ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਅਯੋਧਿਆ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ, ਸਭ ਨੇ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਹੀ ਰਾਜ ਕਰਣ ਲਈ ਯੋਗ ਮੰਨਿਆ। ਸਮੰਤਰਾ ਨੇ, ਕਈ ਵਾਰੀ ਨਰਮ ਤੇ ਕਈ ਵਾਰੀ ਤਿੱਖੇ ਬਚਨ ਕਹਿ ਕੇ, ਕਾਇਕੇਈ ਨੂੰ ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਚੇਤੇ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਪਰ ਰਾਣੀ ਕਾਇਕੇਈ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਉੱਤੇ ਨਾ ਕੋਈ ਚਿੰਤਾ ਆਈ, ਨਾ ਹੀ ਉਹ ਘਬਰਾਈ, ਨਾ ਹੀ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਫ਼ਰਕ ਆਇਆ। ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ੀ ਦਸ਼ਰਥ, ਆਪਣੇ ਵਚਨ ਦੇ ਬੋਝ ਹੇਠ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੰਜੂ ਲੈ ਕੇ, ਸਮੰਤਰਾ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਹੇ ਰਥੀ, ਰਾਘਵ ਦੇ ਨਾਲ ਚਾਰ ਹੀ ਸੈਨਾਵਾਂ, ਨਗ ਦੀਆਂ ਵਧੀਆ ਔਰਤਾਂ, ਵਪਾਰੀ ਤੇ ਰਾਮ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ, ਸਭ ਤਿਆਰ ਕਰ ਲਵੋ। ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਦੇ ਨਾਲ ਹਥਿਆਰ, ਵਣਵਾਸੀ ਤੇ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਵੀ ਜਾਣ। ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਹਿਰਨ, ਹਾਥੀ ਮਾਰ ਕੇ, ਮਧੁ ਪੀ ਕੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਰਿਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਜ ਦੀ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ। ਮੇਰੀਆਂ ਧਨ-ਦੌਲਤਾਂ, ਅਨਾਜ, ਸਭ ਕੁਝ ਰਾਮ ਦੇ ਨਾਲ ਜਾਵੇ। ਉਹ ਉਥੇ ਤੀਰਥ ਕਰਮ, ਦਾਨ, ਤੇ ਸਾਧੂ-ਸੰਤਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਖ਼ੁਸ਼ ਰਹੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਬਲਵਾਨ ਭਰਤ ਰਾਜ ਕਰੇ, ਤੇ ਰਾਮ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸੁਪਨੇ ਫੇਰ ਪੂਰੇ ਹੋਣ।" ਜਦੋਂ ਕਾਇਕੇਈ ਨੇ ਇਹ ਸੁਣਿਆ, ਉਸਨੂੰ ਡਰ ਲੱਗ ਗਿਆ, ਚਿਹਰਾ ਸੁੱਕ ਗਿਆ ਤੇ ਬੋਲ ਰੁਕ ਗਏ। ਡਰੀ ਹੋਈ ਕਾਇਕੇਈ ਨੇ ਦਸ਼ਰਥ ਵੱਲ ਮੁੜ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਭਰਤ ਨੂੰ ਉਹ ਰਾਜ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ, ਜੋ ਖਾਲੀ ਹੋਵੇ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੁਖ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਜਿਵੇਂ ਮਦੀਰਾ ਵਿੱਚੋਂ ਮੱਦ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇ।" ਕਾਇਕੇਈ ਨੇ ਜਦ ਇੰਨੇ ਕਰੜੇ ਬਚਨ ਕਹੇ, ਤਾਂ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਸਨ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਇਹ ਵੱਡਾ ਬੋਝ ਪਾ ਕੇ, ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਦੁਖ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈਂ? ਜਦੋਂ ਇਹ ਕੰਮ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਦ ਮੈਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ?" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਕਾਇਕੇਈ ਹੋਰ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਆਖਦੀ ਹੈ, "ਤੇਰੇ ਹੀ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਗਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਅਸਮੰਜ ਨੂੰ ਨਿਕਾਲ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਵੀ ਨਿਕਾਲ ਦੇ।" ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ "ਤੈਨੂੰ ਲਾਜ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ?" ਆਖ ਕੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਕਾਇਕੇਈ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਮ ਦੀ ਕੋਈ ਪਰਵਾਹ ਨਾ ਸੀ। ਫਿਰ ਇੱਕ ਬਜ਼ੁਰਗ ਮੰਤਰੀ, ਸਿੱਧਾਰਥ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸਭ ਵਲੋਂ ਆਦਰਯੋਗ ਸੀ, ਕਾਇਕੇਈ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਂਦਾ ਹੈ, "ਅਸਮੰਜ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਰਯੂ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟਦਾ ਸੀ, ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਰਾਜਾ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਆਖਿਆ, 'ਸਾਡਾ ਜਾਂ ਉਸਦਾ ਚੁਣ।' ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਡਰ ਕਿਉਂ?', ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, 'ਉਹ ਸਾਡੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਕੇ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।' ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਨੇ ਕੋਈ ਅਪਰਾਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ, ਨਿਕਾਲ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਤੇ ਸੇਵਕਾਂ ਸਮੇਤ ਰਥ ਤੇ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਫਿਰ ਹਥੌੜੀ ਤੇ ਟੋਕਰੀ ਲੈ ਕੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ੀ ਹੋਵੇ। ਐਸਾ ਕਰਕੇ ਵੀ, ਸਗਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਗਿਆ ਨਹੀਂ। ਰਾਮ ਨੇ ਕਿਹੜਾ ਪਾਪ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ?" "ਸਾਨੂੰ ਰਾਘਵ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਉੱਤੇ ਕਾਲਾ ਧੱਬਾ ਨਹੀਂ। ਜੇਕਰ, ਰਾਣੀ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਰਾਘਵ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਅੱਜ ਸੱਚ-ਸੱਚ ਦੱਸੋ, ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਨਿਕਾਲ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ। ਬੇਦੋਸ਼, ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਤੁਰਦੇ ਨੂੰ ਛੱਡਣਾ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਕਾਂਤੀ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦੇਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਰਾਮ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨਾ ਛੱਡੋ, ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵੀ ਬਚਾਓ।" ਸਿੱਧਾਰਥ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੁਖੀ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਕਾਇਕੇਈ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕਹੇ ਬਚਨਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੀ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਕਰੜੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਤੇ ਮੇਰੇ ਲਾਭ ਦੀ ਸਮਝ ਨਹੀਂ। ਤੂੰ ਕਠੋਰ ਰਾਹ ਫੜ ਲਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਚੰਗਿਆਂ ਵਾਲਾ ਰਸਤਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਅੱਜ ਮੈਂ ਰਾਮ ਦੇ ਨਾਲ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਰਾਜ, ਸੁਖ, ਧਨ ਸਭ ਛੱਡ ਕੇ। ਤੂੰ ਤੇ ਭਰਤ, ਰਾਜ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਮਾਣੋ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਨਿਮਰਤਾ ਤੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਦਸ਼ਰਥ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਮਹਾਰਾਜ, ਜਦ ਮੈਂ ਰਾਜ ਸੁਖ ਛੱਡ ਕੇ, ਜੰਗਲ ਦੀ ਜੜ-ਫਲ ਖਾਵਾਂਗਾ, ਫਿਰ ਮੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਸਾਥੀ ਜਾਂ ਸੈਨਾ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਜਦ ਸਭ ਕੁਝ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਫਿਰ ਕਿਸੇ ਸਾਥ ਦੀ ਆਸ ਕਿਉਂ?