ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਰਾਮ ਜੀ ਕੋਲ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, “ਮੇਰੇ ਜੰਗਲ ਜਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਤੇ ਰੋਕ ਕਿਉਂ ਲਾਈ ਗਈ ਹੈ? ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਭਰਾ, ਮੈਂ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸਸ਼ੰਕਾ ਹੈ।” ਇਸ ਉੱਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੇ, ਅਟਲ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਪੱਕੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਸਦਾ ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਤੁਰਨ ਵਾਲੇ, ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਵਾਂਗ ਪਿਆਰੇ, ਆਗਿਆਕਾਰੀ, ਜਿੱਤੂ ਅਤੇ ਰਾਮ ਦੇ ਅਤੀ ਪ੍ਰੀਤਮ ਦੋਸਤ ਸਨ। ਰਾਮ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਸਉਮਿਤ੍ਰ, ਜੇ ਤੂੰ ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਕੌਣ ਕੌਸਲਿਆ ਜਾਂ ਮਹਾਨ ਸੂਮਿਤ੍ਰਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰੇਗਾ? ਪਿਤਾ ਮਹਾਰਾਜ਼, ਜੋ ਧਰਤੀ ‘ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਮੀਂਹ ਵਾਂਗ ਵਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੇ ਵਾਸਨਾਵਾਂ ਦੇ ਬੰਧਨ ਵਿੱਚ ਬੱਧ ਹਨ। ਰਾਜ ਮਿਲਣ ‘ਤੇ, ਅਸ਼ਵਪਤੀ ਦੀ ਧੀ (ਕੈਕਈ) ਆਪਣੇ ਦੁਖੀ ਸਹੋਦਰ-ਪਤਨੀਆਂ ਲਈ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਲਿਆਉਣੀ। ਭਾਰਤ, ਜਦ ਰਾਜ ਮਿਲੇਗਾ ਤੇ ਕੈਕਈ ਦੇ ਨਾਲ ਹੋਵੇਗਾ, ਉਹ ਕੌਸਲਿਆ ਤੇ ਗਹਿਰੀ ਪੀੜ੍ਹਾ ਵਾਲੀ ਸੂਮਿਤ੍ਰਾ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ। ਸਉਮਿਤ੍ਰ, ਤੂੰ ਆਪ ਇਥੇ ਰਹਿ ਕੇ, ਜਾਂ ਪਿਤਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਉਸ ਉੱਚ ਕੁਲ ਵਾਲੀ ਮਾਤਾ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰ, ਤੇ ਕੌਸਲਿਆ ਲਈ ਇਹ ਕਰਤਵ ਨਿਭਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤੇਰੀ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਭਗਤੀ ਸਾਫ਼ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ, ਅਤੇ ਜੋ ਵੱਡੇ ਤੇ ਅਦੁੱਤੀ ਧਰਮ ਦੀ ਪਾਲਨਾ ਕਰਦੇ ਵੱਡੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਤੇਰਾ ਜੋ ਧਰਮ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਹ ਮੇਰੇ ਵਾਸਤੇ ਕਰ, ਹੇ ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਆਨੰਦ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਾਡੀ ਮਾਂ, ਜੋ ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਵੰਞੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਨਾ ਰਹੇ।” ਰਾਮ ਦੇ ਇਹ ਮਿੱਠੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਬੋਲਣ ਦੇ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਅਤੇ ਉਚਿਤ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਹੇ ਵੀਰ, ਤੇਰੀ ਆਪਣੀ ਜੋ ਜੋਤੀ ਹੈ, ਉਸ ਕਰਕੇ ਭਾਰਤ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਕੌਸਲਿਆ ਤੇ ਸੂਮਿਤ੍ਰਾ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਕਰੇਗਾ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਰਾਜ ਮਿਲਣ ਤੇ, ਉਹ ਨਿਆਂ ਨਾਲ ਰਾਜ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ, ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਕਰਕੇ ਕਿਸੇ ਗਲਤ ਰਾਹ ਤੇ ਚੱਲ ਪਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਉਸ ਦੁਸਟ, ਕਰੂੜ ਮਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵਾਂਗਾ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਵੀ, ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਹੋਣ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਣ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਕੌਸਲਿਆ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮੇਰੇ ਵਰਗਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਲ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਲਈ, ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਲਈ, ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਵਰਗਿਆਂ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯੋਗ ਹੈ—ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਨਿਸ਼ਚਾ ਵਾਲੀ ਮਹਿਲਾ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸਾਥੀ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਅਧਰਮ ਨਹੀਂ; ਮੈਂ ਪੂਰਨ ਹੋ ਜਾਵਾਂਗਾ ਅਤੇ ਤੇਰਾ ਉਦੇਸ਼ ਵੀ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਤਾਣ ਕੇ, ਫਾਵੜਾ ਤੇ ਟੋਕਰੀ ਲੈ ਕੇ ਤੇਰੇ ਅੱਗੇ-ਅੱਗੇ ਤੁਰਾਂਗਾ, ਤੇਨੂੰ ਰਾਹ ਦਿਖਾਵਾਂਗਾ। ਮੈਂ ਸਦਾ ਤੇਰੇ ਲਈ ਜੜਾਂ, ਫਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜੰਗਲੀ ਭੋਜਨ ਇਕੱਠਾ ਕਰਾਂਗਾ, ਜੋ ਵਨਵਾਸੀਆਂ ਲਈ ਉਚਿਤ ਹੋਣ। ਤੂੰ ਤੇ ਵੈਦੇਹੀ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਢਲਾਨਾਂ ‘ਤੇ ਆਨੰਦ ਮਾਣੋ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਹਰ ਸੇਵਾ ਕਰਾਂਗਾ, ਚਾਹੇ ਤੂੰ ਜਾਗ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਸੁੱਤਾ ਹੋਵੇ।” ਰਾਮ, ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਜਾ, ਹੇ ਸਉਮਿਤ੍ਰ, ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਲੈ ਆ।” ਫਿਰ ਉਹ ਦੋਵਾਂ ਦਿਵਯ ਧਨੁਸ਼, ਜੋ ਮਹਾਤਮਾ ਵਰੁਣ ਨੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਜਨਕ ਦੇ ਮਹਾਂ ਯਜ्ञ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਭਿਆਨਕ ਸੀ, ਅਤੇ ਅਟੂਟ ਦਿਵਯ ਕਵਚ, ਦੋ ਅਖੂਟ ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਤਰਕਸ਼, ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੇ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਦੋ ਤਲਵਾਰਾਂ—ਇਹ ਸਭ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਲਿਆ। ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਹੁਣ ਜੰਗਲ ਵਾਸ ਲਈ ਤਤਪਰ ਸੀ, ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਕੁਲਗੁਰੂ ਕੋਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਉੱਤਮ ਹਥਿਆਰ ਲੈ ਆਇਆ। ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਦਿਵਯ ਹਥਿਆਰ ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਵਿਖਾਏ, ਜੋ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਰਾਮ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੇ ਕਾਬੂ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, “ਤੂੰ ਠੀਕ ਸਮੇਂ ਆ ਗਿਆ, ਹੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ।” ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਹੇ ਰਣ-ਮੈਦਾਨ ਦੇ ਜੇਤੂ, ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਸਾਰਾ ਧਨ, ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਵਨਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਇੱਥੇ ਉੱਚ ਕੋਟਿ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਚਾਰਿਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਨਿਸ਼ਠਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਸਹਾਰਥੀ ਵੀ ਹਨ। ਪਰ ਤੂੰ ਜਾ ਕੇ ਸੁਯਜ्ञ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੇ ਉੱਤਮ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮੇਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਲਿਆ; ਮੈਂ ਸਭ ਮਾਨਯੋਗ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਜਲਦੀ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਰਵਾਨਾ ਹੋਵਾਂਗਾ।” ਭਰਾ ਦੀ ਇਹ ਪਿਆਰੀ ਤੇ ਹਿੱਤਕਾਰੀ ਆਗਿਆ ਸਮਝ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਤੁਰੰਤ ਸੁਯਜ्ञ ਦੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਉਥੇ ਅੱਗ ਵਾਲੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਮਿਤਰ, ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਚਲੋ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਨੂੰ ਵੇਖੋ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਕਰਤੱਬ ਕਰਦਾ ਹੈ।” ਸੁਯਜ्ञ ਨੇ ਸੰਧਿਆ ਕਰਮ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਨਾਲ ਰਾਮ ਦੇ ਸੋਹਣੇ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉੱਥੇ ਕਕੁਤਸ ਵੰਸ਼ਜ ਰਾਮ ਨੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਉੱਤਮ ਕੜੇ, ਸੁੰਦਰ ਕੁੰਡਲ, ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਲੜੀਆਂ, ਮੋਤੀ, ਚੂੜੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕੀਮਤੀ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸੁਯਜ्ञ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਸੀਤਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ‘ਤੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਸੁਯਜ्ञ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਹੇ ਮ੍ਰਿਦੁਭਾਸੀ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਲਈ ਗਲ ਦੀ ਮਾਲਾ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਜੰਜੀਰ ਲੈ ਜਾਵੋ, ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਸਾਥਿਨ ਸੀਤਾ ਉਸ ਨੂੰ ਕਮਰਬੰਦ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮੇਰੀ ਸਾਥਿਨ ਤੇਰੀ ਪਤਨੀ, ਜੋ ਜੰਗਲ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਲਈ ਸੋਹਣੇ ਪਾਇਲ ਤੇ ਬਾਂਹ-ਬੰਦ ਵੀ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ। ਵੈਦੇਹੀ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਲਈ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਉੱਤਮ ਵਿਛੋਣਾ ਵੀ ਲਗਵਾ ਲੈ। ਇਹ ਸ਼ਤ੍ਰੁੰਜਯ ਨਾਮਕ ਹਾਥੀ, ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਮੇਰੇ ਮਾਮਾ ਜੀ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਮੈਂ ਹੁਣ ਤੈਨੂੰ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਨਾਲ ਹੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਿੱਕੇ ਵੀ।” ਰਾਮ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੁਯਜ्ञ ਨੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਉਪਹਾਰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਰਾਮ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਤੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਮੰਗਲਮਈ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤੇ।