ਵੈਦੇਹੀ, ਸੋਹਣੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਉਸ ਘਰ ਨੂੰ ਐਸੇ ਚਮਕਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਸਵੇਰ ਦੀ ਲਾਲੀ ਨਾਲ ਆਕਾਸ਼ ਰੌਸ਼ਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉਸਦੀ ਸੱਸ ਨੇ, ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਰੋਦੀ ਹੋਈ, ਮੈਥਿਲੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ, ਉਸਦੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਚੁੰਮਿਆ ਤੇ ਇਹ ਬੋਲ ਕਹੇ: "ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ, ਔਰਤਾਂ, ਚਾਹੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰਿਆਂ ਵਲੋਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਦਰ ਮਿਲੇ, ਪਰ ਜਦ ਪਤੀ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਉਸਦਾ ਸਾਥ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀਆਂ। ਉਹ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ। ਇਹ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਫ਼ਿਤਰਤ ਹੈ ਕਿ ਜਦ ਤੱਕ ਸੁੱਖ ਮਿਲੇ, ਤਦ ਤੱਕ ਉਹ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਜਦ ਥੋੜ੍ਹੀ ਵੀ ਤਕਲੀਫ ਆ ਜਾਏ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਔਰਤਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਝੂਠੀਆਂ, ਚੰਚਲ, ਕਠੋਰ ਤੇ ਨਿਰਦਈ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ; ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਨ ਬੁਰਾਈ ਵਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਮਤਾ ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਹੀ ਟਿਕਦੀ ਹੈ। ਨਾ ਪਰਿਵਾਰ, ਨਾ ਕਰਮ, ਨਾ ਗਿਆਨ, ਨਾ ਦਾਨ, ਨਾ ਮੋਹ—ਕੁਝ ਵੀ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਬੰਨ੍ਹ ਸਕਦਾ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਨ ਅਥਿਰ ਹਨ। ਪਰ ਜਿਹੜੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਧਰਮ, ਸੱਚ ਤੇ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰਤਾ ਪਾਈ ਹੋਵੇ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਪਤੀ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਧਰਮ ਹੈ।" "ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ, ਜੋ ਜੰਗਲ ਵਲ ਚਲਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਕਦੇ ਵੀ ਨਾ ਭੁੱਲੀਂ; ਉਹ ਧਨਵਾਨ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਗਰੀਬ, ਉਹ ਤੇਰੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੇਵਤਾ ਹੈ।" ਇਹ ਧਰਮ ਨਾਲ ਭਰੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੀਤਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਸੱਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, "ਮਾਤਾ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਹੁਕਮ ਦਿਓਗੇ, ਮੈਂ ਉਹ ਸਭ ਪੂਰਾ ਕਰਾਂਗੀ। ਮੈਨੂੰ ਪਤੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਿਵੇਂ ਕਰਨੀ ਹੈ, ਇਹ ਪਤਾ ਹੈ, ਤੇ ਮੈਂ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣੀ ਵੀ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਅਣਚੰਗੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਮਝਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾ ਕਰੋ, ਮੈਂ ਧਰਮ ਤੋਂ ਹਟ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਤੋਂ ਰੋਸ਼ਨੀ ਹਟ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ। ਜਿਵੇਂ ਬਿਨਾਂ ਤਾਰਾਂ ਵਾਲਾ ਤੰਤੂ ਵਾਜਾ ਨਹੀਂ ਵਜ ਸਕਦਾ, ਜਾਂ ਬਿਨਾਂ ਪਹੀਏ ਦੇ ਰਥ ਨਹੀਂ ਚਲ ਸਕਦਾ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੌ ਪੁੱਤ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਔਰਤ ਪਤੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸੁੱਖੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦੀ। ਪਿਤਾ, ਭਰਾ, ਪੁੱਤ—ਇਹ ਸਭ ਸੀਮਤ ਹੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਪਤੀ ਤਾਂ ਅਸੀਮਤ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਕੌਣ ਉਸਦਾ ਆਦਰ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ? ਜਦ ਮੈਂ ਉੱਚੇ ਧਰਮ ਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਅਣਦੇਖਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹਾਂ? ਪਤੀ ਹੀ ਔਰਤ ਲਈ ਪਰਮ ਦੇਵਤਾ ਹੈ।" ਸੀਤਾ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਜੋ ਸਿੱਧੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਛੁਹਿ ਗਏ, ਕੌਸਲਿਆ ਦੇ ਨੈਣਾਂ 'ਚ ਦੁੱਖ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਮਿਲੇ-ਝੁਲੇ ਹੰਝੂ ਆ ਗਏ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਹੱਥ ਜੋੜੇ ਦੇਖ ਕੇ, ਰਾਮ, ਜੋ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਸੀ, ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਮਾਂ, ਦੁਖੀ ਨਾ ਹੋ; ਪਿਤਾ ਵਲ ਧਿਆਨ ਧਰੋ। ਜੰਗਲ ਦਾ ਸਮਾਂ ਜਲਦੀ ਹੀ ਲੰਘ ਜਾਵੇਗਾ। ਪੰਦਰਾਂ ਸਾਲ ਤੇਰੇ ਲਈ ਸੁਪਨੇ ਵਾਂਗ ਲੰਘ ਜਾਣਗੇ, ਤੇ ਮੈਂ ਮੁੜ ਤੇਰੇ ਕੋਲ, ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਆ ਜਾਵਾਂਗਾ।" ਇਹ ਬਚਨ ਆਖ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਖੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਮਾਵਾਂ ਵਲ ਵੇਖਿਆ। ਫਿਰ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤ ਨੇ, ਜੋ ਦੁੱਖੀ ਸਨ, ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਸਭ ਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਜੀਵਨ ਦੇ ਸਾਥ ਵਿੱਚ, ਜੇ ਕੋਈ ਤਕਲੀਫ ਜਾਂ ਕਠੋਰਤਾ ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਹੋ ਗਈ ਹੋਵੇ, ਚਾਹੇ ਅਣਜਾਣੇ ਵਿੱਚ ਹੀ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਮਾਫ ਕਰ ਦਿਓ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਅੱਗੇ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਮਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਕਾਂਜਾਂ ਵਾਂਗ ਉੱਠੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਰਾਘਵ ਨੇ ਰਾਜਾ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ। ਦਸ਼ਰਥ ਦਾ ਘਰ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਡੰਕੇ, ਝੰਜਰਾਂ ਅਤੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ—ਪਰ ਹੁਣ ਇਹ ਗੂੰਜ ਵਿਛੋੜੇ ਤੇ ਦੁੱਖ ਦੀ ਸੀ, ਸਾਰੇ ਘਰ ਵਿਚ ਹਾਲਾਤ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਖੀ ਤੇ ਭਾਰੀ ਹੋ ਗਏ। ਫਿਰ, ਰਾਮ, ਸੀਤਾ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਦੁੱਖੀ ਮਨ ਨਾਲ, ਰਾਜਾ ਦੀ ਪ੍ਰਦੱਖਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਰਾਜਾ ਤੋਂ ਇਜਾਜ਼ਤ ਲੈ ਕੇ, ਧਰਮਾਤਮਾ ਰਾਘਵ, ਸੀਤਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਜੋ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਗੁੰਝਲ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਲਕਸ਼ਮਣ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੇ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ, ਕੌਸਲਿਆ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਸੁਮੀਤਰਾ ਦੇ ਪੈਰ ਫੜਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ, ਰੋਦੀ ਹੋਈ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਅਸੀਸ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਚੁੰਮਦੀ ਹੈ ਤੇ ਆਖਦੀ ਹੈ, "ਤੈਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਾਸਤੇ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰਿਆਂ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਰਹੀ; ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਰਾਮ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਵੇਲੇ ਕਦੇ ਵੀ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਨਾ ਕਰੀਂ। ਚਾਹੇ ਸੁਖ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਦੁੱਖ, ਇਹ ਤੇਰਾ ਰਸਤਾ ਹੈ, ਪੁੱਤਰ; ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮੰਨਣਾਂ ਹੀ ਧਰਮਾਤਮਿਆਂ ਦਾ ਕੰਮ ਹੈ। ਇਹ ਚੰਗਾ ਵਰਤਾਵ, ਸਾਡੀ ਉੱਚੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈ, ਸਦਾ ਤੋਂ ਚੱਲ ਆਉਂਦਾ: ਦਾਨ ਦੇਣਾ, ਯਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਣਾ, ਤੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਆਪ ਵਾਰ ਦੇਣਾ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਸੁਮੀਤਰਾ, ਜੋ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਆਖਦੀ ਹੈ, "ਜਾ, ਪੁੱਤਰ, ਜਾ।" ਉਹ ਆਖਦੀ ਹੈ, "ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ ਜਾਣ, ਮੈਨੂੰ ਮਾਂ ਵਾਂਗ, ਤੇ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਹੀ ਮੰਨ। ਅਯੋਧਿਆ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਸਮਝ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਤੇਰੀ ਮਰਜ਼ੀ ਹੋਵੇ, ਤਿਵੇਂ ਚਲਾ ਜਾ।" ਫਿਰ ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਨੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ, ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ੀ ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਚੜ੍ਹੋ ਰਥ ਤੇ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਕੁਮਾਰ; ਇਹ ਰਥ ਤੇਰੇ ਲਈ ਮੰਗਲਮਈ ਹੋਵੇ। ਜਿੱਥੇ ਰਾਮ ਆਖੇਗਾ, ਉਥੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਲੈ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਚੌਦਾਂ ਸਾਲ ਤੈਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਪਵੇਗਾ; ਇਹ ਸਮਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਰਾਣੀ ਨੇ ਆਖਿਆ ਹੈ, ਹੁਣ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।" ਸੀਤਾ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀ ਹੋਈ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਜਾਉਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਚਮਕਦਾ ਹੋਵੇ। ਜੰਗਲ ਵਾਸਤੇ ਗਿਣੇ ਹੋਏ ਸਾਲਾਂ ਲਈ, ਤੇ ਪਤੀ ਦੀ ਪੀਛ ਲਾਉਣ ਲਈ, ਸੀਤਾ ਦੇ ਸਸੁਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਕੱਪੜੇ ਤੇ ਗਹਣੇ ਦਿੱਤੇ। ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੋਵਾਂ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰ ਤੇ ਕਵਚ ਦਿੱਤੇ ਗਏ, ਜੋ ਇੱਕ ਮਜਬੂਤ ਢਾਲ ਸਮੇਤ, ਰਥ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਗਏ। ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ, ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਦੋਵੇਂ ਭਰਾ, ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੇ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।