ਰਾਮ ਨੇ ਅਯੋਧਿਆ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਲ ਪਿਆਰ ਭਰੀ ਨਿਗਾਹ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਪੀ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਉਸ ਨੇ ਨਰਮ ਅਤੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਕਹੇ, ਬਿਲਕੁਲ ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਿਵੇਂ ਪਿਤਾ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਰਾਮ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਆਦਰ ਰੱਖਦੇ ਹੋ, ਓਹੋ ਪਿਆਰ ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਵਾਸਤੇ ਭਰਤ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਵਿਖਾਓ।" ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਭਰਤ, ਜੋ ਕੈਕੇਈ ਦਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਪੁੱਤਰ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਚੇ ਚਰਿਤਰ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਭਲਾਈ ਅਤੇ ਲਾਭ ਵਾਲੇ ਕੰਮ ਕਰੇਗਾ। ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਨੌਜਵਾਨ ਹੈ, ਪਰ ਬੁੱਧੀ ਵਿੱਚ ਪੱਕਾ ਹੈ, ਮਿੱਠਾ ਸੁਭਾਉ ਅਤੇ ਵਿਰਲੀਆਂ ਵਿਰਤੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ। ਉਹ ਤੁਹਾਡਾ ਡਰ ਦੂਰ ਕਰਕੇ ਤੁਹਾਡਾ ਯੋਗਯ ਰਾਜਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਰਾਮ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਉਹ ਰਾਜਸੀ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੇਰੀ ਅਤੇ ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਅਨੁਸਾਰ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਜੰਗਲ ਜਾਣ ਤੇ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਸੀਂ ਵੀ, ਮੇਰੀ ਖਾਤਰ, ਭਰਤ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰੋ।" ਜਿੰਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਧਰਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੀ, ਉਨਾਂ ਹੀ ਵਧੇਰੇ ਲੋਕ ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਰਾਜਾ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੰਜੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈਆਂ, ਤੇ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੀਆਂ ਵਿਰਤੀਆਂ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਜੋੜ ਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਰਾਮ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਗਏ ਹੋਣ। ਫਿਰ, ਉਮਰ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ, ਵੈਦਿਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਆਪਣੇ ਕੰਬਦੇ ਸਿਰਾਂ ਨਾਲ, ਦੂਰੋਂ ਆਵਾਜ਼ ਮਾਰੀ, "ਹੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਲਿਜਾਣ ਵਾਲੇ ਤੇਜ਼ ਘੋੜਿਆਂ, ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਜਾਓ! ਅੱਗੇ ਨਾ ਜਾਓ, ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਮਾਲਕ ਲਈ ਚੰਗਾ ਹੈ।" ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਸਾਰੇ ਜੀਵ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਘੋੜੇ, ਬਾਤ ਨੂੰ ਸਮਝਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਸਾਡੀ ਬੇਨਤੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਵਾਪਸ ਜਾਓ।" "ਤੁਹਾਡਾ ਮਾਲਕ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ, ਧਰਮਾਤਮਾ, ਵੀਰ ਤੇ ਆਪਣੇ ਵਚਨ ਤੇ ਅਡੋਲ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਵਾਪਸ ਸ਼ਹਿਰ ਲਿਜਾਓ, ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਨਾ ਲਿਜਾਓ।" ਇਹ ਬੁਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖੀ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਇੱਕਦਮ ਰਥ ਤੋਂ ਉਤਰ ਆਇਆ। ਫਿਰ ਰਾਮ, ਸੀਤਾ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨਾਲ, ਪੈਦਲ ਹੀ, ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਦੀਕ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਿਆ। ਰਾਮ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਰਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਦਇਆ ਕਰਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਰਥ ਉੱਤੇ ਛੱਡ ਕੇ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਿਆ। ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਦੇਖਿਆ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਹ ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, "ਸਾਰੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਤਾ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਹੋ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖੋ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਮੋਢਿਆਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹੀਆਂ ਹਨ, ਇਹ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।" "ਇਹ ਛਤਰੀਆਂ, ਜੋ ਵਾਜਪੇਯ ਯਜਨਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲੀਆਂ ਹਨ, ਮੀਂਹ ਮਗਰੋਂ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਤੁਹਾਡੇ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੋ ਅਤੇ ਛਤਰੀ ਨਹੀਂ, ਅਸੀਂ ਆਪਣੀਆਂ ਵਾਜਪੇਯ ਛਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਛਾਂ ਦਿਆਂਗੇ।" "ਜੋ ਸੰਕਲਪ ਸਾਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੇਦ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲਾਉਂਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਹੁਣ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਪਿੱਛੇ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਵੇਦ, ਜੋ ਸਾਡੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਡੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਦੌਲਤ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਡੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿਣਗੇ, ਜਿਵੇਂ ਸਾਡੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਵੀ ਧਰਮ ਦੀ ਰਾਖੀ ਹੇਠ ਰਹਿਣਗੀਆਂ।" "ਹੁਣ ਤੁਹਾਡੇ ਜੰਗਲ ਜਾਣ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਸੋਚਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਧਰਮ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਹਾਂ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਹੋਰ ਕੀ ਬਚਦਾ ਹੈ?" ਉਹ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਚਿੱਟੇ ਵਾਲਾਂ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੀ ਧੂੜ ਨਾਲ ਲਿਪਟੇ ਹੋਏ, ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, "ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਓ।" "ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਯਜਨ, ਜੋ ਇਥੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਧੂਰੇ ਪਏ ਹਨ; ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਹੋਣੀ ਤੁਹਾਡੇ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਥੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵ—ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ—ਤੁਹਾਡੇ ਪ੍ਰਤੀ ਭਗਤੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ; ਜਦ ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਭਗਤੀ ਵਿਖਾਓ।" "ਜੋ ਰੁੱਖ ਆਪਣੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਉਖੜ ਕੇ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਉੱਡ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਪਿੱਛੇ ਆ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ, ਉਹ ਵੀ ਜਿਵੇਂ ਰੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਪੰਛੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਰੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਨਾ ਖਾ ਰਹੇ, ਨਾ ਉੱਡ ਰਹੇ, ਉਹ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ, ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਬੇਨਤੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਦ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰੋ ਰੋ ਕੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਲਈ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਹਨੇਰਾ ਛਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਾਲਾ ਜਾਪਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਨੇ ਵੀ ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਰਥ ਤੋਂ ਖੋਲ੍ਹਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘੁਮਾ ਕੇ ਹਨੇਰੇ ਨੇੜੇ ਲੈ ਗਿਆ, ਜਦ ਉਹ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਫਿਰ, ਰਾਮ ਚੰਦਰ ਜੀ ਨੇ ਤਮਸਾ ਦਰਿਆ ਦੇ ਸੁਹਣੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਠਹਿਰ ਕੇ, ਸੀਤਾ ਵਲ ਵੇਖਿਆ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਸੌਮਿਤ੍ਰ, ਇਹ ਸਾਡੀ ਪਹਿਲੀ ਰਾਤ ਹੈ ਜੋ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਬਿਤਾਉਣੀ ਪਈ। ਤੇਰਾ ਜੰਗਲ ਵਾਸ ਮੰਗਲਮਈ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਤੇਰਾ ਮਨ ਕਦੇ ਵੀ ਦੁਖੀ ਨਾ ਹੋਵੇ।" "ਵੇਖ, ਸਾਰੇ ਜੰਗਲ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਸੁੰਨੇ ਪਏ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਰੋ ਰਹੇ ਹੋਣ, ਜਾਨਵਰ ਤੇ ਪੰਛੀ ਆਪਣੇ ਠਿਕਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।" ਰਾਮ ਨੇ ਫਿਰ ਆਖਿਆ, "ਅੱਜ, ਅਯੋਧਿਆ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ, ਜੋ ਪਿਤਾ ਜੀ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਵਿਛੋੜਿਆਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਵਿਚ ਰੋ ਰਹੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।" "ਲੋਕ, ਜੋ ਰਾਜਾ ਦੀਆਂ ਵਿਰਤੀਆਂ ਕਰਕੇ ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਭਾਰੀ ਭਗਤੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਨੂੰ, ਤੈਨੂੰ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਤੇ ਭਰਤ ਨੂੰ ਵੀ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਦੁਖੀ ਹੋਣਗੇ।" "ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਮਾਂ ਲਈ ਦੁਖੀ ਹਾਂ; ਰੱਬ ਕਰੇ ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਰੋ ਰੋ ਕੇ ਅੰਨ੍ਹੇ ਨਾ ਹੋ ਜਾਣ। ਪਰ ਭਰਤ, ਜੋ ਧਰਮਾਤਮਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਿਤਾ ਤੇ ਮਾਂ ਨੂੰ ਧਰਮ, ਅਰਥ ਤੇ ਕਾਮ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰੇਗਾ।" "ਭਰਤ ਦੀ ਦਇਆ ਬਾਰੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਸੋਚ ਕੇ, ਹੇ ਮਹਾਬਲੀ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਮੈਨੂੰ ਪਿਤਾ ਜਾਂ ਮਾਂ ਲਈ ਹੋਰ ਚਿੰਤਾ ਨਹੀਂ।" "ਤੂੰ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਆਇਆ ਹੈ, ਆਪਣਾ ਕਰਤਵ ਬਣਾਇਆ ਹੈ; ਹੁਣ ਤੂੰ ਵੈਦੇਹੀ ਦੀ ਰਾਖੀ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਮਦਦ ਕਰ।" "ਇਸ ਰਾਤ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਸੋਵਾਂਗਾ; ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਚੰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਇੱਥੇ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਾਸ ਹਨ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਜੰਗਲ ਵਾਸ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ, ਪਿਤਾ-ਮਾਤਾ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਪਰ ਧਰਮ ਅਤੇ ਵਚਨ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ।