ਰਾਮਚੰਦਰ ਜੀ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਸਨੇਹੀ ਅੰਦਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, "ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ, ਜੋ ਸਤ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਮਾਰਗ ਤੇ ਅਡਿੱਠ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਵੀ ਓਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਇਹੀ ਸਦਾ-ਕਾਇਮ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਧਰਮ ਹੈ।" ਫਿਰ ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰਕੇ ਆਖਿਆ, "ਮੇਰਾ ਮਨ ਪੱਕਾ ਨਿਰਣੈ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਹੇ ਸੀਤੇ, ਕਿ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਦੰਡਕ ਅਰਣਯ ਲੈ ਜਾਵਾਂ। ਇਸ ਲਈ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਚੱਲ ਅਤੇ ਓਥੇ ਵੱਸ।" ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਮੋਹਕ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਤੇਰਾ ਜੰਗਲ ਜਾਣਾ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਹੇ ਡਰਪੋਕ, ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਚੱਲ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਧਰਮ-ਸਾਥੀ ਬਣ।" ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਸੀਤਾ ਦੀ ਦ੍ਰਿੜ ਨਿਸ਼ਚਿਆਤਮਕਤਾ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ, "ਹੇ ਸੀਤੇ, ਤੇਰਾ ਇਹ ਨਿਰਣੈ ਮੇਰੇ ਲਈ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਵੰਸ਼ ਲਈ ਉਚਿਤ ਹੈ। ਹੇ ਸੁੰਦਰ, ਤੇਰਾ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ਲਾਘਣਯੋਗ ਹੈ।" ਫਿਰ ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਸੁਭਾਗ ਹਿਪ ਵਾਲੀ, ਹੁਣ ਤੂੰ ਜੰਗਲ ਦੇ ਜੀਵਨ ਲਈ ਜੋ ਕੰਮ ਸੂਹਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ। ਹੇ ਸੀਤੇ, ਹੁਣ ਤੇਰੇ ਬਿਨਾਂ ਮੈਨੂੰ ਸੁਰਗ ਵੀ ਪ੍ਰੀਤਿ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।" ਰਾਮ ਨੇ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, "ਆਪਣੇ ਗਹਿਣੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਦੇ ਅਤੇ ਭਿਖਾਰੀ ਜੋ ਮੰਗਣ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਦੇ। ਜੋ ਵੀ ਮੰਗਣ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਦੇ ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਕਰ, ਦੇਰੀ ਨਾ ਕਰ।" "ਸਾਰੇ ਕੀਮਤੀ ਗਹਿਣੇ, ਵਧੀਆ ਕਪੜੇ ਅਤੇ ਖੇਡਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਬਿਸਤਰੇ, ਵਾਹਨ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਹੋਰ ਜਾਇਦਾਦ—ਇਹ ਸਭ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਕੇ ਬਾਕੀ ਸੇਵਕਾਂ ਨੂੰ ਵੰਡ ਦੇ।" ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਣੀ ਸੀਤਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਤੀ ਦੇ ਵਿਦਾ ਹੋਣ ਦੀ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸੀ, ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਤੁਰੰਤ ਦਾਨ ਦੇਣ ਲੱਗ ਪਈ। ਉਹ ਪ੍ਰਸੰਨ ਚਿੱਤ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਧਨ ਅਤੇ ਗਹਿਣੇ ਦਾਨ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਈ—ਇਹ ਨਿਆਏਤਮਕਤਾ ਵਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮਚੰਦਰ ਜੀ ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਜੀ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਇਥੇ ਅਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦੇ ਇਕੱਤੀਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਗੱਲਬਾਤ ਸੁਣ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਜੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉਥੇ ਆ ਗਏ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਆਪਣਾ ਦੁੱਖ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ ਸਨ। ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਜੋਰ ਨਾਲ ਫੜਿਆ ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਜੀ ਤੇ ਮਹਾਨ ਵਰਤ ਵਾਲੇ ਰਘੁਕੁਲ-ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, "ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਜੰਗਲ, ਜੋ ਹਰਣਾਂ ਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਾਣ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਯ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਧਨੁਸ਼ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੇ ਅੱਗੇ-ਅੱਗੇ ਚੱਲਾਂਗਾ।" "ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਹੋ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਸੁੰਦਰ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮੋਗੇ, ਜਿੱਥੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀਆਂ ਟੋਲੀਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਮੈਨੂੰ ਨਾਂ ਤਾਂ ਦੇਵ-ਲੋਕ ਦੀ ਆਸ ਹੈ, ਨਾਂ ਅਮਰਤਾ ਦੀ, ਤੇ ਨਾਂ ਹੀ ਤੁਹਾਡੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਰਾਜ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ।" ਇੰਝ ਆਖ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਜੰਗਲ-ਵਾਸ ਲਈ ਦ੍ਰਿੜ ਨਿਸ਼ਚੈ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਰਾਮ ਜੀ ਵਲੋਂ ਕਈ ਕੋਮਲ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਰੋਕੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਵੀ, ਮੁੜ ਬੋਲ ਪਏ। "ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦੇ ਚੁੱਕੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਹੁਣ ਮੁੜ ਕਿਉਂ ਰੋਕ ਰਹੇ ਹੋ? ਮੈਂ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਫਿਰ ਇਹ ਰੋਕ ਕਿਉਂ? ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਸੰਦੇਹ ਵਿੱਚ ਹਾਂ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼।" ਫਿਰ ਮਹਾਬਲੀ ਰਾਮ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਵਲ, ਜੋ ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਸੀ, ਪਿਆਰ ਭਰਿਆ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ। "ਤੂੰ ਪ੍ਰੇਮੀ, ਧਰਮ-ਨਿਸ਼ਠ, ਸਥਿਰ, ਸਦਾ ਧਰਮ ਦੇ ਮਾਰਗ ਤੇ ਟਿਕਿਆ, ਜਾਨ ਤੋਂ ਪਿਆਰਾ, ਆਗਿਆਕਾਰੀ, ਜਿੱਤੂ ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਮਿੱਤਰ ਹੈਂ। ਪਰ ਜੇ ਤੂੰ, ਹੇ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿ, ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਚਲਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਕੌਣ ਕੌਸਲਿਆ ਜਾਂ ਮਹਾਨ ਸੁਮਿਤ੍ਰਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰੇਗਾ?" "ਜੋ ਰਾਜਾ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮੀਂਹ ਵਾਂਗ ਇੱਛਾਵਾਂ ਵਰ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੇ ਬੰਧਨ 'ਚ ਬੱਝਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਰਾਜ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦੀ ਧੀ (ਕੈਕਈ) ਦੁਖੀ ਸਹ-ਪਤਨੀਆਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕੇਗੀ। ਭਰਤ, ਜਦ ਰਾਜ ਮਿਲੇਗਾ ਅਤੇ ਕੈਕਈ ਨਾਲ ਹੋਵੇਗਾ, ਉਹ ਕੌਸਲਿਆ ਅਤੇ ਗਹਿਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੁਖੀ ਸੁਮਿਤ੍ਰਾ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ।" "ਸੌਮਿਤ੍ਰਿ, ਤੂੰ ਆਪ ਇੱਥੇ ਉਹ ਮਹਾਨ ਮਾਤਾ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰ, ਜਾਂ ਰਾਜਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ; ਇਹ ਜੋ ਮੈਂ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਕੰਮ ਕੌਸਲਿਆ ਲਈ ਪੂਰਾ ਕਰ।" "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤੇਰੀ ਮੇਰੇ ਲਈ ਭਗਤੀ ਸਾਫ਼ ਜਾਹਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ, ਅਤੇ ਵੱਡਾ, ਅਤੁੱਲ ਧਰਮ ਵੀ, ਜੋ ਧਰਮ-ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਵਿੱਚ ਹੈ।" "ਇਹ ਕਰ, ਹੇ ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਆਨੰਦ, ਮੇਰੇ ਲਈ; ਅਸੀਂ ਦੋਹਾਂ ਤੋਂ ਵਿੱਛੜੀ ਹੋਈ ਮਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀ ਘਾਟ ਨਾ ਆਉਣ ਦੇ।" ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਇੰਨੇ ਕੋਮਲ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਬੋਲੇ ਜਾਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਉੱਤਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗਾ: "ਹੇ ਵੀਰ, ਤੁਹਾਡੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਜੋ ਜੋਤੀ ਹੈ, ਉਸ ਨਾਲ ਭਰਤ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਕੌਸਲਿਆ ਅਤੇ ਸੁਮਿਤ੍ਰਾ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਕਰੇਗਾ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਜੇ ਰਾਜ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਭਰਤ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਰਾਜ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ, ਹੇ ਵੀਰ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਕੁਝ ਗਲਤ ਕਰੇਗਾ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਉਸ ਦੁਸਟ, ਕਰੂੜ-ਚਿੱਤ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵਾਂਗਾ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ; ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪੱਖ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਤਿੰਨੋਂ ਲੋਕ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਣ।" "ਉਹ ਮਹਾਨ ਕੌਸਲਿਆ ਹਜ਼ਾਰ ਮੇਰੇ ਵਰਗਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਲ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਹਜ਼ਾਰ ਪਿੰਡਾਂ ਸਮੇਤ ਮਿਲੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਲਈ, ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਲਈ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਵਰਗਿਆਂ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯੋਗ ਹੈ—ਉਹ ਮਹਾਨ ਨਿਸ਼ਚੈ ਵਾਲੀ ਨਾਰੀ ਹੈ।" "ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸਾਥੀ ਬਣਾ ਲਵੋ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਅਧਰਮ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਪੂਰਨ ਹੋ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਅਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਮਨੋਰਥ ਵੀ ਪੂਰਾ ਹੋਵੇਗਾ।" "ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਤਾਣ ਕੇ, ਫਾਵੜੀ ਅਤੇ ਟੋਕਰੀ ਨਾਲ, ਤੁਹਾਡੇ ਅੱਗੇ-ਅੱਗੇ ਚੱਲਾਂਗਾ ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਰਸਤਾ ਵਿਖਾਵਾਂਗਾ।" "ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਜੜਾਂ, ਫਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜੰਗਲ ਦੇ ਆਹਾਰ, ਜੋ ਤਪੱਸੀਆਂ ਲਈ ਯੋਗ ਹਨ, ਇਕੱਠੇ ਕਰਾਂਗਾ।" "ਤੁਸੀਂ, ਵੈਦੇਹੀ ਸਮੇਤ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਢਲਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਆਨੰਦ ਮਾਣੋਗੇ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਜਾਗਣ ਜਾਂ ਸੁੱਤ ਹੋਣ ਦੌਰਾਨ, ਹਰ ਕੰਮ ਕਰਾਂਗਾ।" ਰਾਮ ਜੀ, ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਜਾ, ਹੇ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿ, ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਲੈ ਆ।" ਅਤੇ ਉਹ ਦੋਵਾਂ ਦੈਵੀ ਧਨੁਸ਼, ਜੋ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵਰੁਣ ਨੇ ਆਪ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਜਨਕ ਦੇ ਮਹਾਨ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਭਿਆਨਕ ਸੀ... ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ, ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਜੰਗਲ-ਵਾਸ ਦੀ ਤਿਆਰੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਪਰਸਪਰ ਧਰਮ-ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਭਰੀ ਗੱਲਬਾਤ, ਨਿਰਵਿਘਨ ਤੌਰ ਤੇ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ।