ਰਾਮ ਨੇ ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਜਦੋਂ ਚੌਦਾਂ ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋ ਜਾਣਗੇ, ਤੁਸੀਂ ਲਖ਼ਮਣ, ਮੈਂ ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵਾਪਿਸ ਆਉਂਦੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਦੇਖੋਗੇ। ਇਹ ਗੱਲ ਮੈਂ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਆਖ ਕੇ, ਸੁਮੰਤ੍ਰਾ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਹੋਰ ਰਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ, ਕੈਕੇਈ ਸਮੇਤ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪਹੁੰਚਾ ਦੇਵੀ। ਕੌਸ਼ਲਿਆ ਨੂੰ ਮੇਰੀ ਖ਼ੈਰ-ਮੰਗੀ ਦੱਸ ਦੇਵੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮੇਰੇ, ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਲਖ਼ਮਣ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਸਲਾਮ ਪਹੁੰਚਾ ਦੇਵੀ। ਵੱਡੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਆਖ ਦੇਵੀ ਕਿ ਭਰਤ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਬੁਲਾਏ; ਜੇ ਭਰਤ ਆ ਚੁੱਕਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਰਾਜ-ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਭਰਤ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਗਾ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਤਾਜਪੋਸ਼ੀ ਕਰ ਦੇਵੋ; ਤਾਂ ਸਾਡੀ ਦੁਖ-ਕਲੇਸ਼ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਚਿੰਤਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਘੇਰ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ। ਭਰਤ ਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਆਖ ਦੇਵੀ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਰਾਜਾ ਨਾਲ ਵਿਹਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਭ ਮਾਵਾਂ ਨਾਲ, ਕਿਸੇ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਕ ਨਾ ਕਰੇ। ਜਿਵੇਂ ਕੈਕੇਈ ਅਤੇ ਸੁਮਿਤ੍ਰਾ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਮੰਨਦਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੇਰੀ ਮਾਤਾ ਕੌਸ਼ਲਿਆ ਨੂੰ ਖ਼ਾਸ ਆਦਰ ਦੇਵੇ। ਪਿਤਾ ਜੀ ਲਈ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਰਾਜ-ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਦੀ ਆਸ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਦੋਵਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਨੇ ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਵਾਪਿਸ ਜਾਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ, ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਮ ਦੇ ਇਹ ਸਾਰੇ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣੇ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਕਕੁਤਸਥ (ਰਾਮ) ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਜੇ ਮੈਂ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਅਟੱਲ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ, ਰਵਾਇਤੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾ, ਕੁਝ ਆਖ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਮਾਫ਼ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਜਿੱਥੇ ਤੁਸੀਂ ਨਹੀਂ ਹੋ, ਜਿਵੇਂ ਪੁੱਤਰ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਵਿੱਛੜ ਕੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਜਦੋਂ ਲੋਕ ਮੇਰੀ ਰਥ ਨੂੰ ਰਾਮ ਦੇ ਬਿਨਾ ਵੇਖਣਗੇ, ਭਾਵੇਂ ਰਥ ਉੱਤੇ ਰਾਮ ਦਾ ਨਾਮ ਹੋਵੇ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਲੋਕ ਰਥ ਨੂੰ ਰਾਮ ਦੇ ਬਿਨਾ ਵੇਖ ਕੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਜਾਣਗੇ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਰਥ ਨੂੰ ਖਾਲੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਿਰਫ਼ ਰਥ-ਚਾਲਕ ਬਚਾ ਹੋਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਵੀਰਾਂ ਦੇ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫੌਜ ਵਿਹਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਤੁਸੀਂ ਦੂਰ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹਾਜ਼ਰ ਮੰਨਦੇ ਹੋਏ, ਅੱਜ ਤੁਹਾਡੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਉਪਵਾਸ ਕਰ ਲੈਣਗੇ। ਰਾਮ, ਤੁਸੀਂ ਵੇਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਜ਼ਵਾਲੀ ਦੌਰਾਨ ਲੋਕ ਕਿੰਨੇ ਦੁਖੀ ਅਤੇ ਬੇਚੈਨ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਤੁਹਾਡੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਥੱਕ ਗਏ ਹਨ। ਜਦ ਮੈਂ ਰਥ ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਵਾਪਸ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਵਿਰਹ-ਪੂਕਾਰ ਸੌ ਗੁਣਾ ਵਧ ਜਾਵੇਗੀ। ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਕੀ ਆਖ ਸਕਦਾ ਹਾਂ? ਕਿ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਮਾਮਾ ਦੇ ਘਰ ਲੈ ਗਿਆ ਹਾਂ—ਇਹ ਨਾ ਦੁਖੀ ਹੋਵੇ? ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਗੱਲ ਝੂਠ ਹੋਵੇ, ਮੈਂ ਅਜਿਹੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਆਖ ਸਕਦਾ; ਮੈਂ ਇਹ ਕਠੋਰ ਸਚ ਕਿਵੇਂ ਆਖ ਸਕਦਾ ਹਾਂ? ਤੇਰੇ ਕਿਨਨਿਆਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਦੇ ਆਧੀਨ ਹਨ, ਤੇਰੇ ਨੌਕਰਾਂ ਨੂੰ, ਰਥ ਦੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ, ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਆਖ ਸਕਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਰਥ ਤੇ ਰਾਮ ਨਹੀਂ ਹੈ? ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ ਅਯੋਧਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼; ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਰੱਖਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇ। ਜੇ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਬੇਨਤੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡਣ ਤੇ ਅੜ ਜਾਵੇਂ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਰਥ ਸਮੇਤ ਇੱਥੇ ਅੱਗ ਵਿਚ ਜਾ ਪਵਾਂਗਾ। ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਜੋ ਵੀ ਤਪस्या ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਆਉਣਗੇ, ਹੇ ਰਾਘਵ, ਮੈਂ ਰਥ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਲੈਵਾਂਗਾ। ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਰਥ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਤੇਰੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਵਾਂਗਾ। ਇਹ ਘੋੜੇ ਵੀ, ਹੇ ਵੀਰ, ਜੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਤੇਰੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨਗੇ, ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਣਗੇ। ਮੈਂ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਰਹਿ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਨਾਲ ਤੇਰੀ ਸੇਵਾ ਕਰਾਂਗਾ; ਅਯੋਧਿਆ ਜਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਲੋਕ, ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ ਅਯੋਧਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ; ਇੰਦਰ ਦੀ ਮਹਾਨ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵੀ ਉਸ ਲਈ ਅਪਹੁੰਚ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਬੁਰਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ। ਜਦੋਂ ਜੰਗਲ-ਵਾਸ ਦਾ ਸਮਾਂ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਸੇ ਰਥ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਸ਼ਹਿਰ ਲੈ ਆਵਾਂ। ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਚੌਦਾਂ ਸਾਲ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਗੁਜ਼ਾਰਣੇ, ਪਲਾਂ ਵਾਂਗ ਲੰਘ ਜਾਣਗੇ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਸੈਂਕੜੇ ਸਾਲ ਵੀ ਵੱਖਰੇ ਲੱਗਦੇ। ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਨਾ ਛੱਡ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਸੇਵਕ ਵਾਂਗ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਮਾਲਕ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਚਲੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਮੈਂ ਵੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਜਾਵਾਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਿਆਂ, ਨਿਮਰਤਾ ਅਤੇ ਦੁਖ ਵਿਚ, ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਰਾਮ ਨੇ ਦਇਆ ਨਾਲ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਰਾਮ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਉੱਚੀ ਭਗਤੀ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਮਾਲਕ ਦੇ ਭਗਤ; ਪਰ ਸੁਣ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇੱਥੋਂ ਸ਼ਹਿਰ ਭੇਜਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਵੀ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਜਦ ਤੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਪਹੁੰਚੇਂਗਾ, ਮੇਰੀ ਛੋਟੀ ਮਾਤਾ ਕੈਕੇਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰ ਲੈਵੇਗੀ ਕਿ ਰਾਮ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਚਲਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਓਹ ਰਾਣੀ, ਜਦ ਮੈਂ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਧਰਮਕ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਝੂਠਾ ਨਹੀਂ ਮੰਨੇਗੀ। ਮੇਰੀ ਮੁੱਖ ਇੱਛਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਮੇਰੀ ਛੋਟੀ ਮਾਤਾ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਭਰਤ ਲਈ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਰਾਜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇ, ਜੋ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ। ਮੇਰੀ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਲਈ, ਤੂੰ, ਸੁਮੰਤ੍ਰ, ਰਥ ਸਮੇਤ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਪਸ ਜਾ; ਅਤੇ ਜਿਵੇਂ ਤੈਨੂੰ ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਗੱਲ ਪਹੁੰਚਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਆਖ ਕੇ, ਅਤੇ ਚਰੋਹੀ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਗੁਹਾ ਨੂੰ ਵੀ ਪੱਕੇ ਅਤੇ ਨਿਰਣੈਸ਼ੀਲ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚ ਆਖਿਆ। “ਗੁਹਾ, ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਲਈ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਰਹਿਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ; ਮੈਨੂੰ ਅਸ਼੍ਰਮ ਵਿਚ ਰਹਿਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹੀ ਨਿਯਮ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਤਪਸਵੀ ਦਾ ਵ੍ਰਤ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਪਿਤਾ, ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਲਖ਼ਮਣ ਦੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੋਇਆ, ਅੱਗੇ ਵਧਾਂਗਾ। ਜਦੋਂ ਜਟਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ, ਮੈਂ ਰਵਾਨਾ ਹੋਵਾਂਗਾ; ਬਰਗਦ ਦੇ ਦੂਧ ਲਿਆ ਕੇ ਦੇਵੀਂ।” ਗੁਹਾ ਨੇ ਉਹ ਦੂਧ ਤੁਰੰਤ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਲਈ ਲਿਆ ਕੇ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨਾਲ, ਰਾਮ ਨੇ ਲਖ਼ਮਣ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਲਈ ਜਟਾਂ ਬਣਾਈਆਂ; ਲੰਬੇ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ, ਰਾਮ ਤਪਸਵੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ।