ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੂੰ "ਸ਼ਰਮ ਆਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ!" ਕਹਿ ਕੇ ਲੰਘਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਮ ਆਈ, ਪਰ ਕੈਕੇਈ ਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਈ। ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਦੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਮੰਤਰੀ, ਸਿੱਧਾਰਥ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਰਾਜਾ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਤ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਕੈਕੇਈ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ। ਉਸ ਨੇ ਕਹਾ, "ਅਸਮੰਜਾ, ਜਦੋਂ ਸੜਕ 'ਤੇ ਖੇਡਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਫੜ ਲੈਂਦਾ ਤੇ ਸਰਯੂ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੰਦਾ, ਇਸ ਦੁਸ਼ਟਤਾ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲਦੀ ਸੀ।" ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਨਗਰਵਾਸੀ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਰਾਜਾ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ, "ਰਾਜਨ, ਜਾਂ ਅਸਮੰਜਾ ਨੂੰ ਚੁਣੋ ਜਾਂ ਸਾਨੂੰ, ਤੇਰੇ ਰਾਜ ਦੀ ਵਾਧੂ!" ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਇਹ ਡਰ ਕਿਸ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਹੈ?" ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, ਨਗਰਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਉਹ ਖੇਡਦੇ-ਖੇਡਦੇ ਸਾਡੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਅਜੇ ਅਡੋਲ ਨਹੀਂ, ਸਰਯੂ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।" ਨਗਰਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਨੇ ਕੋਈ ਹਾਨੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਉਸ ਨੂੰ, ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਤੇ ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਜੀਵਨ-ਭਰ ਲਈ ਨਿਕਾਲ ਦਿੱਤਾ, "ਜਿਵੇਂ ਪਿਤਾ ਨੇ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ, ਉਹ ਜੀਵਨ-ਭਰ ਨਿਕਾਸੀ ਵਿੱਚ ਰਹੇ।" ਅਸਮੰਜਾ, ਫਾਵੜਾ ਤੇ ਟੋਕਰਾ ਲੈ ਕੇ, ਪਹਾੜਾਂ ਵਿਚ ਭਟਕਦਾ, ਹਰ ਦਿਸਾ ਵਿੱਚ ਰੁਲਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਦੁਸ਼ਟ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ। ਪਰ ਰਾਜਾ ਸਾਗਰ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਧਰਮਾਤਮਾ ਸੀ, ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤਿਆਗਿਆ ਨਹੀਂ; ਤਾਂ ਰਾਮ ਨੇ ਕਿਹੜਾ ਪਾਪ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਅਸੀਂ ਰਾਘਵ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ; ਉਸ ਲਈ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਣਾ ਐਸਾ ਅਸੰਭਵ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਦ 'ਤੇ ਦਾਗ। ਪਰ, ਰਾਣੀ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਰਾਘਵ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਵੇਖਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਅੱਜ ਸੱਚ ਦੱਸੋ; ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਨਿਕਾਸੀ ਮਿਲੇ। ਕਿਉਂਕਿ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਤਿਆਗਣ ਦਾ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਰਸਤੇ ਚੱਲਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਤਿਆਗਣਾ ਇੰਦਰ ਦੀ ਜੋਤ ਨੂੰ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਧਰਮ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹੈ। ਹੁਣ, ਰਾਣੀ, ਰਾਮ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ; ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਤੋਂ ਵੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ, ਹੇ ਮੰਗਲਵਤੀ। ਸਿੱਧਾਰਥ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਥੱਕੀ ਹੋਈ ਤੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰੀ ਸੀ, ਕੈਕੇਈ ਨੂੰ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ, "ਤੂੰ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣਨਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੀ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਹੀ ਭਲੇ ਲਈ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਕਠੋਰ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ; ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਭਲੇ ਦੀ ਸੂਝ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੀ। ਤੂੰ ਕਠੋਰ ਰਸਤੇ ਤੇ ਚੱਲ ਪਈ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਆਚਰਨ ਚੰਗਿਆਂ ਦਾ ਰਸਤਾ ਛੱਡ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।" "ਅੱਜ ਮੈਂ ਰਾਮ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਰਾਜ, ਆਰਾਮ ਤੇ ਧਨ ਛੱਡ ਕੇ; ਤੂੰ ਤੇ ਭਰਤ, ਰਾਜ ਦੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਰਾਜ ਨੂੰ ਚਿਰਕਾਲ ਲਈ ਮਨ ਚਾਹੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਭੋਗ ਸਕਦੇ ਹੋ।" ਹੁਣ, ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦੀ ਸਤਾਈਸਵੀਂ ਸਰਗ ਸੁਣੀ ਜਾਵੇ। ਮੰਤਰੀ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਦਸ਼ਰਥ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਨਮਰਤਾ ਤੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਕਹਿਆ, "ਰਾਜਨ, ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਸੁਖ-ਸਾਧਨ ਛੱਡ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ ਤੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲ-ਫਲ ਖਾਵਾਂਗਾ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਰਖਵਾਲੀ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਮੋਹ-ਬੰਧਨ ਤਿਆਗ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ।" "ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਉੱਤਮ ਹਾਥੀ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ, enclosure ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕਰੇ, ਉਸ ਲਈ ਰੱਸੇ ਦਾ ਬੰਧਨ ਕੀ ਲਾਭ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਹਾਥੀ ਹੀ ਦਾਨ ਕਰ ਚੁੱਕਾ?" "ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਧਰਮਵਾਨਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਮੈਨੂੰ ਫੌਜ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ; ਮੈਂ ਸਭ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ; ਮੈਨੂੰ ਕੇਵਲ ਛਾਲਾ (ਚੀਰ) ਵਾਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਲਿਆ ਦਿਓ।" "ਤੇ ਫਾਵੜਾ ਤੇ ਟੋਕਰਾ ਵੀ ਲਿਆ ਦਿਓ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਚੌਦਾਂ ਸਾਲ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਹੈ।" ਫਿਰ ਕੈਕੇਈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਲਾਜ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਛਾਲਾ ਵਾਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਲੈ ਆਈ ਤੇ ਕਹਿਆ, "ਇਹ ਪਹਿਨੋ।" ਰਾਮ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ ਸੀ, ਕੈਕੇਈ ਤੋਂ ਛਾਲਾ ਵਾਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਲੈ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਉੱਤਮ ਕਪੜੇ ਪਾਸੇ ਕਰ ਕੇ, ਤਪਸਵੀ ਦਾ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨ ਲਿਆ। ਉਥੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਵੀ, ਆਪਣੇ ਉੱਤਮ ਕਪੜੇ ਛੱਡ ਕੇ, ਪਿਤਾ ਸਾਹਮਣੇ ਤਪਸਵੀ ਦਾ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨ ਲਿਆ। ਸੀਤਾ, ਜੋ ਰੇਸ਼ਮ ਦੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਛਾਲਾ ਵਾਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਨੂੰ ਡਰ ਨਾਲ ਦੇਖਣ ਲੱਗੀ, ਜਿਵੇਂ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹਿਰਨ ਜਾਲ ਨੂੰ ਵੇਖੇ। ਉਹ, ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਮੰਗਲਕ ਚਿੰਨ੍ਹ ਸੀ, ਨੇ ਕੈਕੇਈ ਤੋਂ ਕੁਸ਼ਾ-ਘਾਸ ਦਾ ਵਸਤ੍ਰ ਲਿਆ, ਨਜ਼ਰ ਥੱਲੇ ਕਰਕੇ, ਅੰਦਰੋਂ ਦੁਖੀ ਤੇ ਲੱਜਤ ਹੋਈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੰਝੂ ਆ ਗਏ; ਉਹ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਦੀ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਗੰਧਰਵਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਕਹਿਣ ਲੱਗੀ, "ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀ ਛਾਲਾ ਵਾਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਕਿਵੇਂ ਪਹਿਨਦੇ ਹਨ?"—ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਨਾ ਜਾਣਦੀ, ਸੀਤਾ ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਛਾਲਾ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲਿਆ, ਗਲ 'ਤੇ ਪਾਇਆ, ਤੇ ਉਥੇ ਖੜੀ ਹੋ ਗਈ, ਬਿਨਾ ਅਭਿਆਸ ਤੇ ਸ਼ਰਮ ਨਾਲ, ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ। ਫਿਰ ਰਾਮ, ਜੋ ਧਰਮਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਸੀ, ਤੁਰੰਤ ਉਸ ਕੋਲ ਆਇਆ ਤੇ ਆਪ ਹੀ ਸੀਤਾ ਦੇ ਰੇਸ਼ਮ ਦੇ ਕਪੜੇ ਉੱਤੇ ਛਾਲਾ ਵਾਲਾ ਵਸਤ੍ਰ ਬੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ। ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਉੱਤਮ ਛਾਲਾ ਵਾਲਾ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨਾਇਆ, ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਿਲ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਹੰਝੂ ਆ ਗਏ। ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਰਭਰ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਰਾਮ ਨੂੰ, ਜੋ ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਕਹਿਣ ਲੱਗੀਆਂ, "ਪੁੱਤਰ, ਇਹ ਮਹਿਲਾ ਐਸੇ ਜੰਗਲ-ਵਾਸ ਲਈ ਨਹੀਂ ਬਣੀ।" "ਪਿਤਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਤੂੰ ਸੁੰਨ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਸਾਨੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦਾ ਸੁਖ ਮਿਲ ਜਾਵੇ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।" "ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਸਾਥੀ ਬਣਾਕੇ ਜੰਗਲ ਜਾ; ਇਹ ਮੰਗਲਵਤੀ ਮਹਿਲਾ ਤਪਸਵੀ ਵਾਂਗ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲਈ ਨਹੀਂ ਬਣੀ।" "ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਬੇਨਤੀ ਪੂਰੀ ਕਰ, ਪੁੱਤਰ: ਸੀਤਾ, ਜੋ ਚਮਕਦੀ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਰਹਿਣ ਦਿਓ; ਤੂੰ, ਜੋ ਸਦਾ ਧਰਮ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ, ਹੁਣ ਆਪ ਰਹਿਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ।" ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ, ਦਸ਼ਰਥ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਸੀਤਾ, ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਸਮਾਨ ਚਰਿੱਤਰ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਨੂੰ ਛਾਲਾ ਵਾਲਾ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨਾਇਆ। ਜਦੋਂ ਸੀਤਾ ਨੇ ਛਾਲਾ ਵਾਲਾ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨ ਲਿਆ, ਰਾਜਾ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਪੁਰੋਹਿਤ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੰਝੂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ, ਕੈਕੇਈ ਨੂੰ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ, "ਤੂੰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਅੱਗੇ ਵਧ ਗਈ ਹੈ, ਦੁਸ਼ਟ-ਮਨ ਵਾਲੀ ਕੈਕੇਈ, ਆਪਣੇ ਕੁਲ ਦੀ ਨੀਂਦ; ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦੇ ਕੇ, ਤੂੰ ਧਰਮ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਚੱਲੀ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਕੁਲ, ਮੰਤਰੀ, ਮਹਿਲਾ, ਪੁਰੋਹਿਤ ਤੇ ਰਾਜਾ, ਸਭ ਨੇ ਕੈਕੇਈ ਦੀ ਕਰਤੂਤ ਤੇ ਰਾਮ-ਸੀਤਾ-ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੀ ਤਿਆਗ-ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਹੰਝੂ ਵਗਾਏ, ਤੇ ਰਾਮ-ਸੀਤਾ-ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਧਰਮ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਜੰਗਲ ਵਾਸ ਲਈ ਤਿਆਰੀ ਪੂਰੀ ਕਰ ਲਈ।