ਜਦ ਰਾਮ, ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਰਥ 'ਤੇ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਥੇ ਉੱਦੇਸ਼ਾਂਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਬੋਲੇ, "ਹਰੇਕ ਜੀਵ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਘੋੜੇ, ਬਾਤਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੀ ਬੇਨਤੀ ਸੁਣੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਾਪਸ ਮੋੜ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਤੁਹਾਡਾ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ, ਧਰਮੀ, ਵੀਰ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਣਾਂ ਵਿੱਚ ਅਟੱਲ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਵਾਪਸ ਸ਼ਹਿਰ ਲੈ ਆਓ—ਉਹਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਨਾ ਲਿਜਾਓ।" ਜਦ ਰਾਮ ਨੇ ਵੱਡਿਆਂ ਨੂੰ ਦੁਖੀ ਅਤੇ ਦੁਖ-ਭਰੇ ਬਚਨ ਕਹਿੰਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਅਚਾਨਕ ਰਥ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਉਤਰ ਆਏ। ਫਿਰ ਰਾਮ, ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਰਥ ਛੱਡ ਕੇ ਪੈਦਲ, ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਏ। ਰਾਮ, ਜੋ ਧਰਮ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਦਇਆ ਕਰਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਕੇ ਰਥ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਚੜ੍ਹੇ। ਰਾਮ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਦੁਖੀ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਆਤੁਰ ਹੋ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, "ਸਾਰਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣਤਵ ਤੁਹਾਡੇ ਪਿੱਛੇ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵੇਖੋ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਮੋਢਿਆਂ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਚਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਛਤਰੀਆਂ, ਜੋ ਵਾਜਪੇਯ ਯਜਨਾਂ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਬਾਰਿਸ਼ ਮਗਰੋਂ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਸਾਡੇ ਪਿੱਛੇ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਸੂਰਜ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਵਿੱਚ ਛਾਂ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਹੋ, ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਵਾਜਪੇਯ ਛਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਛਾਂ ਦੇਵਾਂਗੇ। "ਜੋ ਨਿਰਣੇ ਸਾਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੇਦ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਹੁਣ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਪਿੱਛੇ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪ੍ਰੀਤਮ। ਵੇਦ, ਜੋ ਸਾਡੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਡਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਧਨ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਡੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਗੇ, ਜਿਵੇਂ ਸਾਡੀਆਂ ਧਰਮ-ਰੱਖਿਆਤਮਕ ਪਤਨੀਆਂ। ਤੁਹਾਡੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਹੋਰ ਸੋਚਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਧਰਮ ਨੂੰ ਪਾਲਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਵੀ ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਖੜ੍ਹੇ ਹਾਂ।" ਉਹ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, "ਸਾਡੇ ਸਿਰ ਝੁਕ ਕੇ, ਬਗਲੇ ਵਰਗੇ ਚਿੱਟੇ ਵਾਲਾਂ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਭਰੇ ਵਿਹਾਰ ਨਾਲ, ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਲਈ ਮੰਗਦੇ ਹਾਂ। ਇੱਥੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਯਜਨ ਬਾਕੀ ਹਨ, ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਵਾਪਸੀ 'ਤੇ ਪੂਰੇ ਹੋਣਗੇ। ਇੱਥੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵ, ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਅਚਲ, ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਭਾਵੁਕ ਹਨ; ਜਦ ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਭਾਵੁਕਤਾ ਦਿਖਾਓ।" "ਜੰਗਲ ਦੇ ਦਰੱਖਤ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਉਖਾੜ ਕੇ ਹਵਾ ਨਾਲ ਉੱਡ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਤੁਹਾਡੇ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕਦੇ, ਉਹ ਵੀ ਰੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਪੰਛੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਰੁੱਖਾਂ 'ਤੇ ਨਿਸ਼ਚਲ ਹੋਏ ਹਨ, ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਗਤੀ ਤੋਂ ਰੁਕੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ, ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆਵਾਨ ਹੋ, ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।" ਜਦ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰੋ ਰੋ ਕੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਜਾਣ ਲਈ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਹਨੇਰਾ ਉਤਾਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਰਘੁਕੁਲ ਨੰਦਨ ਦਾ ਰਸਤਾ ਰੋਕ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਫਿਰ ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਨੇ ਵੀ ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਰਥ ਤੋਂ ਖੋਲ੍ਹਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਿਗੋ ਕੇ ਹਨੇਰੇ ਕੋਲ ਲੈ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ, ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਸੁਹਾਵਣੇ ਤਮਸਾ ਨਦੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਆ ਕੇ ਬੈਠ ਗਏ। ਰਾਮ ਨੇ ਸੀਤਾ ਵੱਲ ਵੇਖ ਕੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਸਉਮਿਤ੍ਰ, ਇਹ ਸਾਡੀ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਰਾਤ ਹੈ। ਤੇਰੀ ਵਨਵਾਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਮੰਗਲਮਈ ਹੋਵੇ, ਤੇਰਾ ਮਨ ਕਦੇ ਵੀ ਉਦਾਸ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਵੇਖ, ਕਿਵੇਂ ਜੰਗਲ ਚਾਰੀਂ ਪਾਸੇ ਸੁੰਨੇ ਪਏ ਹਨ, ਜਾਨਵਰ ਤੇ ਪੰਛੀ ਆਪਣੇ ਠਿਕਾਣਿਆਂ ਵਿਚ ਰੁਕ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਜੰਗਲ ਵੀ ਰੋ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਅੱਜ, ਅਯੋਧਿਆ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ, ਪਿਤਾ ਦਾ ਰਾਜਧਾਨੀ, ਸਾਡੇ ਵਿਛੋੜੇ ਤੇ ਨਿਸ਼ਚਤ ਰੋ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਲੋਕ, ਜੋ ਪਿਤਾ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਤੇਰੇ, ਮੇਰੇ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਅਤੇ ਭਰਤ ਲਈ ਦੁਖੀ ਹੋਣਗੇ।" "ਮੈਨੂੰ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਮਾਂ ਲਈ ਚਿੰਤਾ ਹੈ, ਕਦੇ ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ ਕੇ ਰੋਂਦੇ ਰੋਂਦੇ ਅੰਨੇ ਨਾ ਹੋ ਜਾਣ। ਪਰ ਭਰਤ, ਜੋ ਧਰਮਵਾਨ ਹੈ, ਉਹ ਪਿਤਾ ਤੇ ਮਾਂ ਨੂੰ ਧਰਮ, ਅਰਥ ਅਤੇ ਕਾਮ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਤਵਨਾ ਦੇਵੇਗਾ। ਭਰਤ ਦੀ ਦਇਆਵਾਨਤਾ ਨੂੰ ਸੋਚ ਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਪਿਤਾ ਜਾਂ ਮਾਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ।" "ਸਉਮਿਤ੍ਰ, ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਕਰਤਵ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਆਇਆ। ਹੁਣ ਤੂੰ ਵੈਦੇਹੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ। ਅੱਜ ਰਾਤ, ਮੈਂ ਇਥੇ ਤਮਸਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਕੋਲ ਸੁੱਤਾ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਭਾਵੇਂ ਹੋਰ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ਹਨ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਵੀ ਆਖਿਆ, "ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰ, ਮਿੱਠੇ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੇ।" ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਨੇ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਣ ਉੱਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਾਰਾ ਪਾਇਆ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਸ਼ਾਮ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਨੇ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਲਈ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਚਾਦਰਾਂ ਨਾਲ ਸੌਣ ਦੀ ਥਾਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ। ਤਮਸਾ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ, ਉਸ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੀ ਸੌਣ ਦੀ ਥਾਂ ਉੱਤੇ, ਰਾਮ ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨਾਲ ਲੇਟ ਗਏ। ਜਦ ਰਾਮ ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਸੀਤਾ ਨਾਲ ਸੁੱਤ ਗਏ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਰਾਤ ਭਰ ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਰਾਮ ਦੇ ਗੁਣ ਸੁਣਾਏ। ਸਉਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਰਾਤ ਜਾਗਦੇ ਜਾਗਦੇ, ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦੇ ਵੇਲੇ ਵੀ, ਤਮਸਾ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਰਾਮ ਦੇ ਗੁਣ ਸੁਣਾਏ। ਤਮਸਾ ਦੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਜਿੱਥੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਥੇ ਰਾਮ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਰਾਤ ਬਿਤਾਈ। ਸਵੇਰੇ ਉੱਠ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜਿਸਦੇ ਅੰਗ ਸ਼ੁਭ ਚਿੰਨਾਂ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਸਉਮਿਤ੍ਰ, ਵੇਖ, ਇਹ ਨਾਗਰਿਕ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਘਰ-ਵਹੀੜੇ ਭੁੱਲ ਕੇ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਦਰੱਖਤਾਂ ਹੇਠਾਂ ਢੇਰ ਲਾ ਲਈ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਮੁੜਦੇ, ਅਜਿਹਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦੇਣ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਹਨ ਪਰ ਆਪਣਾ ਨਿਸ਼ਚਯ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੇ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ, ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਆਪਣਾ ਯਾਤਰਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਆਰ ਤੇ ਧਰਮ ਲਈ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਚਲ ਪਏ।