ਰਾਮ ਚੰਨਕਾ, ਦੱਸਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤ, ਜਦੋਂ ਵਨਵਾਸ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਖੁਦ ਨਾਲ ਖੁਰਪੀ ਤੇ ਟੋਕਰੀ ਲੈ ਆਉਣੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਚੌਦਾਂ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਫਿਰ ਕੈਕੇਈ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਬਿਲਕੁਲ ਲੱਜਾ ਰਹਿਤ ਸੀ, ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਛਾਲੇ ਦੇ ਕਪੜੇ ਲਿਆ ਕੇ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਕਹਿਆ, "ਇਹ ਪਹਿਨੋ।" ਰਾਮ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਨੇ ਕੈਕੇਈ ਤੋਂ ਛਾਲੇ ਦੇ ਕਪੜੇ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਤਪਸਵੀ ਦਾ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨ ਲਿਆ। ਉਥੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਸੁੰਦਰ ਵਸਤ੍ਰ ਛੱਡ ਕੇ ਪਿਤਾ ਸਾਹਮਣੇ ਤਪਸਵੀ ਦੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨ ਲਏ। ਸੀਤਾ, ਜੋ ਰੇਸ਼ਮੀ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਨੇ ਛਾਲੇ ਦੇ ਕਪੜੇ ਨੂੰ ਡਰ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹਿਰਣੀ ਜਾਲ ਨੂੰ ਦੇਖਦੀ ਹੈ। ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਸ਼ਰੀਰ 'ਤੇ ਮੰਗਲਕ ਚਿੰਨ੍ਹ ਸਨ, ਨੇ ਕੈਕੇਈ ਤੋਂ ਕੁਸ਼ਾ-ਘਾਸ ਦੇ ਕਪੜੇ ਨਿਮ੍ਹੇ ਮੂੰਹ ਤੇ ਲਿਆ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਚਿੰਤਤ ਅਤੇ ਲੱਜਿਤ ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈਆਂ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲੀ ਸੀ ਤੇ ਪਤੀ ਦੇ ਵਫਾਦਾਰ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਰਾਮ ਨੂੰ, ਜੋ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਕਹਿਆ, "ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਇਹ ਛਾਲੇ ਦੇ ਕਪੜੇ ਕਿਵੇਂ ਪਹਿਨਦੇ ਹਨ?"—ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਕੰਮ ਆਉਂਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਤੇ ਸੀਤਾ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਛਾਲੇ ਦਾ ਟੁਕੜਾ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲਿਆ, ਗਲ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਤੇ ਉਥੇ ਖੜੀ ਹੋ ਗਈ, ਨਿਕੰਮੀ ਤੇ ਲੱਜਿਤ, ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ। ਫਿਰ ਰਾਮ, ਜੋ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਸੀ, ਜਲਦੀ ਸੀਤਾ ਕੋਲ ਆਇਆ ਤੇ ਖੁਦ ਉਸ ਦੇ ਰੇਸ਼ਮੀ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਉੱਤੇ ਛਾਲੇ ਦੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨਾਏ। ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਛਾਲੇ ਦੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨਾਏ, ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਲ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈਆਂ। ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਰਭਰ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਕਹਣ ਲੱਗੀਆਂ: "ਪੁੱਤਰ, ਇਹ ਮਹਾਨ ਨਾਰੀ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲਈ ਨਹੀਂ ਬਣੀ।" "ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਤੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈਂ; ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦਾ ਸੁਖ ਮਿਲੇ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।" "ਜਾ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਸਾਥੀ ਬਣਾਕੇ; ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਨਾਰੀ ਤਪਸਵੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਯੋਗ ਨਹੀਂ।" "ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਬੇਨਤੀ ਪੂਰੀ ਕਰ, ਪੁੱਤਰ: ਸੀਤਾ, ਜੋ ਚਮਕਦਾਰ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਰਹੇ; ਤੂੰ, ਜੋ ਧਰਮ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਹੁਣ ਖੁਦ ਇੱਥੇ ਰਹਿਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ।" ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੱਸਰਥ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਨੇ ਸੀਤਾ, ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਸੁਭਾਵ ਵਿੱਚ ਬਰਾਬਰ ਸੀ, ਨੂੰ ਛਾਲੇ ਦੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨਾਏ। ਜਦੋਂ ਸੀਤਾ ਨੇ ਛਾਲੇ ਦੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨ ਲਏ, ਰਾਜਾ ਦਾ ਮਾਣਯੋਗ ਪੂਜਾਰੀ, ਅੱਖਾਂ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਤੇ ਕੈਕੇਈ ਨੂੰ ਕਹਿਆ: "ਤੂੰ ਹੱਦ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਈ ਹੈਂ, ਮੰਦ-ਚਿੱਤ ਕੈਕੇਈ, ਆਪਣੀ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਨਾਕ; ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦੇ ਕੇ, ਤੂੰ ਧਰਮ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਚੱਲੀ।" "ਸੀਤਾ, ਜਿਹੜੀ ਸੰਯਮ ਵਿੱਚ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੈ, ਜੰਗਲ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੀ, ਹੇ ਰਾਣੀ; ਸੀਤਾ ਇੱਥੇ ਰਾਮ ਲਈ ਆਪਣਾ ਧਰਮ ਨਿਭਾਏਗੀ।" "ਜੋ ਵਿਆਹ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਆਤਮਾ ਹਨ; ਰਾਮ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਆਪ ਸਮਝ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰੇਗਾ।" "ਹੁਣ, ਜਦੋਂ ਵੈਦੇਹੀ ਰਾਮ ਦੇ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਵੀ ਇੱਥੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜਾਵਾਂਗੇ, ਜੇ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਛੱਡਣਾ ਪਵੇ।" "ਰਾਘਵ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਜਾਵੇਗਾ, ਰਖਵਾਲੀ, ਲੋਕ, ਰਾਜ, ਸ਼ਹਿਰ ਤੇ ਸੇਵਕ ਵੀ ਉਥੇ ਜਾਵੇਗੇ।" "ਭਰਤ ਅਤੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਵੀ ਛਾਲੇ ਦੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਕਕੁਤਸਥ ਰਾਮ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਗੇ।" "ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਧਰਤੀ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ ਤੇ ਸਿਰਫ ਰੁੱਖ ਹੀ ਰਹਿ ਜਾਣਗੇ, ਤੂੰ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹੈਂ, ਇੱਕਲੀ ਰਾਜ ਕਰੇਗੀ।" "ਉਹ ਰਾਜ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ ਜਿੱਥੇ ਰਾਮ ਰਾਜਾ ਨਹੀਂ; ਜਿੱਥੇ ਰਾਮ ਵੱਸਦਾ, ਜੰਗਲ ਹੀ ਰਾਜ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ।" "ਭਰਤ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਨਾ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਧਰਤੀ ਤੇ ਰਾਜ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਨਾ ਹੀ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਜੇ ਉਹ ਰਾਜੇ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ।" "ਤੂੰ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਅਸਮਾਨ ਤੱਕ ਚੜ੍ਹ ਜਾਵੇ, ਉਹ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਦੇ ਆਚਰਨ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਵੱਖਰਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ।" "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਲੋਭ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਅਨਿਆਇ ਕੀਤਾ; ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਜੋ ਰਾਮ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ।" "ਅੱਜ, ਕੈਕੇਈ, ਤੂੰ ਵੇਖੇਗੀ ਕਿ ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ, ਪੰਛੀ, ਰੁੱਖ—all ਉਸ ਵੱਲ ਮੁੜ ਜਾਣਗੇ।" "ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਣੀ, ਆਪਣੀ ਪੂਤ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਗਹਣੇ ਦੇ, ਛਾਲੇ ਦੇ ਕਪੜੇ ਹਟਾ ਦੇ; ਪਰ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੇ ਉਸ ਕਪੜੇ ਨੂੰ ਦੇਣ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ, ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।" "ਕਿਉਂਕਿ ਕੇਕਯਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਧੀ, ਤੂੰ ਰਾਮ ਦੇ ਕੇਵਲ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਸੀ; ਪਰ ਉਹ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਜੀ-ਧਜੀ, ਰਾਘਵ ਦੇ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹੇਗੀ।" "ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਰਥਾਂ, ਸੇਵਕਾਂ, ਸਭ ਵਸਤ੍ਰ ਤੇ ਸਾਜ-ਸਮਾਨ ਨਾਲ ਭੇਜ, ਉਹ ਤੇਰੇ ਵਚਨ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੀ ਨਹੀਂ।" ਹੁਣ, ਅਗਲਾ ਅਧਿਆਇ ਸੁਣੋ। ਜਦੋਂ ਸੀਤਾ, ਜੋ ਰਾਖੀ ਹੋਈ ਪਰ ਅਜਿਹੀ ਜਿਵੇਂ ਅਣਰਾਖੀ ਹੋਵੇ, ਨੇ ਛਾਲੇ ਦੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੇ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਪੁਕਾਰਿਆ, "ਦੱਸਰਥ, ਤੈਨੂੰ ਸ਼ਰਮ ਆਵੇ!" ਉਸ ਆਲੋਚਨਾ ਤੋਂ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਜੀਵਨ, ਧਰਮ ਤੇ ਆਪਣੀ ਇਜ਼ਤ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਖੋ ਦਿੱਤਾ। ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਰਾਜਾ ਨੇ ਡੂੰਘੀ ਆਹ ਭਰੀ ਤੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਕਹਿਆ: "ਕੈਕੇਈ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਕੁਸ਼ਾ-ਘਾਸ ਦੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨ ਕੇ ਜੰਗਲ ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।" "ਉਹ ਨਰਮ, ਨੌਜਵਾਨ ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਰਾਮ ਦੀ ਆਦੀ ਹੈ; ਮੇਰੇ ਗੁਰੂ ਨੇ ਸਹੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਜੰਗਲ ਲਈ ਯੋਗ ਨਹੀਂ।" "ਉਹ ਕਿਸੇ ਲਈ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ, ਇਹ ਤਪਸਵੀ, ਵਧੀਆ ਰਾਜਾ ਦੀ ਧੀ; ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਖੜੀ, ਛਾਲੇ ਪਹਿਨੀ, ਉਹ ਬੇਸਮਝ ਜਿਹੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੀ ਭਿਖਮੰਗੀ।" "ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਛਾਲੇ ਦੇ ਕਪੜੇ ਹਟਾ ਦੇਵੇ; ਮੈਂ ਕਦੇ ਪਹਿਲਾਂ ਅਜਿਹਾ ਵਚਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਮਨ ਮਤਾਬਕ ਜਾਵੇ, ਸਾਰੇ ਗਹਣੇ ਤੇ ਖਜਾਨਾ ਲੈ ਕੇ।" "ਮੈਂ, ਜੋ ਜੀਵਨ ਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਨੇ ਕਠੋਰ ਵਚਨ ਕੀਤਾ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ। ਪਰ ਤੂੰ, ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ; ਇਹ ਤੈਨੂੰ ਨਾ ਸਾੜੇ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਸੁੱਕੀ ਘਾਹ ਨੂੰ ਸਾੜਦੀ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ, ਸੀਤਾ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੀ ਵਨਵਾਸ ਲਈ ਤਿਆਰੀ, ਮਹਲਾਂ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪੀੜਾ, ਕੈਕੇਈ ਦੀ ਅਨਿਆਇ, ਤੇ ਦੱਸਰਥ ਦੀ ਦੁਖੀ ਆਤਮਾ–ਇਹ ਸਭ ਘਟਨਾ ਇਕ ਸੁਰ ਵਿੱਚ ਵਹਿ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿਉਂ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਰਵਾਨਗੀ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ।