀਤਾ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਕਾਲਿੰਦੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ। ਜਦ ਉਹ ਨਦੀ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ, ਸੀਤਾ ਨੇ ਬੇੜੀ 'ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ, ਤੇਜ਼ ਵਹਿੰਦੀ, ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਲੀ ਨਦੀ ਪਾਰ ਕਰ ਲਈ। ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢਿਆਂ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਦਰੱਖਤ ਸਨ; ਉਹ ਯਮੁਨਾ ਪਾਰ ਕਰ ਕੇ, ਬੇੜੀ ਛੱਡ ਕੇ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਚਲ ਪਏ। ਉਹ ਇੱਕ ਕਾਲੀ ਬਰਗਦ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਹੇਠ ਬੈਠ ਗਏ, ਜੋ ਠੰਢਾ ਤੇ ਹਰੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਸੀ। ਸੀਤਾ ਨੇ ਉਸ ਬਰਗਦ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਮਹਾਨ ਦਰੱਖਤ! ਮੇਰਾ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਧਰਮ ਬਣਿਆ ਰਹੇ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਕੌਸਲਿਆ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੁਮਿਤ੍ਰਾ ਨੂੰ ਮੁੜ ਵੇਖ ਸਕਾਂ।" ਸੀਤਾ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਬਰਗਦ ਦੇ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਘੁੰਮ ਕੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ। ਰਾਮ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਲਕਸ਼ਮਣ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਲੈ ਜਾ, ਮੈਂ ਹਥਿਆਰ ਲੈ ਕੇ ਪਿੱਛੇ ਆਵਾਂਗਾ। ਜਿਹੜਾ ਫਲ ਜਾਂ ਫੁੱਲ ਸੀਤਾ ਚਾਹੇ, ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਦੇ ਦੇ।" ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਦੋਵਾਂ ਭਰਾਤਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਚਲਦੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਹਾਥਣ ਦੋ ਵੱਡੇ ਹਾਥੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ। ਸੀਤਾ ਹਰ ਦਰੱਖਤ, ਬੂਟਾ ਜਾਂ ਫੁੱਲਦਾਰ ਲਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਦੀ, ਅਤੇ ਕਈ ਸੁੰਦਰ, ਫੁੱਲਦਾਰ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਨਹੀਂ ਵੇਖੇ ਸਨ, ਉਹ ਰਾਮ ਤੋਂ ਉਹਨਾਂ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਦੀ। ਲਕਸ਼ਮਣ, ਸੀਤਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਸਨੂੰ ਇਕ ਨਦੀ ਵੱਲ ਲੈ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਕੰਢੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੇਤਾਂ, ਹੰਸ ਅਤੇ ਸਾਰਸ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਥੇ, ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਨੇ ਨਦੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ। ਇੱਕ ਕਰੋਸ਼ਾ ਦੂਰ ਹੋਰ ਚਲ ਕੇ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਕਈ ਉੱਤਮ ਹਿਰਣਾਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਮੋਰਾਂ ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸੁੰਦਰ ਜੰਗਲ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲਿਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਇੱਕ ਮਨਭਾਵਨ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਗ੍ਰੋਵ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਗਮਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਵੱਸਣ ਲੱਗੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਚਵੀਂ ਸਰਗਾ ਦਾ ਅੰਤ ਆਇਆ। ਹੁਣ ਛਪਣਵੀਂ ਸਰਗਾ ਸੁਣੋ। ਜਦ ਰਾਤ ਗੁਜ਼ਰ ਗਈ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਜੇ ਵੀ ਸੌਂ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਜਗਾਇਆ। "ਸਾਉਮਿਤ੍ਰਿ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਸੁਣ, ਹੁਣ ਚਲਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਤਪस्वੀ।" ਭਰਾ ਵਲੋਂ ਸਮੇਂ ਉੱਤੇ ਜਗਾਉਣ 'ਤੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਨੀਂਦ, ਥਕਾਵਟ ਤੇ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਥਕਨ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ। ਫਿਰ ਤਿੰਨੋਂ ਉਠੇ, ਨਦੀ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਛੂਹਿਆ, ਅਤੇ ਤਪਸਵੀਆਂ ਵਲੋਂ ਦੱਸੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਚਿਤ੍ਰਕੂਟ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਏ। ਸਹੀ ਸਮੇਂ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਨਾਲ ਚਲਦੇ ਹੋਏ, ਰਾਮ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ ਦੀ ਪੰਖੜੀ ਵਰਗੀਆਂ ਸਨ, ਕਿਹਾ: "ਵੈਦੇਹੀ, ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਵੇਖ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਨਾਲ ਜਲ ਰਹੇ ਹੋਣ, ਸਿਲਕ-ਕਾਟਨ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਆਪਣੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਸਰਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ।" "ਭੱਲਾਤਕ ਦੇ ਦਰੱਖਤ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਅਣਛੁਏ ਹਨ, ਫਲ ਅਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਥਕ ਗਏ ਹਨ; ਇੱਥੇ ਰਹਿਣਾ ਯਕੀਨਨ ਸੰਭਵ ਹੋਵੇਗਾ।" "ਲਕਸ਼ਮਣ, ਹਰ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਟੋਕਰੀਆਂ ਵਰਗੇ ਸ਼ਹਿਦ ਦੇ ਛੱਤੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਨੇ ਭਰਿਆ ਹੈ।" "ਇੱਥੇ ਨਤਯੂਹਾ ਪੰਛੀ ਬੋਲਦਾ ਹੈ, ਮੋਰ ਉੱਤਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਸੁੰਦਰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਬੈਡਾਂ ਭਰੀਆਂ ਹਨ।" "ਇਹ ਪਹਾੜ ਵੇਖ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਹਨ, ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ ਹਨ, ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਢਲਾਣਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਹਨ।" "ਇਸ ਸੁੰਦਰ, ਸਮਤਲ ਜਗ੍ਹਾ 'ਤੇ, ਕਈ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਢਕੀ ਹੋਈ, ਅਸੀਂ ਪਵਿੱਤਰ ਚਿਤ੍ਰਕੂਟ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਾਂ, ਪ੍ਰੀਤਮ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੀਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਤੁਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਮਨਮੋਹਕ ਚਿਤ੍ਰਕੂਟ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ, ਜੋ ਮਨ ਨੂੰ ਭਾਉਂਦਾ ਸੀ।