ਅਯੋਧਿਆ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਰਾਮ ਚੰਦਰ ਜੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਗੁਣਾਂ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਨਾਮ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਨ, ਚੌਦਵੀ ਦੇ ਚੰਨ ਵਰਗੇ ਪਿਆਰੇ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਮਾਂ ਆਇਆ, ਉਹਨਾਂ ਦੇਸ਼ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਰਾਮ ਜੀ ਜੰਗਲ ਨਾ ਜਾਣ, ਪਰ ਕਕੁਤਸਥ ਰਾਮ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਵਚਨ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਏ। ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਪਿਆਰ ਭਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲ ਤੱਕਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਪੀ ਰਹੇ ਹੋਣ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਸ ਦਿੱਤੀ, ਬਿਲਕੁਲ ਇੱਕ ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਜੋ ਪਿਆਰ ਤੇ ਆਦਰ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਉਹ ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਲਈ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਭਰਤ ਨੂੰ ਦਿਓ। ਭਰਤ, ਜੋ ਕੈਕੇਈ ਦਾ ਲਾਡਲਾ ਅਤੇ ਉੱਚੇ ਚਰਿਤਰ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਤੁਹਾਡੀ ਭਲਾਈ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਰੇਗਾ।" "ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਨੌਜਵਾਨ ਹੈ, ਪਰ ਬੁੱਧੀ ਵਿੱਚ ਪੱਕਾ, ਨਰਮ ਸੁਭਾਵ ਅਤੇ ਵੀਰਤਾ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਤੁਹਾਡਾ ਡਰ ਦੂਰ ਕਰਕੇ, ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਉਚਿਤ ਰਾਜਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਉਹ ਰਾਜਸੀ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਅਤੇ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਮੇਰੀ ਅਤੇ ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਅਨੁਸਾਰ, ਤੁਸੀਂ ਭਰਤ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮੰਨੋ। ਜਿਵੇਂ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਜੰਗਲ ਜਾਣ ਨਾਲ ਦੁੱਖ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਤੁਸੀਂ ਭੀ ਮੇਰੇ ਲਈ ਭਰਤ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰੋ।" ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਜਿੰਨਾ ਧਰਮ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਸਨ, ਲੋਕ ਉਨਾ ਹੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਰਾਜਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਤਰਸਦੇ ਸਨ। ਰਾਮ, ਲੱਖਣ ਨਾਲ, ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੰਜੂ ਲੈ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਗੁਣਾਂ ਕਰਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਜੋੜਦੇ ਜਾਪਦੇ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਸਭ ਉਹਨਾਂ ਵੱਲ ਖਿੱਚੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹੋਣ। ਫਿਰ, ਉਮਰ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ, ਦੁਜੀ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕੇ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਆਪਣੇ ਕੰਬਦੇ ਸਿਰਾਂ ਨਾਲ ਦੂਰੋਂ ਬੁਲਾਏ, "ਹੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਤੇਜ਼ ਘੋੜਿਆਂ, ਵਾਪਿਸ ਮੁੜ ਜਾਓ! ਤੁਸੀਂ ਹੋਰ ਅੱਗੇ ਨਾ ਜਾਓ, ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਮਾਲਕ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ ਹੈ।" "ਸਾਰੇ ਜੀਵ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਘੋੜੇ, ਬੋਲ ਸੁਣਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੀ ਬੇਨਤੀ ਸੁਣੀ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਵਾਪਿਸ ਮੁੜੋ। ਤੁਹਾਡਾ ਮਾਲਕ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ, ਧਰਮਾਤਮਾ, ਵੀਰ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵਚਨ ਤੇ ਡਿੱਠਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਵਾਪਿਸ ਸ਼ਹਿਰ ਲੈ ਆਓ, ਜੰਗਲ ਨਾ ਲੈ ਜਾਓ।" ਉਹ ਬੁਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨੂੰ ਦੁਖੀ ਦੇਖ ਕੇ, ਰਾਮ ਜੀ ਥੱਲੇ ਉਤਰੇ। ਫਿਰ, ਰਾਮ, ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਲੱਖਣ, ਪੈਦਲ ਹੀ, ਆਪਣੇ ਕਦਮ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਏ। ਰਾਮ, ਜੋ ਸਦਾ ਧਰਮ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ, ਨੇ ਦਿਲੋਂ ਚਾਹਿਆ ਕਿ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਕੇ ਰਥ 'ਤੇ ਨਾ ਜਾਣ। ਰਾਮ ਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਵੇਲੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, "ਸਾਰੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਤਾ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਭਗਤ ਹੋ। ਇਹ ਜੋ ਅੱਗਾਂ ਸਾਡੀਆਂ ਮੋਢਿਆਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।" "ਵੇਖੋ, ਵਾਜਪੇਯ ਯਜਨਾਂ ਤੋਂ ਉਪਜੇ ਛਤਰੀਆਂ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਸਾਡੇ ਪਿੱਛੇ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਜਦੋਂ ਧੁੱਪ ਵਿੱਚ ਹੋਵੋਗੇ, ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਵਾਜਪੇਯ ਛਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਛਾਂ ਦਿਆਂਗੇ। ਜੋ ਸੰਕਲਪ ਸਾਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੇਦ ਮੰਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲਾਉਂਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਹੁਣ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਪਾਲਣ ਕਰੇਗਾ।" "ਵੇਦ, ਜੋ ਸਾਡੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਤੇ ਸਾਡਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਧਨ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਡੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿਣਗੇ, ਜਿਵੇਂ ਸਾਡੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਵੀ ਧਰਮ ਦੀ ਰਾਖੀ ਵਿੱਚ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਗੀਆਂ। ਹੁਣ ਹੋਰ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਭੀ ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਖੜੇ ਹਾਂ।" "ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ, ਸਫੈਦ ਬਗਲੇ ਵਰਗੇ ਚਿੱਟੇ ਵਾਲਾਂ ਨਾਲ, ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਧੂੜ ਨਾਲ ਰੰਗੇ ਹੋਏ, ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਵਾਪਿਸ ਆ ਜਾਓ। ਇੱਥੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਲੋਂ ਕਰਵਾਏ ਕਈ ਯਜਨ ਪੂਰੇ ਹੋਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਵਾਪਸੀ ਉੱਤੇ ਹੀ ਪੂਰੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।" "ਇੱਥੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵ, ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ, ਤੁਹਾਡੇ ਭਗਤ ਹਨ; ਜਦੋਂ ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਭਗਤਾਂ ਉੱਤੇ ਭਗਤੀ ਦਿਖਾਓ। ਦਰਖ਼ਤ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਉਖੜ ਗਈਆਂ ਤੇ ਹਵਾ ਨਾਲ ਚਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਨਾ ਆ ਸਕਣ ਕਰਕੇ, ਰੋ ਰਹੀਆਂ ਜਾਪਦੀਆਂ ਹਨ।" "ਪੰਛੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਦਰਖ਼ਤਾਂ 'ਤੇ ਬੈਠੇ ਹਨ, ਨਾ ਉੱਡ ਰਹੇ, ਨਾ ਖਾ ਰਹੇ, ਉਹ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ, ਬੇਨਤੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।" ਜਦੋਂ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰੋ ਰੋ ਕੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵਾਪਸੀ ਲਈ ਪੁਕਾਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਥੇ ਹਨੇਰਾ ਛਾ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਰਾਘਵ ਦਾ ਰਾਸ਼ਾ ਰੋਕ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਫਿਰ ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਨੇ ਵੀ ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਰਥ ਤੋਂ ਖੋਲ੍ਹਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਲ ਨਾਲ ਭਿੱਜ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ ਹਨੇਰੇ ਕੋਲ ਲੈ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਰਾਘਵ ਨੇ ਤਮਸਾ ਦਰਿਆ ਦੇ ਸੋਹਣੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਠਹਿਰ ਕੇ, ਸੀਤਾ ਵੱਲ ਤੱਕਿਆ ਤੇ ਲੱਖਣ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਸਾਡੀ ਪਹਿਲੀ ਰਾਤ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਗੁਜ਼ਾਰਣੀ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ। ਹੇ ਲੱਖਣ, ਤੇਰਾ ਜੰਗਲ ਵਾਸ ਸੁਖਮਈ ਹੋਵੇ, ਤੇਰਾ ਮਨ ਕਦੇ ਵੀ ਦੁਖੀ ਨਾ ਹੋਵੇ।" "ਵੇਖ, ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਜੰਗਲ ਸੁੰਨੇ ਪਏ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਰੋ ਰਹੇ ਹੋਣ, ਜਾਨਵਰ ਤੇ ਪੰਛੀ ਆਪਣੇ ਠਿਕਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੁਕ ਗਏ ਹਨ। ਅੱਜ, ਅਯੋਧਿਆ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਡੇ ਵਿਛੋੜੇ ਕਰਕੇ, ਨਿਸ਼ਚਤ ਹੀ ਦੁਖੀ ਹੋਵੇਗੀ।" "ਲੋਕ, ਜੋ ਰਾਜਾ ਦੀਆਂ ਨੇਕੀਆਂ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੇ ਭਗਤ ਹਨ, ਉਹ ਤੇਰੇ, ਮੇਰੇ, ਅਤੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਤੇ ਭਰਤ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਦਾ ਵੀ ਸੋਗ ਮਨਾਉਣਗੇ।" "ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਮਾਂ ਲਈ ਚਿੰਤਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਕਦੇ ਉਹ ਸਾਡੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਰੋਂਦਿਆਂ ਅੰਨ੍ਹੇ ਨਾ ਹੋ ਜਾਣ। ਪਰ ਭਰਤ, ਜੋ ਮਨੋਂ ਧਰਮਾਤਮਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਿਤਾ ਤੇ ਮਾਂ ਨੂੰ ਧਰਮ, ਅਰਥ ਅਤੇ ਕਾਮ ਨਾਲ ਜੋੜੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸੰਭਾਲ ਲਵੇਗਾ।" "ਭਰਤ ਦੀ ਦਇਆਵਾਨੀ ਸੋਚ ਕੇ, ਹੇ ਵੀਰ ਲੱਖਣ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਜਾਂ ਮਾਂ ਲਈ ਚਿੰਤਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ, ਲੱਖਣ ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਨੇ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਰਾਤ ਦਾ ਵਾਸ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਪਿਛਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪਿਆਰ ਭਰੀ ਯਾਦ ਅਤੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸੀ।