ਇਸ ਸਮੇਂ, ਰਾਣੀ ਕੈਕੇਈ ਦੇ ਕਰਤੂਤਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਚੋਟ ਪਈ ਹੋਈ ਸੀ। ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਨੇ ਕਹਿਆ, "ਰਾਣੀ ਜੀ, ਤੁਹਾਡਾ ਇਹ ਕੰਮ ਇਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੁਖਦਾਈ ਹੈ। ਮੈਂ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤੀ-ਘਾਤਨੀ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਪੀੜ੍ਹ ਰਹੀ ਹੋ, ਜੋ ਇੰਦਰ ਵਰਗਾ ਅਜੇਤ ਹੈ, ਪਹਾੜ ਵਰਗਾ ਅਡੋਲ ਹੈ, ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਅਚਲ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ, ਦਸ਼ਰਥ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਉਪਕਾਰਕ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਨਾ ਸਮਝੋ। ਇਕ ਇਸਤਰੀ ਲਈ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਸੋ ਲੱਖ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਰਾਜੇ ਦੇ ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਰਾਜ ਉਮਰ ਅਨੁਸਾਰ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਇੱਖਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਹੱਕ ਤੋਂ ਵੰਜਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੋ। ਚਲੋ, ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤਰ ਭਰਤ ਰਾਜਾ ਬਣ ਜਾਵੇ ਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰੇ, ਪਰ ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਜਿੱਥੇ ਰਾਮ ਜਾਣਗੇ, ਉਥੇ ਹੀ ਜਾਵਾਂਗੇ। ਕੋਈ ਵੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੇਰੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਨਾ ਵੱਸੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਅੱਜ ਤੂੰ ਅਜਿਹਾ ਅਧਰਮੀ ਕੰਮ ਕਰਨ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈਂ। ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਰਾਮ ਦੇ ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਚੱਲਾਂਗੇ, ਭਾਵੇਂ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੇ ਨੇਕ ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਣ। ਰਾਣੀ ਜੀ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਰਾਜ ਮਿਲਣ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲੇਗੀ, ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਇੰਨਾ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਤਤਪਰ ਹੋ? ਇਹ ਵੀ ਵੱਡੀ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਧਰਤੀ ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਗੇ ਵਿਅਹਾਰ ਵਾਲੇ ਦੀ ਤੁਰੰਤ ਚੀਰ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਭਾਰੀ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ਾਪਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਦੰਡਾਂ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾ ਰਹੀਆਂ, ਜੋ ਰਾਮ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਭੇਜਣ 'ਚ ਅੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਮੈਂ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ, ਜੇ ਕੋਈ ਕੁਹਾੜੀ ਨਾਲ ਅੰਬ ਦਾ ਦਰੱਖਤ ਵੱਢ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਕੀ ਉਹ ਨੀਮ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰੇਗਾ? ਚਾਹੇ ਉਹਨੂੰ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਸੀੰਚਿਆ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਮਿੱਠਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਤੁਹਾਡਾ ਵੰਸ਼ ਵੀ ਤੁਹਾਡੀ ਮਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨੀਮ ਵਿੱਚੋਂ ਸ਼ਹਿਦ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲਦਾ। ਅਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੁਣ ਚੁੱਕੇ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਮਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਵੀ ਮਾੜੀ ਸੀ। ਕਿਸੇ ਨੇਕਦਿਲ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਕਦੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਵਰਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਵਰਦਾਨ ਨਾਲ, ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਤਾ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਸਨ, ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਜੀਵਾਂ ਦੀ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਵੀ ਬੋਲੀ ਸਮਝ ਸਕਦੇ ਸਨ। ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਜਦ ਉਹ ਜੰਭਾ ਦੇ ਸਿਆਣੇ ਬਿਸਤਰੇ ਉੱਤੇ ਲੇਟੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਈ ਜੀਵਾਂ ਦੀਆਂ ਅਵਾਜ਼ਾਂ ਸੁਣੀਆਂ ਤੇ ਮੁੜ ਮੁੜ ਹੱਸ ਪਏ। ਉੱਥੇ, ਤੁਹਾਡੀ ਮਾਂ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਤੇ ਮੌਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਤੁਸੀਂ ਕਿਉਂ ਹੱਸ ਰਹੇ ਹੋ, ਮੈਂ ਇਹ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ।' ਰਾਜਾ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, 'ਰਾਣੀ ਜੀ, ਜੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੱਸਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਮੌਤ ਆ ਜਾਵੇਗੀ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।' ਤੁਹਾਡੀ ਮਾਂ ਨੇ ਫਿਰ ਆਖਿਆ, 'ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਚਾਹੇ ਤੁਸੀਂ ਜੀਵੋ ਜਾਂ ਮਰੋ, ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਝੂਠ ਨਾ ਬੋਲੋ।' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਕੇਕਯ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਵਰਦਾਨ ਬਾਰੇ ਸੱਚ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਉਸ ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ, 'ਇਹ ਗੱਲ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਾ ਦੱਸੋ, ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਮੌਤ ਜਾਂ ਨਾਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣੇ।' ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਤੁਹਾਡੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਜੀਉਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਮੰਦੇ ਰਾਹੇ ਉੱਤੇ, ਭਟਕ ਕੇ, ਇਹ ਝੂਠਾ ਫੈਸਲਾ ਲੈ ਰਹੀ ਹੋ, ਹੇ ਮੰਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵਾਲੀ। ਇਥੇ ਮੈਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਮ ਕਹਾਵਤ ਸੱਚ ਲੱਗਦੀ ਹੈ—'ਪੁਰਸ਼ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ, ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਵਾਂਗ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।' ਇਸ ਕਰਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਐਸਾ ਨਾ ਕਰੋ, ਰਾਜਾ ਦੀ ਗੱਲ ਮੰਨੋ। ਇੱਥੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰੋ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਸਰਾ ਬਣੋ। ਪਾਪੀਆਂ ਦੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਇੰਦਰ ਵਰਗਾ ਹੈ ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਪਾਲਣਹਾਰ ਹੈ, ਅਧਰਮ ਵੱਲ ਨਾ ਧੱਕੋ। ਤੁਹਾਡਾ ਪਵਿੱਤਰ ਪਤੀ, ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ, ਕਦੇ ਵੀ ਝੂਠੀ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਨਹੀਂ ਨਿਭਾਏਗਾ, ਰਾਣੀ ਜੀ। ਰਾਮ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ, ਉਪਕਾਰਕ, ਕਾਬਲ ਤੇ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਹੀ ਰਾਜਾ ਬਣਨ ਦਿਓ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਜੇ ਰਾਮ ਜੰਗਲ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਤਾਂ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਵੱਡਾ ਦਾਗ ਲੱਗ ਜਾਵੇਗਾ। ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ ਰਾਮ ਹੀ ਰਾਜ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ, ਤੁਸੀਂ ਚਿੰਤਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਵੋ। ਇਸ ਮਹਾਨ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਰਹਿਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਨੇ ਕਦੇ ਮਿੱਠੀਆਂ, ਕਦੇ ਤਿੱਖੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਰਾਣੀ ਕੈਕੇਈ ਨੂੰ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਝੰਝੋੜਿਆ। ਪਰ ਰਾਣੀ ਨਾਂ ਹੀ ਘਬਰਾਈ, ਨਾਂ ਹੀ ਦੁਖੀ ਹੋਈ, ਉਸਦੇ ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਰੰਗ ਦੀ ਵੀ ਕੋਈ ਬਦਲਾਅ ਨਹੀਂ ਆਈ। ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਮਹਾਨ ਵਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦਾ ਛੱਤੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇੱਖਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ੀ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਨਾਲ ਦੁਖੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਆਂਸੂਆਂ ਤੇ ਡੂੰਘੀਆਂ ਆਹਾਂ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਸਰਥੀ, ਫੌਜ, ਜੋ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ ਤੇ ਚਾਰੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਜਲਦੀ ਤਿਆਰ ਕਰ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ ਰਾਮ ਦੇ ਨਾਲ ਜਾ ਸਕੇ। ਜੋ ਔਰਤਾਂ ਆਪਣੇ ਸੌੰਦਰਯ ਤੇ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਜੋ ਵਪਾਰੀ ਧਨਵਾਨ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਦੀ ਸੁੰਦਰ ਫੌਜ ਨੂੰ ਸਜਾਵਣ। ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹਨ, ਜਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇੱਥੇ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ, ਇੱਥੇ ਹੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰੋ। ਮੁੱਖ ਹਥਿਆਰ, ਨਗਰ ਵਾਸੀ, ਰਥ ਤੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰੀ—all ਕਕੁਤਸਥ ਰਾਮ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜਾਵਣ। ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਹਿਰਣ ਤੇ ਹਾਥੀ ਮਾਰ ਕੇ, ਜੰਗਲੀ ਮਧੁ ਪੀ ਕੇ, ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਰਿਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਰਾਜ ਨਹੀਂ ਯਾਦ ਕਰੇਗਾ। ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਜੋ ਵੀ ਅਨਾਜ ਜਾਂ ਖਜਾਨਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਰਾਮ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜਾਵੇ, ਜਦ ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸੇਗਾ। ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਯਜਨਾ ਕਰਕੇ, ਵੱਡੇ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ, ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਰਾਮ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਜੀਵੇਗਾ।