ਰਾਮ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ, ਆਪਣੇ ਰਥ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਉੱਚੇ ਉਚਾਰਣਾਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦੇ, ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਧਰਤੀ ਬਗ਼ੀਚਿਆਂ ਅਤੇ ਆਮਾਂ ਦੇ ਬਗ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਪਾਣੀ ਦੀ ਪ੍ਰਚੁਰਤਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਲੋਕ ਖੁਸ਼ ਅਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤ, ਅਤੇ ਗਾਵਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹ ਖੇਤਰ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸੁਖ ਭੋਗਣ ਯੋਗ ਸੀ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਸੁੰਦਰ ਬਗ਼ੀਚਿਆਂ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਧਰਤੀ ਵਿਚ, ਰਾਘਵ ਨੇ ਦੇਵੀ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਧਾਰਾਵਾਂ ਵਿਚ ਵਹਿੰਦੀ ਦੇਖਿਆ—ਪਵਿੱਤਰ, ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਜੰਗਲੀਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਅਤੇ ਸਾਧੂਆਂ ਦੀ ਆਸਥਾ ਵਾਲੀ। ਉਸ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਆਸ਼ਰਮ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੀ ਖੇਡ ਨਾਲ ਰੰਗੀ ਹੋਈ ਸੀ; ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਝੀਲਾਂ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਇਹ ਨਦੀ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਦਾਨਵਾਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ, ਅਤੇ ਕਿਨਨਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਨਾਗਾਂ ਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਦੇ ਕੰਢਿਆਂ ਉੱਤੇ ਮੌਜੂਦ ਰਹਿੰਦੀਆਂ। ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਸੈਂਕੜੇ ਦਿਵ੍ਯ ਖੇਡ-ਸਥਾਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਦਸਾਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਆਕਾਸ਼ੀ ਬਗ਼ੀਚਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਦਿਵ੍ਯ ਕਮਲ-ਝੀਲ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਅਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਉਤਸ਼ਾਠਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ। ਕੁਝ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਨਦੀ ਆਪਣੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਟੱਕਰ ਨਾਲ ਹੱਸਦੀ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਹਾਸੀ ਝਾਗ ਵਾਂਗ ਪਵਿੱਤਰ; ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਪਾਣੀ ਲਟਾਂ ਵਾਂਗ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਕਿਤੇ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ। ਕਿਤੇ ਨਦੀ ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਗਹਿਰੀ ਸੀ, ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਧਾਰਾਂ ਨਾਲ ਉਤਸ਼ਾਠਿਤ; ਇੱਥੇ ਉਹ ਡੂੰਘੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦੀ, ਉੱਥੇ ਡਰਾਉਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ। ਕੁਝ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਦੇਵਤੇ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ, ਅਤੇ ਉਹ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀ; ਕਦੇ-ਕਦੇ ਚੌੜੇ ਰੇਤਲੇ ਕੰਢੇ ਫੈਲ ਜਾਂਦੇ, ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਰੇਤ ਨਾਲ ਢਕਿਆ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੇ ਕੰਢੇ ਹੰਸਾਂ, ਕ੍ਰੇਨਾਂ, ਅਤੇ ਚਕਰਵਾਕ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦੇ, ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਸਤ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀ ਭਰੀਆਂ ਧੁਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਰਹਿੰਦਾ। ਕੁਝ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਨਦੀ ਕੰਢੇ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਖਿੜੇ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਢਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਕਿਤੇ ਕਮਲਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ। ਕਿਤੇ ਕਮੁਦਾ ਕਲੀਆਂ ਦੀਆਂ ਗੁੱਛੀਆਂ ਨਾਲ ਸੁੰਦਰ, ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਕਈ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਰੇਣ ਨਾਲ ਮਸਤ ਹੋਈ ਹੋਈ। ਗੰਦਗੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਨਦੀ ਰਤਨਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਕੰਢੇ ਜੰਗਲੀ ਹਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਵਣ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਗਜਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ। ਕਈ ਵਾਰੀ, ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਦਿਵ੍ਯ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀਆਂ ਗੂੰਜਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦੇ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਜੰਗਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਤਸ਼ਾਠਿਤ ਰਹਿੰਦੇ। ਉਹ ਪਿਆਰੀ ਨਾਰੀ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਜੋ ਹਾਲੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਸੁੰਦਰ। ਨਦੀ ਫਲਾਂ, ਫੁੱਲਾਂ, ਨਰਮ ਡਾਲੀਆਂ, ਜੰਗਲ ਅਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ; ਉਸ ਵਿੱਚ ਸੋਸ, ਮਗਰਮੱਛ ਅਤੇ ਸੱਪ ਵੱਸਦੇ। ਇਹ ਗੰਗਾ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ, ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਪਾਪ ਨਾਸਕ, ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਜਟਾਂ ਤੋਂ ਗਿਰ ਕੇ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਮਕਦੀ। ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਮ ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਆਇਆ, ਜਿੱਥੇ ਕ੍ਰੇਨਾਂ ਅਤੇ ਜਲ-ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਗੂੰਜਦੀਆਂ, ਜਦ ਉਹ ਸ਼੍ਰਿੰਗੀਬੇਰਾ ਨਗਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਨਦੀ ਨੂੰ ਲਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਨਾਲ ਦੇਖ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਰਥ-ਸਾਰਥੀ ਸੁਮੰਤ੍ਰਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਅਸੀਂ ਅੱਜ ਰਾਤ ਇੱਥੇ ਰਹਾਂਗੇ।" "ਨਦੀ ਤੋਂ ਕੁਝ ਦੂਰ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਇੰਗੁਦੀ ਰੁੱਖ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੇ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਪੱਤੇ ਬਹੁਤ ਹਨ; ਚਰੀਏ, ਅਸੀਂ ਇਥੇ ਹੀ ਰਹੀਏ।" "ਅਸੀਂ ਇਸ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨਦੀ ਨੂੰ ਦੇਖਾਂਗੇ, ਜੋ ਸਭ ਲਈ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਆਦਰਨੀਯ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਦਾਨਵਾਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ, ਪਸ਼ੂਆਂ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਵਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਸੁਮੰਤ੍ਰਾ ਨੇ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਆਖਿਆ," ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਉਸ ਇੰਗੁਦੀ ਰੁੱਖ ਕੋਲ ਲੈ ਆਏ। ਰਾਮ, ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਗੌਰਵ, ਉਸ ਪਿਆਰੇ ਰੁੱਖ ਕੋਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨਾਲ ਰਥ ਤੋਂ ਉਤਰੇ। ਸੁਮੰਤ੍ਰਾ ਵੀ ਉਤਰਾ, ਉੱਤਮ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਿਆ, ਅਤੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਰੁੱਖ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਕੋਲ ਰਾਮ ਦੇ ਨੇੜੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਥੇ, ਨਿਸ਼ਾਦਾਂ ਦਾ ਮੁਖੀ, ਰਾਮ ਦਾ ਮਿਤਰ ਤੇ ਬਰਾਬਰ ਦਾ, ਗੁਹਾ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਆਇਆ। ਜਦ ਗੁਹਾ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਰਾਮ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ, ਉਸ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਮੰਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਾਕਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਆਇਆ। ਨਿਸ਼ਾਦਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਦੂਰ ਖੜਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਨਾਲ ਗੁਹਾ ਵੱਲ ਪੈਰ ਪਾਇਆ। ਗੁਹਾ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ ਤੇ ਆਖਿਆ: "ਇਹ ਧਰਤੀ ਤੇਰੇ ਲਈ ਅਯੋਧਿਆ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਰਾਮ; ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?" "ਕਿਹੜਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਮਨੁੱਖ ਐਸਾ ਪਿਆਰਾ ਮਹਿਮਾਨ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?" ਫਿਰ, ਵਧੀਆ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਲੈ ਕੇ, ਗੁਹਾ ਨੇ ਪਾਣੀ ਭੇਜਿਆ ਅਤੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਆਖਿਆ: "ਸਵਾਗਤ ਹੈ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ! ਇਹ ਧਰਤੀ ਪੂਰੀ ਤੇਰੀ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਸੇਵਕ ਹਾਂ; ਤੂੰ ਸਾਡਾ ਮਾਲਕ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਰਾਜ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜ ਕਰ।" "ਇਹ ਖਾਣ-ਪੀਣ, ਮੌਜ-ਮਸਤ, ਪੀਣ ਅਤੇ ਚੱਖਣ ਲਈ ਹਨ, ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਬਿਸਤਰੇ ਤੇ ਤੇਰੇ ਘੋੜਿਆਂ ਲਈ ਚਾਰਾ ਵੀ ਹੈ।" ਗੁਹਾ ਦੇ ਇਹ ਕਹਿਣ ਤੇ, ਰਾਘਵ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਆਇਆ, ਤੇਰੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਸਾਡੀ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਦਰ-ਸਤਕਾਰ ਹੋਈ।" ਰਾਮ ਨੇ ਗੁਹਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਧੀਆ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਗਲੇ ਲਾਇਆ ਤੇ ਆਖਿਆ: "ਸੌਭਾਗ ਹੈ, ਗੁਹਾ, ਕਿ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਤੇਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਸਮੇਤ ਸੁਖੀ-ਸਲਾਮਤ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।" "ਕੀ ਤੇਰੇ ਰਾਜ, ਦੋਸਤ, ਧਨ-ਦੌਲਤ ਠੀਕ ਹਨ? ਜੋ ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਮੈਂ ਦਾਨ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ।" "ਮੈਨੂੰ ਘਾਸ, ਛਾਲ, ਅਤੇ ਮ੍ਰਿਗ-ਚਰਮ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲਾ, ਫਲ-ਮੂਲ ਤੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਨਿਵੇਕਾ, ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਤਪਸਵੀ ਵਾਂਗ ਵੱਸਣ ਵਾਲਾ ਜਾਣ।" "ਮੈਨੂੰ ਕੇਵਲ ਘੋੜਿਆਂ ਲਈ ਚਾਰਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਨਾਲ ਹੀ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਤੇਰੇ ਵਲੋਂ ਆਦਰ-ਸਤਕਾਰ ਹੋ ਜਾਵਾਂਗਾ।" "ਇਹ ਘੋੜੇ ਪਿਤਾ ਦਸ਼ਰਥ ਲਈ ਪਿਆਰੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚੰਗੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਆਦਰ-ਸਤਕਾਰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਾਂਗਾ।" ਗੁਹਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਕਿ ਘੋੜਿਆਂ ਲਈ ਪਾਣੀ ਤੇ ਚਾਰਾ ਜਲਦੀ ਲਿਆਉਣ। ਫਿਰ, ਛਾਲ ਦੇ ਉਪਰਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਮੁਖ ਕਰਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਸੰਧਿਆ-ਵੰਦਨ ਕਰਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਵਲੋਂ ਲਿਆ ਪਾਣੀ ਹੀ ਖਾਧਾ।