ਨੰਦੀਗ੍ਰਾਮ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ, ਸੱਚੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਭਰਤ ਨੇ ਰਾਮ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦਿਆਂ ਰਾਜ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਜਦੋਂ ਸ਼ਹਿਰੀਆਂ ਦੇ ਆਉਣ ਦੀ ਆਹਟ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਆਪਣਾ ਮਨ ਇਕਾਗ੍ਰ ਕਰਕੇ ਉਹ ਦੰਡਕ ਅਰਣਯ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਸ ਮਹਾਨ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਕੇ, ਕਮਲ ਨੈਤ੍ਰਾਂ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਖਸਸ ਵੀਰਾਧ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ਰਭੰਗ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਰਾਮ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਸੁਤੀਕ੍ਸ਼ਣ, ਅਗਸਤਿਆ ਅਤੇ ਅਗਸਤਿਆ ਦੇ ਭਰਾ ਨਾਲ ਹੋਈ। ਅਗਸਤਿਆ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ 'ਤੇ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਇੰਦਰ ਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਰਾਮ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਇੱਕ ਤਲਵਾਰ ਅਤੇ ਅਖੂਤ ਤੀਰਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਤੂਣੀਆਂ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਰਾਮ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀ-ਮੁਨੀ ਰਾਮ ਕੋਲ ਆਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਖਸਸਾਂ ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ। ਰਾਮ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਜੰਗਲ ਦੇ ਰਾਖਸਸਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨਗੇ। ਰਾਮ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਸਪਥ ਲਿਆ ਕਿ ਉਹ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਜੋ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਹਨ ਅਤੇ ਦੰਡਕ ਅਰਣਯ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਰਾਖਸਸਾਂ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਦੇਣਗੇ। ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ, ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਉੱਥੇ ਵੱਸ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਰੂਪ ਬਦਲ ਸਕਣ ਵਾਲੀ ਰਾਖਸਸੀ ਸ਼ੂ੍ਰਪਣਖਾ, ਜੋ ਜਨਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਰੂਪ ਵਿਗਾੜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਸ਼ੂ੍ਰਪਣਖਾ ਦੇ ਕਹਿਣ 'ਤੇ, ਸਾਰੇ ਰਾਖਸਸ—ਖਰ, ਤ੍ਰਿਸ਼ਿਰਾ ਅਤੇ ਦੂਸ਼ਣ ਸਮੇਤ—ਜੰਗ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਹੋ ਗਏ। ਰਾਮ ਨੇ ਜਨਸਥਾਨ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹਨਾਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਰਾਖਸਸ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਜਦੋਂ ਰਾਵਣ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਬੰਧੀਆਂ ਦੇ ਨਾਸ ਦੀ ਸੁਣਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਮਾਰੀਚਾ ਨਾਂ ਦੇ ਰਾਖਸਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸਾਥੀ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਮਾਰੀਚਾ ਨੇ ਕਈ ਵਾਰੀ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਰਾਮ ਵਰਗੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਰਾਵਣ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਨਾ ਮੰਨੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਹੋ ਕੇ, ਮਾਰੀਚਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਰਾਮ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਲ ਚਲ ਪਿਆ। ਚਾਲਾਕੀ ਨਾਲ, ਮਾਰੀਚਾ ਅਤੇ ਰਾਵਣ ਨੇ ਦੋਨੋ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਮੌਕੇ 'ਤੇ, ਰਾਵਣ ਨੇ ਜਟਾਯੂ ਗਿੱਧ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਰਾਮ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀਤਾ ਦਾ ਹਰਨ ਕਰ ਲਿਆ। ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਨੇ ਮਰੇ ਹੋਏ ਜਟਾਯੂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਦੇ ਹਰਨ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਵਿਗੜ ਗਿਆ, ਉਸ ਦੇ ਹੋਸ਼-ਹਵਾਸ ਗੁੰਮ ਹੋ ਗਏ। ਉਸ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਨੇ ਜਟਾਯੂ ਦਾ ਸੰਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਸੀਤਾ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦਿਆਂ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਕਬੰਧ ਨਾਂ ਦੇ ਡਰਾਉਣੇ ਤੇ ਬਿਘਾਨ ਰਾਖਸਸ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਹੋਇਆ। ਰਾਮ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਦੇਹ ਦਾ ਸੰਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਜਦੋਂ ਕਬੰਧ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲੀ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਧਰਮਨਿਸ਼ਠ ਸ਼ਬਰੀ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ। "ਤੂੰ ਸ਼ਬਰੀ ਕੋਲ ਜਾ, ਜੋ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ," ਕਬੰਧ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਖਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਸ਼ਬਰੀ ਕੋਲ ਗਿਆ। ਸ਼ਬਰੀ ਨੇ ਰਾਮ ਦਾ ਯਥੋਚਿਤ ਆਦਰ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਦਸ਼ਰਥ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਪੰਪਾ ਸਰੋਵਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਵਾਨਰ ਹਨੁਮਾਨ ਨਾਲ ਮਿਲੇ। ਹਨੁਮਾਨ ਦੀ ਗੱਲਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਰਾਮ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨਾਲ ਹੋਈ। ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਕਹਾਣੀ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸੀਤਾ ਬਾਰੇ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਸੁਣਾਈ। ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਰਾਮ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣੀ। ਦੋਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸਾਕਸ਼ੀ ਰੱਖ ਕੇ ਦੋਸਤੀ ਹੋਈ। ਫਿਰ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੀ ਬੇਨਤੀ 'ਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੁਖ ਅਤੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਵਲੀ ਨਾਲ ਵੈਰ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦੱਸੀ। ਰਾਮ ਨੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਵਲੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵੇਗਾ। ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਵਲੀ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਬਾਰੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, ਪਰ ਉਹ ਰਾਮ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਉੱਤੇ ਸਦਾ ਸ਼ੱਕ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਿਵਾਉਣ ਲਈ, ਰਾਮ ਨੇ ਡੂੰਡੁਭੀ ਦੇ ਵੱਡੇ ਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਦੀ ਅੰਗੁਠੀ ਨਾਲ ਦਸ ਯੋਜਨ ਦੂਰ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਇੱਕ ਹੀ ਤੀਰ ਨਾਲ, ਰਾਮ ਨੇ ਸੱਤ ਸਾਲ ਦੇ ਦਰੱਖਤ, ਇੱਕ ਪਹਾੜ ਅਤੇ ਅੰਡਰਵਰਲਡ ਤੱਕ ਚੀਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਵੱਡਾ ਵਾਨਰ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਰਾਮ ਨੂੰ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵੱਲ ਲੈ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾਰ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਗੂੰਜ ਮਾਰੀ। ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵਲੀ, ਤਾਰਾ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰ ਕੇ, ਮੁਕਾਬਲੇ ਲਈ ਆ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ ਰਾਮ ਨੇ ਇੱਕ ਹੀ ਤੀਰ ਨਾਲ ਵਲੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵਲੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੀ ਬੇਨਤੀ 'ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਜ ਵਾਪਸ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਮੁੱਖੀ ਨੇ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਇਕੱਠੇ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਭੇਜਿਆ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਲੱਭ ਸਕਣ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਸੰਪਾਤੀ ਗਿੱਧ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਮਹਾਬਲੀ ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਸੋ ਯੋਜਨ ਲੰਬੀ ਛਾਲ ਮਾਰੀ। ਉਹ ਲੰਕਾ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਰਾਵਣ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉੱਥੇ, ਅਸ਼ੋਕ ਵਾਟਿਕਾ ਵਿੱਚ, ਸੋਚ ਵਿਚ ਡੁੱਬੀ ਹੋਈ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਪਹਚਾਣ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਦਿੱਤੀ, ਖ਼ਬਰ ਸੁਣਾਈ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਲੰਕਾ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਪੰਜ ਸੈਨਾਪਤੀਆਂ, ਸੱਤ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਬਹਾਦਰ ਅਕਸ਼ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਉਹ ਫੜ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਕਿ ਆਪਣੇ ਦਾਦਾ ਦੇ ਵਰਦਾਨ ਕਰਕੇ ਉਹ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਰਾਖਸਸਾਂ ਦੀ ਬੰਨ੍ਹਤ ਵੀ ਸਹਿ ਲਈ। ਫਿਰ, ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਵਾਪਸ ਆ ਕੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਖ਼ਬਰ ਦਿੱਤੀ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਰਾਮ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਉਸ ਦਾ ਚੱਕਰ ਲਾਇਆ ਅਤੇ ਭਰੋਸੇ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ, "ਸੀਤਾ ਮਿਲ ਗਈ ਹੈ।