ਕੈਕੇਈ ਦੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਵੱਲੋਂ ਪੁੱਛੇ ਗਏ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ, ਕੇਕਯ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਚਾਈ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਵਾਅਦਾ ਪੂਰਾ ਕਰੇਗਾ। ਫਿਰ, ਵਾਅਦਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਗੱਲ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਾ ਦੱਸੋ, ਚਾਹੇ ਇਹ ਮੌਤ ਜਾਂ ਵਿਨਾਸ਼ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਵੇ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਤੇਰੇ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਵਿਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਕੁਬੇਰ ਵਾਂਗ ਜੀਣ ਲੱਗਾ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਵੀ, ਮਾਇਆ ਵਿੱਚ ਫਸ ਕੇ, ਮੰਦੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹੋ ਅਤੇ ਝੂਠੀ ਜ਼ਿੱਦ ਫੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਆਮ ਕਹਾਵਤ ਸੱਚੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ: "ਪੁਰਖ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਪਿੱਛੇ, ਅਤੇ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਆਪਣੀ ਮਾਤਾ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਦੀਆਂ ਹਨ।" ਤੁਸੀਂ ਐਸਾ ਨਾ ਕਰੋ; ਰਾਜਾ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਮੰਨੋ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਇੱਥੇ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰੋ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਬਣੋ। ਪਾਪੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਉਕਸਾਹਟ 'ਤੇ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਇੰਦ੍ਰ ਵਾਂਗ ਹੈ ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਪਾਲਣਹਾਰ ਹੈ, ਅਧਰਮ ਵੱਲ ਨਾ ਧਕੋ। ਤੁਹਾਡਾ ਨਿਰਪਾਪ ਪਤੀ, ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ, ਕਮਲ-ਨੈਣ, ਝੂਠਾ ਵਾਅਦਾ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਪੂਰਾ ਕਰੇਗਾ, ਹੇ ਰਾਣੀ। ਰਾਮ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ, ਦਾਨੀ, ਨਿਪੁੰਨ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਅਤੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਬਣਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਦਿਓ। ਜੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਵੱਡਾ ਦਾਗ ਲੱਗ ਜਾਵੇਗਾ, ਹੇ ਰਾਣੀ। ਰਾਘਵ ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰੇ, ਤੁਸੀਂ ਚਿੰਤਾ ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਓ; ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਮਹਾਨ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਰਾਘਵ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਰਹਿਣ ਯੋਗ ਨਹੀਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੁਖਦਾਈ ਤੇ ਕਠੋਰ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ, ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਕੈਕੇਈ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਝੰਝੋੜਿਆ। ਪਰ ਰਾਣੀ ਨਾਂ ਤਾਂ ਘਬਰਾਈ, ਨਾਂ ਹੀ ਉਸਦੇ ਚਿਹਰੇ ਦੀ ਰੰਗਤ ਬਦਲੀ। ਹੁਣ, ਵਾਅਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦੀ ਛਤੀ ਸੁਰਤ ਸੁਣੋ। ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਰਾਜਾ, ਆਪਣੇ ਵਾਅਦੇ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹਾ ਵਿੱਚ, ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੰਝੂ ਤੇ ਡੂੰਘੀਆਂ ਆਹਾਂ ਨਾਲ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ: "ਹੇ ਰਥਵਾਹਕ, ਫੌਜ, ਜੋ ਰਤਨਾਂ ਤੇ ਚਾਰੋ ਵਰਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋਵੇ, ਜਲਦੀ ਰਾਘਵ ਦੇ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕਰੋ। ਸੁੰਦਰ ਮਹਿਲਾਵਾਂ, ਚੰਗੀ ਬੋਲੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਤੇ ਧਨਵਾਨ ਵਪਾਰੀ, ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਸਜਾਓ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਉਹ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਰ੍ਹਾਂ-ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ, ਇੱਥੇ ਹੀ ਰੱਖੋ। ਮੁੱਖ ਹਥਿਆਰ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਲੋਕ, ਰਥ, ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਸਿਪਾਹੀ, ਕਕੁਤਸਥ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਣ। ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਹਿਰਨ ਤੇ ਹਾਥੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰੇਗਾ, ਜੰਗਲੀ ਮਧ ਪੀਵੇਗਾ, ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰੇਗਾ, ਅਤੇ ਰਾਜ ਦੀ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗੀ। ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਜੋ ਅਨਾਜ ਤੇ ਖਜਾਨਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਰਾਮ ਦੇ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਜਾਵੇ। ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨਾਂ 'ਤੇ ਯਜਨ ਕਰਕੇ, ਵੱਡੇ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ, ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸੁਖੀ ਜੀਵੇਗਾ। ਮਹਾਂਬਲੀ ਭਰਤ ਅਯੋਧਿਆ ਦਾ ਰਾਜ ਕਰੇਗਾ; ਤੇ ਇਲਾਸ਼ ਰਾਮ ਦੀਆਂ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੁਬਾਰਾ ਪੂਰੀ ਹੋਣ। ਕੈਕੇਈ ਨੇ ਕਕੁਤਸਥ ਬਾਰੇ ਇਹ ਕਹਿੰਦੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਡਰ ਆ ਗਿਆ; ਉਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਸੁੱਕ ਗਿਆ ਤੇ ਆਵਾਜ਼ ਰੁਕ ਗਈ। ਘਬਰਾਈ ਹੋਈ, ਸੁੱਕੇ ਚਿਹਰੇ ਨਾਲ, ਕੈਕੇਈ ਨੇ ਰਾਜਾ ਵੱਲ ਮੁੜ ਕੇ ਕਿਹਾ: "ਭਰਤ ਨੂੰ ਉਹ ਰਾਜ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ, ਜੋ ਧਨ ਰਹਿਤ, ਸੁੰਨ, ਤੇ ਸੁਖ-ਵਿਹਣ ਹੋਵੇ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਰਾਬ ਵਿੱਚ ਜਿੰਦ ਨਾ ਹੋਵੇ।" ਕੈਕੇਈ ਨੇ, ਲਾਜ ਛੱਡ ਕੇ, ਇਹ ਕਠੋਰ ਸ਼ਬਦ ਕਹੇ, ਤਾਂ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ: "ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਭਾਰੀ ਕੰਮ ਦੀ ਲਗਾਮ ਪਾ ਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਮਾਰ ਰਹੀ ਹੈਂ; ਅਯੋਗ ਰਾਣੀ, ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ?" ਇਹ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਕਹੇ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਕੈਕੇਈ, ਹੋਰ ਵੀ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ: "ਤੇਰੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਗਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਅਸਮੰਜਾ ਨੂੰ ਨਿਕਾਲ ਦਿੱਤਾ ਸੀ; ਇਸ ਨੂੰ ਵੀ ਨਿਕਲੋ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ 'ਸ਼ਰਮ ਕਰ!' ਕਹਿ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ; ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਸ਼ਰਮਿੰਦੇ ਹੋ ਗਏ, ਪਰ ਕੈਕੇਈ ਨੂੰ ਇਹ ਸਮਝ ਨਾ ਆਈ। ਫਿਰ, ਇੱਕ ਬਜ਼ੁਰਗ ਮੰਤਰੀ, ਸਿੱਧਾਰਥ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਰਾਜਾ ਵੱਲੋਂ ਬੜੀ ਇਜ਼ਤ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਕੈਕੇਈ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ: "ਅਸਮੰਜਾ, ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਖੇਡਦਿਆਂ, ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਸਰਯੂ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਮੰਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਲੈਂਦਾ ਸੀ।" ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਲੋਕ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ: "ਸਗਰ, ਤੂੰ ਅਸਮੰਜਾ ਜਾਂ ਸਾਨੂੰ ਚੁਣ, ਹੇ ਰਾਜ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ।" ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਇਹ ਡਰ ਕਿਉਂ?" ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ: "ਖੇਡਦਿਆਂ, ਉਹ ਸਾਡੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਅਜੇ ਪੱਕੀ ਨਹੀਂ, ਸਰਯੂ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।" ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਨੇ ਕੋਈ ਹਾਨੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਤੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਜੀਵਨ ਭਰ ਲਈ ਨਿਕਲ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਪਿਤਾ ਨੇ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ: "ਜੀਵਨ ਭਰ ਨਿਕਲਿਆ ਰਹੇ।" ਫਾਵੜਾ ਤੇ ਟੋਕਰਾ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ, ਦਿਸ਼ਾ-ਦਿਸ਼ਾ ਭਟਕਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਪਾਪੀ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਧਰਮਕ ਰਾਜਾ ਸਗਰ ਨੇ, ਅਸਮੰਜਾ ਨੂੰ ਨਿਕਲਿਆ, ਪਰ ਛੱਡਿਆ ਨਹੀਂ; ਪਰ ਰਾਮ ਨੇ ਕਿਹੜਾ ਪਾਪ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਜ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ?