ਉਹ ਥਾਂ, ਜਿੱਥੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਸੌਂ ਸਾਲ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਖੋਪੜੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਟੋਪੀਆਂ ਲਾ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਤਪ ਨਾਲ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ। ਇਸ ਨਿਰਜਨ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਆਸ਼ਰਮ ਦੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਬਹੁਤ ਸੁਖਦਾਇਕ ਸੀ। ਭਰਦਵਾਜ਼ ਮੁਨੀ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਥਾਂ ਜਾਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਰਹਿ ਸਕਦੇ ਹੋ।" ਭਰਦਵਾਜ਼, ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਸਨ, ਨੇ ਰਾਮ, ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦਾ ਬੜੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕੁਝ ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ। ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਪ੍ਰਯਾਗ ਆਏ, ਤਾਂ ਉਹ ਰਾਤ ਭਰ ਭਰਦਵਾਜ਼ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਕੇ ਅਨੇਕ ਅਦਭੁਤ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਦੇ ਅਤੇ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਰਹੇ। ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ਜ, ਰਾਮ, ਜੋ ਆਰਾਮ ਦੀ ਆਦਤ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਯਾਤਰਾ ਕਰਕੇ ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਹ ਰਾਤ ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਨਾਲ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਭਰਦਵਾਜ਼ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਗੁਜ਼ਾਰਦੇ ਹਨ। ਸਵੇਰ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਰਾਮ, ਜੋ ਪੁਰਖਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਸਨ, ਭਰਦਵਾਜ਼ ਕੋਲ ਗਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, "ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇਠ, ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਰਾਤ ਬਿਤਾਈ ਹੈ, ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ ਇੱਥੋਂ ਚਲੇ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ।" ਭਰਦਵਾਜ਼ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, "ਤੁਸੀਂ ਚਿਤ੍ਰਕੂਟ ਪਰਵਤ ਵੱਲ ਜਾਓ, ਜਿੱਥੇ ਮਧ, ਮੁਲਾਂ ਅਤੇ ਫਲਾਂ ਦੀ ਭਰਮਾਰ ਹੈ।" ਉਸ ਥਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦਿਆਂ, ਭਰਦਵਾਜ਼ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਰਾਮ, ਉਹ ਥਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਵਾਸ ਲਈ ਬਹੁਤ ਉਚਿਤ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਅਨੇਕ ਕਿਸਮ ਦੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਹਨ, ਕਿੰਨਰ ਅਤੇ ਨਾਗ ਵੀ ਉੱਥੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਮੋਰਾਂ ਦੀ ਕੂਕ, ਵੱਡੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ, ਤੇ ਪਰਸਿੱਧ ਚਿਤ੍ਰਕੂਟ ਪਰਵਤ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਤੁਹਾਡਾ ਨਿਵਾਸ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਫਲ ਅਤੇ ਮੁੱਲ ਹਨ, ਹਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਹਰਣਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਹਰ ਪਾਸੇ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ।" ਭਰਦਵਾਜ਼ ਨੇ ਹੋਰ ਵੀ ਦੱਸਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਉਹ ਝੁੰਡ ਜੰਗਲ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਤੇ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਪਰਵਤ ਦੀਆਂ ਢਲਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਵੇਖੋਗੇ। ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਸੀਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਫਿਰੋਗੇ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਮਨ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਉਥੋਂ ਦੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਕ੍ਰੌਂਚ, ਕੋਇਲਾਂ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਬੋਲ, ਨੱਚਦੇ ਹਰਣ ਤੇ ਮਸਤ ਹਾਥੀ, ਇਹ ਸਭ ਮਿਲ ਕੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੁਖਦਾਈ ਆਸ਼ਰਮ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।" ਫਿਰ, ਰਾਮਚੰਦਰ ਜੀ ਨੇ ਭਰਦਵਾਜ਼ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਭਰਾ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਸੰਹਾਰਕ ਸਨ, ਰਾਤ ਬਿਤਾ ਕੇ ਚਿਤ੍ਰਕੂਟ ਵੱਲ ਚੱਲ ਪਏ। ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਪਿਤਾ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲੇ। ਭਰਦਵਾਜ਼, ਜੋ ਤਪ ਦੇ ਜੋਤਿ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਸਨ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, "ਗੰਗਾ ਅਤੇ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਸੰਗਮ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਕਾਲਿੰਦੀ ਦਰਿਆ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਬਹਿਣ ਵਾਲੇ ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਚੱਲੋ।" ਜਦ ਉਹ ਤੇਜ਼ ਵਹਿੰਦੇ ਕਾਲਿੰਦੀ ਦਰਿਆ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਘਾਟ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ, ਤਾਂ ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਵੰਸ਼ਜ ਉਸ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਲੱਕੜਾਂ ਨਾਲ ਇਕ ਨਾਅ ਬਣਾਉ, ਤੇ ਉਸ ਚਮਕਦੇ ਦਰਿਆ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰੋ। ਫਿਰ, ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਅਤੇ ਹਰੇ-ਭਰੇ ਬਰਖ ਦੇ ਰੁੱਖ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੋ, ਜੋ ਅਨੇਕ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਘਣੇ ਹਨ ਤੇ ਉੱਥੇ ਸਿੱਧ ਲੋਕ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਮੰਗਲ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਮੰਗੇ।" "ਉਸ ਰੁੱਖ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ ਤਾਂ ਠਹਿਰ ਸਕਦੇ ਹੋ ਜਾਂ ਅੱਗੇ ਵਧ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਇਕ ਕਰੋਸ਼ ਹੋਰ ਜਾ ਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਨੀਲੇ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਵੇਖੋਗੇ, ਜੋ ਪਲਾਸ਼, ਬੇਰੀਆਂ ਅਤੇ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਬਾਂਸਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਰਸਤਾ ਚਿਤ੍ਰਕੂਟ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਮੈਂ ਕਈ ਵਾਰੀ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਇਹ ਰਸਤਾ ਸੁਖਦਾਈ, ਹੌਲੀ ਤੇ ਜੰਗਲ ਦੀ ਅੱਗ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ।" ਭਰਦਵਾਜ਼ ਨੇ ਰਸਤਾ ਦੱਸ ਕੇ ਵਾਪਸੀ ਲਈ ਮੁੜੇ। ਰਾਮ ਨੇ ਆਦਰ ਸਹਿਤ "ਜਿਵੇਂ ਆਦੇਸ਼" ਕਿਹਾ, ਅਤੇ ਭਰਦਵਾਜ਼ ਦੀ ਵਿਦਾਈ ਲਈ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਜਦ ਰਿਸ਼ੀ ਚਲੇ ਗਏ, ਰਾਮ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਸੌਮਿਤ੍ਰਿ, ਅਸੀਂ ਵਾਕਈ ਧੰਨ ਹਾਂ ਜੋ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਇੰਨਾ ਦਇਆ ਕੀਤੀ।" ਦੋਵੇਂ ਭਰਾ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਕਰਕੇ ਕਾਲਿੰਦੀ ਦਰਿਆ ਵੱਲ ਚਲੇ। ਜਦ ਉਹ ਤੇਜ਼ ਵਹਿੰਦੇ ਕਾਲਿੰਦੀ ਦਰਿਆ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲੱਕੜਾਂ ਦੇ ਗੱਠੇ ਨਾਲ ਇਕ ਵੱਡਾ ਨਾਅ ਬਣਾਇਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਸੁੱਕੇ ਬਾਂਸਾਂ ਅਤੇ ਜੜ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ, ਫਿਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਲਕੜੀਆਂ, ਨਰਸਿੰਘੇ ਅਤੇ ਜੰਬੂ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਸੀਤਾ ਲਈ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਅਸਥਾਨ ਬਣਾਇਆ। ਰਾਮ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਸੁਭਾਗ ਦੇ ਸਿੰਘਾਸਨ 'ਤੇ ਬਿਠਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨਾਅ ਉੱਤੇ ਬਿਠਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਧਨੁਸ਼-ਬਾਣ, ਸੀਤਾ ਦੇ ਕਪੜੇ ਤੇ ਰੁਮਾਲ, ਅਤੇ ਹਥਿਆਰ ਨਾਅ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤੇ। ਪਹਿਲਾਂ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਬਿਠਾ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਭਰਾ ਨਾਅ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਦਰਿਆ ਪਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਜਦ ਉਹ ਦਰਿਆ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪਹੁੰਚੇ, ਸੀਤਾ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਕਾਲਿੰਦੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ, "ਮਾਂ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਪਾਰ ਲੰਘ ਜਾਵਾਂ, ਮੇਰੀ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਦੀ ਪਾਵਨਤਾ ਬਣੀ ਰਹੇ, ਰਾਮ ਦੇ ਵਾਪਸ ਆਉਣ 'ਤੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਂਵਾਂ ਅਤੇ ਸੌ ਘੜੇ ਮਦਿਰਾ ਭੇਟ ਕਰਾਂਗੀ।" "ਜਦ ਰਾਮ ਇක්ෂਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵਾਲੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਪਸ ਆਉਣ, ਤਦ ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੀਤਾ ਨੇ ਕਾਲਿੰਦੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ। ਦਰਿਆ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਕਿਨਾਰੇ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਸੀਤਾ, ਨਾਅ ਰਾਹੀਂ ਚਮਕਦੇ, ਤੇਜ਼ ਵਹਿੰਦੇ, ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਲੇ ਦਰਿਆ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਗਈ। ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢਿਆਂ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਆਏ। ਫਿਰ ਉਹ ਇੱਕ ਘਣੇ, ਠੰਢੇ ਅਤੇ ਹਰੇ-ਭਰੇ ਬਰਖ ਦੇ ਰੁੱਖ ਹੇਠ ਬੈਠ ਗਏ। ਉਸ ਰੁੱਖ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਵੈਦੇਹੀ ਸੀਤਾ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਮਹਾਨ ਰੁੱਖ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ! ਮੇਰੀ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਬਣੀ ਰਹੇ, ਮੈਂ ਮੁੜ ਕੇ ਕੌਸਲਿਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੁਮਿਤਰਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਸਕਾਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੀਤਾ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਉਸ ਰੁੱਖ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਅਤੇ ਨਿਰੰਤਰ ਭਗਤੀ ਦੇਖ ਕੇ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਵੀ ਮਾਥਾ ਟੇਕਿਆ। ਇਹ ਹੈ ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦੀ ਪਚਵੰਜੀ ਸਰਗ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ।