ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ, ਜਦ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਦੁੱਖ ਵਿਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸ ਵੱਲ ਦੌੜਦੇ ਹਨ। ਰਾਮ ਦੇ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਉਹ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼੍ਯ ਦੇਖ ਕੇ ਰਾਮ ਅਤੇ ਬਲਵਾਨ ਲਕਸ਼ਮਣ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਤੇ ਹੋਸ਼ੋ-ਹਵਾਸ ਤੋਂ ਬੇਗਾਨਾ ਹੋਇਆ ਪਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਮਹਲ ਵਿਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਚੀਖ-ਪੂਕਾਰ ਉਠਦੀ ਹੈ, "ਹਾਏ ਰਾਮ!" ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੀ ਖਨਕ ਵੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਰਾਮ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਚੁੰਬ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੋਫੇ 'ਤੇ ਬਿਠਾ ਦਿੱਤਾ। ਰਾਜਾ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਹੰਜੂ ਤੇ ਦੁੱਖ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਸੀ। ਕੁਝ ਪਲਾਂ ਬਾਅਦ, ਜਦ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਹੋਸ਼ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਰਾਮ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਹੰਜੂ ਲਿਆ ਕੇ, ਬੜੇ ਹੀ ਦਰਦ ਨਾਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਸਾਡੇ ਸਭ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਲੈਣ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਦੰਡਕ ਅਰਣ੍ਯ ਵੱਲ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਮੇਰੀ ਖੈਰੀਅਤ ਦੇਖੋ।" "ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਵੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿਓ, ਤੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਜਾਣ ਦਿਓ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਕਈ ਵਾਜਬ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ, ਪਰ ਉਹ ਰਹਿਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ। ਸਾਨੂੰ ਤਿੰਨ੍ਹ ਨੂੰ, ਹੇ ਮਾਣ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਪਿਤਾ, ਆਪਣਾ ਦੁੱਖ ਛੱਡ ਕੇ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿਓ, ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।" ਰਾਮ, ਪਿਤਾ ਦੀ ਸਹਿਮਤ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਵੇਖਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਾਸੀ ਹੋਣ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, "ਹੇ ਰਾਘਵ, ਮੈਂ ਕੈਕੇਈ ਦੇ ਵਰਦਾਨ ਨਾਲ ਭਟਕ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਅੱਜ ਤੂੰ ਹੀ ਅਯੋਧਿਆ ਦਾ ਰਾਜ ਕਰ, ਮੈਨੂੰ ਰੋਕ ਲੈ।" ਰਾਜਾ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਧਰਮ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਰਾਮ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਨਮਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਤੁਸੀਂ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤੱਕ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜ ਕਰੋ, ਮੈਂ ਰਾਜ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਚੌਦਾਂ ਸਾਲ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਗੁਜ਼ਾਰ ਕੇ, ਵਾਪਸ ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨ ਫੜਾਂਗਾ, ਹੇ ਨਰਪਤੀ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਰੋ ਪੈਂਦੇ ਹਨ, ਦੁੱਖ ਤੇ ਸੱਚ ਦੀ ਜ਼ੰਜੀਰ ਨਾਲ ਬੰਨੇ ਹੋਏ, ਤੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੇਰੀ ਭਲਾਈ, ਵਾਧੂ ਤੇ ਵਾਪਸੀ ਲਈ, ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਹੋ ਕੇ, ਸੁਖੀ ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਸਤੇ ਤੇ ਜਾ। ਹੇ ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਰਤਨ, ਤੇਰਾ ਨਿਸ਼ਚੇ, ਜੋ ਧਰਮ ਤੇ ਸੱਚ ਉੱਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਪਰ, ਪੁੱਤਰ, ਅੱਜ ਰਾਤ ਕਦੇ ਨਾ ਜਾ, ਇਕ ਰਾਤ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਰਹਿ ਲੈ।" "ਜੋ ਤੂੰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਪਿਆਰੇ ਰਾਘਵ, ਇਹ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ; ਮੇਰੇ ਲਈ ਤੂੰ ਇਹ ਜੰਗਲ ਵਾਸੀ ਜੀਵਨ ਚੁਣਿਆ ਹੈ। ਪਰ ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ, ਮੈਂ ਸੱਚੀ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਰਾਘਵ; ਮੈਂ ਇਕ ਔਰਤ ਦੇ ਧੋਖੇ ਨਾਲ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਜੋ ਸੁਆਹ ਹੇਠਾਂ ਛੁਪੇ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਹੈ। ਇਹ ਧੋਖਾ ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਹੋਇਆ, ਤੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਕੈਕੇਈ ਦੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ, ਜੋ ਨਿਸ਼ਚਲ ਤਾਂ ਹੈ ਪਰ ਅਧਰਮੀ ਹੈ।" "ਪਰ, ਇਹ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ, ਪੁੱਤਰ, ਕਿ ਤੂੰ, ਮੇਰਾ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਝੂਠ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।" ਰਾਮ, ਪਿਤਾ ਦੇ ਦੁਖੀ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਦੁਖੀ ਮਨ ਨਾਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਅੱਜ ਮੈਂ ਕਿਹੜੀਆਂ ਨੇਕੀਆਂ ਹਾਸਲ ਕਰਾਂਗਾ, ਤੇ ਕੱਲ੍ਹ ਮੈਨੂੰ ਕੌਣ ਦੇਵੇਗਾ? ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਇੱਛਾ-ਵਾਸਨਾਵਾਂ ਛੱਡ ਕੇ, ਸਿਰਫ਼ ਜਾਣਾ ਚੁਣਿਆ ਹੈ।" "ਇਹ ਧਰਤੀ, ਇਸਦੇ ਲੋਕ, ਧਨ-ਧਾਨ, ਮੈਂ ਛੱਡ ਰਿਹਾ ਹਾਂ; ਇਹ ਸਾਰਾ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿਓ। ਮੇਰਾ ਜੰਗਲ ਵਾਸੀ ਹੋਣ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚੇ ਅਟੱਲ ਹੈ; ਤੁਸੀਂ ਕੈਕੇਈ ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿਚ ਦਿੱਤਾ ਵਰਦਾਨ ਪੂਰਾ ਕਰੋ, ਹੇ ਦਾਨੀ ਰਾਜਾ।" "ਇਹ ਪੂਰਾ ਕਰ ਦਿਓ—ਆਪਣੇ ਬਚਨ ਤੇ ਸੱਚੇ ਰਹੋ, ਰਾਜਾ; ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਹੁਕਮ ਜਿਵੇਂ ਕਿਹਾ, ਅਜੇਹੀ ਪੂਰਾ ਕਰਾਂਗਾ। ਮੈਂ ਚੌਦਾਂ ਸਾਲ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਵਾਸ ਕਰਾਂਗਾ, ਜੰਗਲ ਵਾਸੀਆਂ ਨਾਲ; ਹਿੱਕਚਾਹਟ ਨਾ ਕਰੋ—ਧਰਤੀ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿਓ।" "ਮੈਨੂੰ ਰਾਜ, ਖੁਸ਼ੀ ਜਾਂ ਕੋਈ ਪਿਆਰੀ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦੀ, ਸਿਰਫ਼ ਤੁਹਾਡਾ ਹੁਕਮ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਰਤਨ। ਆਪਣਾ ਦੁੱਖ ਛੱਡੋ, ਹੰਜੂਆਂ ਵਿਚ ਨਾ ਡੁੱਬੋ; ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਕਦੇ ਉਲਝਦਾ ਨਹੀਂ।" "ਮੈਨੂੰ ਰਾਜ, ਖੁਸ਼ੀ, ਧਰਤੀ, ਕੋਈ ਸੁਖ, ਸਵਰਗ ਜਾਂ ਜੀਵਨ ਵੀ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ। ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਮੇਰੀ ਸੱਚੀ ਇੱਛਾ ਹੋ, ਹੇ ਨਰੋ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ; ਤੁਹਾਡੇ ਸੱਚ ਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਕਸਮ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ।" "ਮੈਨੂੰ, ਪਿਤਾ, ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਵੀ ਇੱਥੇ ਰਹਿਣਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ; ਇਹ ਦੁੱਖ ਸਹਿ ਲਓ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰੇ ਨਿਸ਼ਚੇ ਵਿਚ ਕੋਈ ਬਦਲਾਅ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗਾ।" "ਹੇ ਰਾਘਵ, ਮੈਨੂੰ ਕੈਕੇਈ ਨੇ ਜੰਗਲ ਜਾਣ ਲਈ ਆਖਿਆ, ਤੇ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਮੈਂ ਜਾਵਾਂਗਾ।' ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਸ ਸੱਚ ਨੂੰ ਨਿਭਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।" "ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰੋ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ; ਅਸੀਂ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਰਹਾਂਗੇ, ਜਿੱਥੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਹਰਣ ਫਿਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਕਈ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਗੂੰਜਦੀਆਂ ਹਨ।" "ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਤਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਵੀ ਦੇਵ ਸਮਾਨ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਪਿਆਰੇ। ਇਸ ਲਈ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵ ਹੁਕਮ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਹੁਕਮ ਪੂਰਾ ਕਰਾਂਗਾ।" "ਜਦ ਚੌਦਾਂ ਸਾਲ ਲੰਘ ਜਾਣਗੇ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖੋਗੇ; ਇਹ ਦੁੱਖ ਛੱਡ ਦਿਓ।" "ਤੁਸੀਂ, ਹੇ ਸ਼ੇਰ ਸਮਾਨ ਮਨੁੱਖ, ਜੋ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਹੰਜੂ ਰੋਕਦੇ ਹੋ, ਆਪ ਕਿਵੇਂ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਏ ਹੋ?" "ਸ਼ਹਿਰ, ਰਾਜ ਤੇ ਧਰਤੀ ਮੈਂ ਛੱਡ ਰਿਹਾ ਹਾਂ; ਇਹ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿਓ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਹੁਕਮ ਉੱਤੇ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਜੰਗਲ ਵਾਸੀ ਹੋਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।" "ਭਾਰਤ ਇਸ ਧਰਤੀ, ਇਸਦੇ ਪਹਾੜਾਂ, ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਤੇ ਬਾਗਾਂ ਦਾ ਰਾਜ ਕਰੇ, ਜੋ ਮੈਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਹੈ; ਉਹ ਇਸ ਦੀਆਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੱਦਾਂ ਵਿਚ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜ ਕਰੇ। ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਕਿਹਾ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਉਹੀ ਹੋਵੇ।" "ਮੇਰਾ ਮਨ ਵੱਡੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੱਲ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਤੁਹਾਡੇ ਹੁਕਮ ਪੂਰੇ ਕਰਨ ਵੱਲ ਵੱਧ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਸਤਕਾਰੀ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਮਾਣਯੋਗ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਕਾਰਨ ਤੁਹਾਡਾ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਪਿਤਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ ਨੇ ਪੂਰੇ ਸੰਮਾਨ, ਸੱਚਾਈ ਤੇ ਧੀਰਜ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦਾ ਪੱਕਾ ਨਿਸ਼ਚੇ ਕੀਤਾ, ਆਪਣੇ ਰਾਜ, ਸੁਖ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਤੇ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਉੱਤੇ ਚੌਦਾਂ ਸਾਲ ਲਈ ਜੰਗਲ ਵਾਸੀ ਹੋਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ।