ਰਾਮ, ਸ਼ਕਤਿਸਾਲੀ ਅਤੇ ਦਯਾਲੂ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਸਭ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ, ਕੌਸਲਿਆ ਦੀ ਆਰਤੀ ਲਈ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਂ, ਸੋਨਾ-ਚਾਂਦੀ, ਕੀਮਤੀ ਰਤਨ ਤੇ ਵੱਡੀ ਦੌਲਤ ਦੇਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਤੈਤਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਵੈਦਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਜੋ ਕੌਸਲਿਆ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਕਸ਼ਮਣ ਤੋਂ ਵਾਹਨ, ਸੇਵਕ ਤੇ ਰੇਸ਼ਮੀ ਕਪੜੇ, ਜੋ ਵੀ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਚਾਹੇ, ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚਿੱਤਰਰਥ, ਜੋ ਰਾਮ ਦੇ ਰਥਵਾਹਕ ਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਲਾਹਕਾਰ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਕੀਮਤੀ ਰਤਨ, ਵਸਤਰ ਤੇ ਦੌਲਤ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਗਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ, ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਂ, ਕਠਕ ਪਾਠਕ ਤੇ ਸਟਾਫ਼-ਧਾਰੀ ਨੌਜਵਾਨ, ਜੋ ਸਦਾ ਆਪਣੇ ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਲਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਵੀ ਅੱਸੀ ਵਾਹਨ, ਦੋ ਸੌ ਚੰਗੇ ਬਲਦ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰ ਮਾਪ ਚਾਵਲ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਲਈ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਂ, ਤੇ ਕੌਸਲਿਆ ਕੋਲ ਜੋ ਵੱਡੀ ਸੰਗਤ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਆਈ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰ ਇੱਕ ਨੂੰ ਵੀ ਹਜ਼ਾਰ-ਹਜ਼ਾਰ ਦੇਣ ਲਈ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਆਗਿਆ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਮਾਤਾ ਕੌਸਲਿਆ ਆਪਣੀ ਆਰਤੀ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਹੋਵੇ। ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹਨ, ਰਾਮ ਦੀ ਆਗਿਆ ਅਨੁਸਾਰ, ਵਿੱਤ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ, ਧਨ ਦੇਵਤਾ ਵਾਂਗ, ਵੰਡਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਸਹਾਇਕਾਂ ਨੂੰ, ਰੋਮ-ਰੋਮ ਵਿੱਚ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਵਿੱਤ ਦੇ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦਾ ਘਰ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਘਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਤੱਕ, ਕਿਸੇ ਲਈ ਖਾਲੀ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਭ ਸਹਾਇਕਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਕੇ, ਰਾਮ ਖਜ਼ਾਨੇਦਾਰ ਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੇ ਹਨ: "ਮੇਰਾ ਧਨ ਲਿਆਓ।" ਤਦ, ਸਭ ਸਹਾਇਕਾਂ ਵੱਡਾ ਧਨ-ਕੁਟ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਉੱਥੇ ਵਾਕਈ ਦਿਖਣਯੋਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਉਹ ਧਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਨੌਜਵਾਨਾਂ, ਬੁਜ਼ੁਰਗਾਂ ਤੇ ਗਰੀਬਾਂ ਨੂੰ ਵੰਡਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਗਰਗ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਪੀਲੀਆਂ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤ੍ਰਿਜਟਾ, ਜੋ ਜੰਗਲ ਦੀ ਖੇਤੀ ਕਰਕੇ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਆਖਦੀ ਹੈ: "ਹਲ ਤੇ ਕਲ੍ਹਾ ਛੱਡ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਮੰਨ; ਰਾਮ ਕੋਲ ਜਾ—ਸ਼ਾਇਦ ਕੁਝ ਮਿਲ ਜਾਵੇ।" ਤ੍ਰਿਜਟਾ, ਕਿਸੇ ਨੇ ਰੋਕਿਆ ਨਹੀਂ, ਪੰਜਵੇਂ ਘੇਰੇ ਤੱਕ ਰਾਮ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਰਾਮ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਕਹਿੰਦਾ: "ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਮੈਂ ਗਰੀਬ ਹਾਂ, ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਵੱਧ ਹੈ। ਮੈਂ ਸਦਾ ਜੰਗਲ ਦੀ ਖੇਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ।" ਰਾਮ ਹਸਦੇ ਹੋਏ ਕਹਿੰਦੇ: "ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵੀ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ; ਜਿੰਨੀ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਲਾਠੀ ਨਾਲ ਘੇਰ ਲਵੋਗੇ, ਉਤਨੀ ਹੀ ਲੈ ਜਾਓ।" ਤ੍ਰਿਜਟਾ ਨੇ ਚਲਾਕੀ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਲਾਠੀ ਖਿੱਚ ਕੇ, ਸਰਯੂ ਨਦੀ ਪਾਰ ਵੱਡੇ ਗਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੀ। ਰਾਮ, ਸਰਯੂ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਤ੍ਰਿਜਟਾ ਨੂੰ ਗਲ ਲਾ ਕੇ, ਉਹ ਗਾਂ ਉਸਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਰਾਮ, ਤ੍ਰਿਜਟਾ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਆਖਦੇ: "ਕੋਈ ਗੁੱਸਾ ਨਾ ਕਰ, ਇਹ ਤਾਂ ਮਜ਼ਾਕ ਸੀ। ਇਹ ਤੇਰੀ ਅਸਧਾਰਣ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਾਣਨਾ ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਹੁਣ, ਜੋ ਹੋਰ ਵਰ ਮੰਗਣਾ ਚਾਹੋ, ਲੈ ਲਓ।" ਰਾਮ ਵਾਅਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਜੋ ਵੀ ਚਾਹੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਣਗੇ, ਤਾਂ ਕਿ ਉਹ ਧਰਮ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਣ। ਤ੍ਰਿਜਟਾ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ, ਗਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਰਾਮ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ, ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਸੁਖ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਰਾਮ, ਪੂਰੀ ਮਰਦਾਨਗੀ ਨਾਲ, ਆਪਣਾ ਧਰਮੀਕ ਧਨ, ਮਿਤਰਾਂ, ਦੋਸਤਾਂ, ਤੇ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਦੇ ਹਨ। ਚਾਹੇ ਦੋ-ਜਨਮ ਵਾਲਾ ਮਿਤਰ, ਸੇਵਕ ਜਾਂ ਗਰੀਬ ਮੰਗਤਾ ਹੋਵੇ, ਕੋਈ ਵੀ ਉੱਥੇ ਅਸੰਤੁਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵੱਡੀ ਦੌਲਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਸੀਤਾ ਸਮੇਤ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਚਲ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਦੋ ਸੇਵਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਉਠਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਸੀਤਾ ਹਾਰ ਤੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਤਿੰਨੇ ਚਮਕ ਰਹੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਦਾ ਜਥਾ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਚਲਦਾ ਹੈ, ਲੋਕ ਮਹਲਾਂ, ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਤੇ ਮੀਨਾਰਾਂ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਰਾਮ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਗਲੀਆਂ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹਨ, ਰਸਤਾ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਛੱਤਾਂ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਰਘੁਕੁਲ-ਦੀਪਕ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹਨ। ਰਾਮ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਤੇ ਸੀਤਾ ਦੇ ਪੈਦਲ ਚੱਲਣ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਦੁਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਉਹ ਕਈ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ: "ਜਿਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕਦੇ ਚਾਰ ਭਾਗੀ ਸੈਨਾ ਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਹੁਣ ਕੇਵਲ ਲਕਸ਼ਮਣ ਤੇ ਸੀਤਾ ਹਨ। ਜੋ ਰਾਜ-ਸੁਖਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਕਦੇ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦਾ, ਧਰਮ ਲਈ। ਸੀਤਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਸਮਾਨ ਦੇ ਜੀਵ ਵੀ ਨਾ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਸੀ, ਅੱਜ ਲੋਕ ਰਾਜ-ਮਾਰਗ 'ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ ਦੇ ਵਿਭੂਤੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦਯਾ, ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਾਵਨਾ, ਆਯੋਧਿਆ ਵਿਚ ਚਰਚਾ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।