ਸੁਮੰਤ੍ਰਾ ਨੇ ਬੜੀ ਹੀ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਮ ਕੋਲ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ। ਆਪਣੇ ਸੇਵਕ ਉੱਤੇ ਦਇਆਵਾਨ ਰਾਮ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਭਾਰੀ ਭਗਤੀ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ। ਹੁਣ ਸੁਣ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇੱਥੋਂ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਪਸ ਕਿਉਂ ਭੇਜ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਜਦ ਤੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਪਹੁੰਚੇਂਗਾ, ਮੇਰੀ ਛੋਟੀ ਮਾਂ ਕੈਕੇਈ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਯਕੀਨ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਕਿ ਰਾਮ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲ ਚਲਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਰਾਣੀ, ਜਦ ਮੈਂ ਜੰਗਲ ਚਲਾ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਤਸੱਲੀ ਨਾਲ ਰਹੇਗੀ ਅਤੇ ਧਰਮਾਤਮਾ ਰਾਜਾ ਉੱਤੇ ਝੂਠ ਬੋਲਣ ਦਾ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗੀ।" "ਇਹ ਮੇਰੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਇੱਛਾ ਹੈ ਕਿ ਮੇਰੀ ਛੋਟੀ ਮਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਭਰਤ ਨੂੰ ਸੁਖੀ ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਾਜ ਮਿਲੇ। ਮੇਰੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਤੂੰ ਰਥ ਲੈ ਕੇ ਵਾਪਸ ਸ਼ਹਿਰ ਜਾ। ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਲ ਢੰਗ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰੀਂ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਅਤੇ ਸੁਮੰਤ੍ਰਾ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਦੇ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਗੁਹਾ ਵੱਲ ਮਜਬੂਤ ਤੇ ਨਿਰਣਾਇਕ ਬੋਲ ਕਹੇ, "ਗੁਹਾ, ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਲਈ ਵੱਸਿਆ ਹੋਇਆ ਜੰਗਲ ਰਹਿਣ ਲਈ ਠੀਕ ਨਹੀਂ। ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹੀ ਨਿਯਮ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਜੈਸਾ ਤਪਸਵੀਆਂ ਦਾ ਵ੍ਰਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ, ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਲਖਣ ਨੂੰ ਸੁਖੀ ਦੇਖਣ ਦੀ ਆਸ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਾਂਗਾ।" "ਜਦ ਮੇਰੇ ਜਟੇ ਬਣ ਜਾਣ, ਮੈਂ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਬਰਗਦ ਦੇ ਦੂਧ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰ।" ਗੁਹਾ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਬਰਗਦ ਦਾ ਦੂਧ ਲਿਆ ਕੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ। ਰਾਮ ਨੇ ਉਸ ਨਾਲ ਲਖਣ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਲਈ ਜਟੇ ਗੁੰਥੀਆਂ। ਦੋਵੇਂ ਭਰਾ, ਲੰਮੇ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਬਰਗਦ ਦੇ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਬਣੀਆਂ ਜਟਾਵਾਂ ਪਾ ਕੇ, ਤਪਸਵੀ ਵਰਗੇ ਦਿਸਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਛਾਲੇ ਅਤੇ ਛਾਲ ਦੀ ਪੋਸ਼ਾਕ ਪਾ ਕੇ, ਰਾਮ ਤੇ ਲਖਣ ਦੋਵੇਂ ਭਰਾ ਐਵੇਂ ਲੱਗ ਰਹੇ ਸਨ ਜਿਵੇਂ ਦੋ ਤਪਸਵੀ ਹੋਣ। ਫਿਰ, ਆਸ਼ਰਮ ਵਾਲਾ ਜੀਵਨ ਅਪਣਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ ਵਚਨ ਤੇ ਟਿਕੇ ਹੋਏ, ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਗੁਹਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਗੁਹਾ, ਸਦਾ ਜਾਗਰੂਕ ਰਹੀਂ—ਫੌਜ, ਖਜ਼ਾਨਾ, ਕਿਲੇ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਰ। ਰਾਜ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਸਭ ਤੋਂ ਔਖੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੁਹਾ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰਕੇ, ਇਖ਼ਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ੀ ਰਾਮ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਲਖਣ ਨਾਲ, ਨਿਰਭੀਕ ਹੋ ਕੇ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲ ਪਿਆ। ਭਾਗੀਰਥੀ (ਗੰਗਾ) ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਲਖਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਸ਼ੇਰ-ਮਾਨਵ! ਇਹ ਨਾਅਵ ਤਿਆਰ ਹੈ, ਚੜ੍ਹ ਜਾ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਸੀਤਾ ਜੀ ਨੂੰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਚੜ੍ਹਾ ਦੇ।" ਭਰਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਸੁਣ ਕੇ, ਲਖਣ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਥਿਲੀ (ਸੀਤਾ) ਨੂੰ ਨਾਅਵ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਾਇਆ, ਫਿਰ ਆਪ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਰਾਮ, ਲਖਣ ਦਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ, ਆਪ ਵੀ ਨਾਅਵ 'ਚ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ। ਨਿਸ਼ਾਦਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਗੁਹਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ। ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ ਰਾਮ, ਜੋ ਬੜੀ ਤੇਜਸਵੀਤਾ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਨਾਅਵ 'ਚ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਭਲੇ ਲਈ, ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੇ ਖਸ਼ਤਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਨ ਕੀਤੇ। ਫਿਰ, ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੀਤਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਪਾਣੀ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕੀਤਾ। ਸੁਮੰਤ੍ਰਾ, ਗੁਹਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰਕੇ, ਰਾਮ ਨਾਅਵ 'ਚ ਬੈਠ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮਲਾਹਾਂ ਨੂੰ ਚਲਣ ਲਈ ਆਖਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਖਣ ਤੇ, ਮਾਹਿਰ ਮਲਾਹ ਨੇ ਨਾਅਵ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਪੜੀ ਨਾਲ ਚਲਾਇਆ ਅਤੇ ਉਹ ਜਲਦੀ ਹੀ ਦਰਿਆ ਪਾਰ ਕਰ ਗਏ। ਜਦ ਉਹ ਭਾਗੀਰਥੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪਹੁੰਚੇ, ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਵਾਲੀ ਵੈਦੇਹੀ (ਸੀਤਾ) ਨੇ ਜੋੜੇ ਹੱਥ ਕਰਕੇ ਦਰਿਆ ਨੂੰ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ, "ਇਹ ਦਸ਼ਰਥ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਗਿਆਨੀ ਰਾਜਾ। ਹੇ ਗੰਗਾ! ਇਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ, ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਪੂਰੀ ਕਰ ਸਕੇ।" "ਚੌਦਾਂ ਸਾਲ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ, ਇਹ ਮੁੜ ਆ ਜਾਵੇਗਾ।" "ਫਿਰ, ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਕਿਰਪਾਲੂ ਦੇਵੀ, ਜਦ ਮੈਂ ਸੁਖ-ਸਲਾਮਤ ਵਾਪਸ ਆਵਾਂਗੀ, ਤੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਪੂਜਾਂਗੀ, ਮੇਰੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਮਨੋਕਾਮਨਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਲਈ।" "ਹੇ ਤ੍ਰਿਪਥਗਾ ਦੇਵੀ! ਤੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਵੇਖਦੀ ਹੈਂ, ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੋ ਕੇ, ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਦਿਸਦੀ ਹੈਂ।" "ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਸੁੰਦਰਿ! ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹਾਂ, ਤੈਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੰਦੀ ਹਾਂ। ਜਦ ਮੇਰਾ ਪਤੀ, ਇਹ ਸ਼ੇਰ-ਮਾਨਵ, ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਮੁੜ ਲੈ ਕੇ, ਸੁਖ-ਸਲਾਮਤ ਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪੂਜਾਂਗੀ।" "ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ, ਲੱਖ ਗਾਂਵਾਂ, ਵਸਤ੍ਰ ਅਤੇ ਚੰਗਾ ਭੋਜਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਿਆਂਗੀ।" "ਹਜ਼ਾਰ ਘੜੇ ਮਦਿਰਾ ਅਤੇ ਮਾਸ-ਭਾਤ ਦੀ ਭੇਟ ਨਾਲ, ਜਦ ਮੈਂ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਪਸ ਆਵਾਂਗੀ, ਤੈਨੂੰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾਂਗੀ।" "ਤੇਰੇ ਕੰਢਿਆਂ 'ਤੇ ਵੱਸਦੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਤੇਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਘਾਟ ਅਤੇ ਮੰਦਰ, ਮੈਂ ਸਭ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਾਂਗੀ।" "ਹੇ ਪਾਪ-ਰਹਿਤ ਗੰਗਾ! ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਬਲਵਾਨ ਪਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ ਨਾਲ ਮੁੜ ਮਿਲ ਕੇ, ਆਯੋਧਿਆ ਵਿਚ ਵਾਪਸ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰਾਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਰਦਾਸ ਕਰਕੇ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ਸੀਤਾ ਜਲਦੀ ਹੀ ਗੰਗਾ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ। ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਉਤਰੀ ਹੋਈ, ਵੰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਾਮ, ਨਾਅਵ ਤੋਂ ਉਤਰੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਤੇ ਵੈਦੇਹੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧੇ। ਫਿਰ, ਬਲਵਾਨ ਰਾਮ ਨੇ ਸੁਮਿਤ੍ਰਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਲਖਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਇਕੱਲੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ, ਸਦਾ ਚੌਕਸ ਰਹੀਂ।" "ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਜਦ ਅਸੀਂ ਅਣਜਾਣ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਹਾਂ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਸਾਹਮਣੇ ਚੱਲ, ਸੌਮਿਤ੍ਰਿ, ਤੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਲੈ ਚੱਲ।" "ਮੈਂ ਪਿੱਛੋਂ ਚੱਲਾਂਗਾ, ਤੈਨੂੰ ਤੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਿਆਂ। ਅੱਜ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਦੇ ਦੁੱਖ-ਸਹਾਰਿਆਂ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਹੋਵੇਗਾ।" "ਕੋਈ ਕੰਮ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ; ਅੱਜ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਦੇ ਵਾਸ ਦਾ ਸੱਚਾ ਦੁੱਖ ਪਤਾ ਲੱਗੇਗਾ।" "ਅੱਜ ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰੇਗੀ, ਜਿੱਥੇ ਨਾ ਲੋਕ ਹਨ, ਨਾ ਖੇਤ-ਬਾਗ, ਸਿਰਫ਼ ਔਖੇ ਰਸਤੇ ਅਤੇ ਥੱਲੇ-ਚੜ੍ਹਾਈਆਂ ਹਨ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ, ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਲਖਣ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਵੇਂ ਜੀਵਨ ਵੱਲ ਪਹਿਲਾ ਕਦਮ ਰੱਖਿਆ।