ਰਾਮ ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਦੀ ਕਥਾ ਇਉਂ ਵਗਦੀ ਹੈ: ਰਾਮ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਲੋਕ ਵੈਦੇਹੀ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਦੇਖਣ ਆਉਣਗੇ, ਇਸ ਕਾਰਨ ਉਹ ਇਥੇ ਰਹਿਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ। ਉਹ ਮਹਾਤਮਾ ਭਰਦਵਾਜ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ, “ਪ੍ਰਭੂ, ਉਹ ਚੰਗਾ ਆਸ਼੍ਰਮ ਜੋ ਕਿਨਾਰੇ ਤੇ ਹੈ, ਉਥੇ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਵੈਦੇਹੀ, ਜੋ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀ ਹੱਕਦਾਰ ਹੈ, ਆਨੰਦ ਪਾਵੇਗੀ।” ਇਹ ਸੁਭ ਅੱਖਰ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਭਰਦਵਾਜ ਨੇ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਅਰਥਵਾਨ ਬਾਤਾਂ ਕਹੀਆਂ। ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ, “ਇਥੋਂ ਦਸ ਕ੍ਰੋਸ਼ ਦੂਰ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਤੁਸੀਂ ਰਹੋਗੇ। ਉਹ ਸਭ ਪਾਸੋਂ ਸੁਹਣਾ ਹੈ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਹੈ।” ਭਰਦਵਾਜ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, “ਇਸ ਪਹਾੜ ਦਾ ਨਾਮ ਚਿਤ੍ਰਕੂਟ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਗਾਂ, ਲੰਗੂਰ, ਬਾਂਦਰ, ਅਤੇ ਰੀਛ ਆਉਂਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਗੰਧਮਾਦਨ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਹੈ। ਜਿੰਨੀ ਦੂਰ ਮਨੁੱਖ ਚਿਤ੍ਰਕੂਟ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਦੇਖ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਸ਼ੁਭਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਨ ਬੁਰਾਈ ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ।” ਭਰਦਵਾਜ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਕਈ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਉਥੇ ਸੌ ਬਸੰਤ ਬਿਤਾਏ ਹਨ; ਆਪਣੀ ਤਪਸਿਆ ਅਤੇ ਖੋਪੜੀਆਂ ਦੇ ਮੋੜੇ ਨਾਲ ਉਹ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ। ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਨਿਰਜਨ ਥਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਰਹੇਗੀ; ਇੱਥੇ ਜਾਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਰਹੋ, ਹੇ ਰਾਮ, ਮੇਰੇ ਨਾਲ।” ਭਰਦਵਾਜ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਹਨ, ਨੇ ਰਾਮ, ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਭਰਾ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਸਭ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਜਦ ਰਾਮ ਪ੍ਰਯਾਗ ਆਏ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣ, ਉਹ ਰਾਤ ਕਥਾਵਾਂ ਸੁਣਦੇ ਹੋਏ ਬਿਤੀ। ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ੀ ਰਾਮ, ਥਕੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਆਰਾਮ ਦੀ ਆਦਤ ਵਾਲੇ, ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਨਾਲ ਭਰਦਵਾਜ ਦੇ ਸੁਹਣੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਰਾਤ ਬਿਤੀ। ਜਦ ਰਾਤ ਲੰਘ ਗਈ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਰਾਮ ਨੇ ਭਰਦਵਾਜ ਦੇ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਆਗਿਆ ਮੰਗੀ, “ਸਚੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਤੁਹਾਡੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਰਾਤ ਬਿਤਾ ਕੇ, ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਇਥੋਂ ਜਾਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ।” ਭਰਦਵਾਜ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਚਿਤ੍ਰਕੂਟ ਜਾਓ, ਜਿੱਥੇ ਮਧੂ, ਜੜ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਫਲ ਪ੍ਰਚੁਰ ਹਨ। ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਥਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਵਾਸ ਲਈ ਚੰਗੀ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਮ, ਜਿੱਥੇ ਵਿਭਿੰਨ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ, ਕਿਨਨਰ ਅਤੇ ਸੱਪ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਮੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ, ਮਹਾਨ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ, ਚਿਤ੍ਰਕੂਟ ਪਹਾੜ ਤੁਹਾਡਾ ਗੰਤਵ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਸੁਹਣਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਜੜ੍ਹਾਂ, ਫਲ, ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਅਤੇ ਹਿਰਣਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਚਾਰਾਂ ਪਾਸੇ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਰਾਘਵ, ਤੁਸੀਂ ਉਹ ਝੁੰਡ, ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਪਹਾੜੀ ਚੜ੍ਹਾਈਆਂ ਅਤੇ ਨਦੀ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਦੇਖੋਗੇ। ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਸੀਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਉਥੇ ਘੁੰਮੋਗੇ, ਤੁਹਾਡਾ ਮਨ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਵੇਗਾ; ਉਥੇ, ਜਿੱਥੇ ਕਾਂਗਾਂ ਅਤੇ ਕੋਇਲਾਂ ਦੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀ ਭਰੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ, ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਹਿਰਣ ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ, ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਹਣਾ ਆਸ਼੍ਰਮ ਪਾਵੋਗੇ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਚਵੀਂ ਸਰਗਾ, ਵਾਹ ਵਾਹ ਵੱਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ, ਅਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਵਿੱਚ ਸੁਣੀ ਜਾਵੇ। ਇਥੇ, ਰਾਤ ਬਿਤਾ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਜੋ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਸਕ ਹਨ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਪਹਾੜ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਏ। ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰਵਾਨਾ ਹੋਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਪਿਤਾ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਭਰਦਵਾਜ, ਜੋ ਤਪ ਦੇ ਚਮਕ ਵਿੱਚ ਰਮਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗਾ, “ਗੰਗਾ ਤੇ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਸੰਗਮ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਕਾਲਿੰਦੀ ਨਦੀ, ਜੋ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਵਗਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਪੱਛਾ ਕਰੋ।” ਜਦ ਉਹ ਦੋ ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ ਤੇਜ਼ ਵਗਦੀ ਕਾਲਿੰਦੀ ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ, ਉਸ ਪੁਰਾਤਨ ਪਵਿੱਤਰ ਘਾਟ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਥੇ ਇੱਕ ਬੇੜਾ ਬਣਾਇਆ, ਅਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਨਦੀ ਨੂੰ ਲੰਘਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ, ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਬਰਗਦ ਦਾ ਰੁੱਖ, ਹਰੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵਧਿਆ ਹੋਇਆ, ਕਾਲਾ, ਅਤੇ ਸਿਧਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਵਾਲਾ, ਉਥੇ ਸੀਤਾ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਸੁਭ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤੇ। ਉਸ ਰੁੱਖ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਹ ਰਹਿ ਵੀ ਸਕਦੇ ਸਨ ਜਾਂ ਅੱਗੇ ਵਧ ਸਕਦੇ ਸਨ; ਇੱਕ ਕ੍ਰੋਸ਼ ਅੱਗੇ, ਉਹ ਨੀਲੇ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸੁਹਣਾ ਜੰਗਲ, ਪਲਾਸ਼ ਅਤੇ ਬੇਰੀ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਬਾਂਸਾਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਰਸਤਾ ਚਿਤ੍ਰਕੂਟ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੇ ਭਰਦਵਾਜ ਕਈ ਵਾਰੀ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਰਸਤਾ ਸੁਖਦਾਇਕ, ਹੌਲੀ, ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਦੀ ਅੱਗ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਰਸਤਾ ਦੱਸ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਗਿਆ। ਰਾਮ ਨੇ ਆਦਰ ਨਾਲ 'ਜੋ ਹੁਕਮ' ਕਿਹਾ, ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਵਿਦਾ ਲਈ; ਜਦ ਰਿਸ਼ੀ ਚਲੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਹੇ ਸੌਮੀਤ੍ਰਿ, ਅਸੀਂ ਵਾਕਈ ਧਨਿਆ ਹਾਂ ਕਿ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਇਤਨੀ ਦਇਆ ਦਿਖਾਈ।” ਦੋਵੇਂ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਪੁੱਤਰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਹ ਕਾਲਿੰਦੀ ਨਦੀ ਵੱਲ ਚਲੇ; ਤੇਜ ਵਗਦੀ ਕਾਲਿੰਦੀ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਲੱਕੜਾਂ ਦੇ ਗੱਠੇ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਬੇੜਾ ਬਣਾਇਆ। ਸੁੱਕੀ ਬਾਂਸ ਨਾਲ ਢੱਕ ਕੇ, ਜੜ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ, ਫਿਰ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਕੈਨ ਅਤੇ ਜੰਬੂ ਦੇ ਡੰਡੇ ਕੱਟ ਕੇ, ਸੀਤਾ ਲਈ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਬੈਠਕ ਬਣਾਈ। ਉਥੇ, ਰਾਮ ਨੇ, ਦਸ਼ਰਥ ਪੁੱਤਰ, ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ, ਜਿਵੇਂ ਭਾਗ ਦੇ ਸਿੰਘਾਸਨ ਤੇ, ਬੈਠਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਤੀਰ-ਧਨੁਸ਼ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰ ਬੇੜੇ ਤੇ ਰੱਖੇ, ਸੀਤਾ ਦੇ ਪਾਸ, ਉਸਦੇ ਵਸਤ੍ਰ ਅਤੇ ਗਰਮ ਕੰਬਲ ਵੀ। ਰਾਮ ਨੇ ਕਠੋਰ ਤੂਣੀਰ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰ ਬੇੜੇ ਤੇ ਰੱਖੇ; ਪਹਿਲਾਂ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਬੈਠਾ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਨੇ ਬੇੜਾ ਫੜਿਆ। ਫਿਰ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਦੋ ਮਹਾਨ ਪੁੱਤਰ, ਬੇੜਾ ਲੰਘਾ ਕੇ ਕਾਲਿੰਦੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪਹੁੰਚੇ; ਉਥੇ ਸੀਤਾ ਨੇ ਨਦੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ। “ਵਿਦਾ ਹੋ, ਹੇ ਦੇਵੀ! ਮੈਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਪਾਰ ਲੰਘਾਓ; ਮੇਰਾ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਧਰਮ ਟਿਕਾ ਰਹੇ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਪੂਜਾ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਂ ਅਤੇ ਸੌ ਘੜੀਆਂ ਮਦਿਰਾ ਨਾਲ ਕਰਾਂਗੀ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ, ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਭਰਦਵਾਜ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਨਾਲ, ਚਿਤ੍ਰਕੂਟ ਵੱਲ ਪਵਿੱਤਰ ਯਾਤਰਾ ਤੇ ਨਿਕਲੇ।