ਜਦੋਂ ਸੀਤਾ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਤੁਸੀਂ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਮੇਰੇ ਲਈ ਜੋ ਵੀ ਪੱਤੇ, ਜੜ੍ਹਾਂ ਜਾਂ ਫਲ ਲਿਆਓਗੇ, ਚਾਹੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਹੋਣ ਜਾਂ ਵਧੇਰੇ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਾਂਗ ਮਿੱਠਾ ਮੰਨ ਲਵਾਂਗੀ। ਉੱਥੇ, ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਮੌਸਮੀ ਫੁੱਲ ਤੇ ਫਲਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲਵਾਂਗੀ, ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਂ, ਪਿਉ ਜਾਂ ਘਰ ਦੀ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗੀ। ਉੱਥੇ ਤੁਸੀਂ ਕੋਈ ਦੁਖੀ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਵੇਖੋਗੇ; ਮੇਰੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੋਈ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ, ਤੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਭਾਰ ਨਹੀਂ ਬਣਾਂਗੀ।" "ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ, ਰਾਮ, ਸਵਰਗ ਵੀ ਸਵਰਗ ਵਰਗਾ ਹੈ; ਬਿਨਾਂ ਤੁਹਾਡੇ, ਉਹ ਨਰਕ ਸਮਾਨ ਹੈ। ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲੈ ਚਲੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰਾ ਪ੍ਰੇਮ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ, ਜੋ ਡੋਲਣ ਵਾਲੀ ਨਹੀਂ, ਜੰਗਲ ਨਹੀਂ ਲੈ ਜਾਂਦੇ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੁਰੰਤ ਜ਼ਹਿਰ ਪੀ ਲਵਾਂਗੀ—ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਹੱਥ ਨਹੀਂ ਆਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ। ਬਾਅਦ 'ਚ ਵੀ, ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਜੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ; ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਮੌਤ ਹੀ ਚੰਗੀ ਹੋਵੇਗੀ।" "ਇਹ ਦੁੱਖ ਮੈਂ ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਹਿ ਸਕਦੀ—ਫਿਰ, ਚੌਦਾਂ ਸਾਲ ਕਿਵੇਂ ਜੀਊਂਗੀ? ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋਈ, ਸੀਤਾ ਨੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਵਿਲਾਪ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੰਬ ਕੇ, ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਰੋ ਪਈ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਦੁਖਦਾਈ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਜਿਵੇਂ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਘਾਇਲ ਹੋਈ ਹਾਥਣੀ ਹੋਵੇ, ਆਪਣੀਆਂ ਰੋਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਹੰਝੂ ਛੱਡ ਬੈਠੀ, ਜਿਵੇਂ ਲੱਕੜ 'ਚੋਂ ਅੱਗ ਨਿਕਲਦੀ ਹੋਵੇ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ, ਜੋ ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਚੋਂ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਵਰਗਾ ਪਾਣੀ ਉਸ ਦੇ ਦੁੱਖ ਦੇ ਕਾਰਨ ਵਗ ਪਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ, ਚੰਨ ਵਰਗਾ ਚਿੱਟਾ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਹੰਝੂਆਂ ਕਰ ਕੇ ਸੁੱਕ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕਮਲ ਦਾ ਫੁੱਲ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਹੋ ਜਾਵੇ।" ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ, ਜੋ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਢਾੜਸ ਦੇ ਬੋਲ ਆਖੇ: "ਹੇ ਪ੍ਰੀਤਮ, ਸੱਚ ਪੁੱਛੋ ਤਾਂ, ਜੇ ਦੁੱਖ ਮਿਲੇ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਸਵਰਗ ਵੀ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ; ਮੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਡਰ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਸਵੈ-ਭੂ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ। ਤੇਰੀ ਹਰ ਇੱਛਾ ਜਾਣਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਹੇ ਸੁਭਾਗਨ, ਮੈਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ, ਭਾਵੇਂ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ।" "ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਵਾਸ ਲਈ ਹੀ ਬਣੀ ਹੈ, ਮੈਥਲੀ, ਮੇਰਾ ਤੇਰੇ ਲਈ ਪਿਆਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਰਗਾ ਹੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਛੱਡਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਹੇ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ, ਮੈਂ ਜੰਗਲ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ ਜੇ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਹੁਕਮ, ਜੋ ਸੱਚ ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਰ ਨਾ ਕਰਦਾ। ਇਹ ਹੀ ਧਰਮ ਹੈ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਨਾਰੀ: ਮਾਂ-ਪਿਉ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮੰਨਣੀ। ਜੇ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨੂੰ ਅਣਡਿੱਠਾ ਕਰ ਦੇਵਾਂ, ਤਾਂ ਜੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।" "ਜੋ ਕਿਸਮਤ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਕਿਵੇਂ, ਜਦੋਂ ਮਾਂ, ਪਿਉ, ਤੇ ਅਧਿਆਪਕ—ਇਹ ਤਿੰਨ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਹਨ? ਜਿਥੇ ਇਹ ਤਿੰਨ ਹੋਣ, ਹੇ ਸੁਭਾਗੀ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਉੱਥੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਰਗੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਹਨ।" "ਨਾ ਸੱਚ, ਨਾ ਦਾਨ, ਨਾ ਇੱਜ਼ਤ, ਨਾ ਵੱਡੇ ਹੋਮ—ਹੇ ਸੀਤਾ—ਪਿਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਰਗੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਨਹੀਂ। ਸਵਰਗ, ਧਨ, ਅਨਾਜ, ਗਿਆਨ, ਪੁੱਤਰ, ਤੇ ਸੁਖ—ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਵੱਡੇ ਆਤਮਾ, ਜੋ ਮਾਂ-ਪਿਉ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ, ਗਾਵਾਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਤੱਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।" "ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ, ਜੋ ਸਚ ਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਮਾਰਗ 'ਤੇ ਚੱਲਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ, ਮੈਂ ਉਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ; ਇਹੀ ਸਦਾ ਦਾ ਨਿਆਂ ਹੈ।" "ਮੇਰਾ ਮਨ ਪੱਕਾ ਨਿਸਚੈ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਹੇ ਸੀਤਾ, ਕਿ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਡੰਡਕ ਜੰਗਲ ਲੈ ਜਾਵਾਂ; ਇਸ ਲਈ ਤੂੰ ਨਿਸਚਿਤ ਹੋ ਕੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਚੱਲ ਤੇ ਉੱਥੇ ਵੱਸ। ਤੈਨੂੰ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀ ਤੇ ਮਧੁਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਜੰਗਲ ਲਈ ਹੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਚੱਲ, ਹੇ ਭੈਣੀ, ਤੇ ਮੇਰੀ ਧਰਮ-ਸਾਥੀ ਬਣ।" "ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਹੇ ਸੀਤਾ, ਤੇਰਾ ਇਹ ਨਿਸਚੈ ਮੇਰੇ ਲਈ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਵੰਸ਼ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈ; ਤੇਰਾ ਇਹ ਫੈਸਲਾ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਹੁਣ, ਹੇ ਸੁਭਾਗਨ, ਜੰਗਲ ਵਾਸ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੇ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ; ਹੁਣ, ਹੇ ਸੀਤਾ, ਤੇਰੇ ਬਿਨਾਂ ਮੈਨੂੰ ਸਵਰਗ ਵੀ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ।" "ਗਹਿਣੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦੇ, ਭਿਖਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਖਵਾਉ, ਜੋ ਮੰਗਣ ਆਉਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇ—ਤੇ ਜਲਦੀ ਕਰ, ਦੇਰੀ ਨਾ ਕਰ। ਸਾਰੇ ਕੀਮਤੀ ਗਹਿਣੇ, ਚੰਗੇ ਕੱਪੜੇ, ਤੇ ਜਿਹੜੀਆਂ ਵੀ ਖੇਡਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹਨ—" "ਸਾਰੇ ਸੇਜ, ਵਾਹਨ, ਅਤੇ ਮੇਰੀਆਂ ਹੋਰ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ—ਇਹ ਸਭ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਕੇ, ਫਿਰ ਆਪਣੀਆਂ ਦਾਸੀਆਂ-ਦਾਸਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਦੇ।" ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਜੰਗਲ ਜਾਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਦੇ ਪਤਾ ਲੱਗਣ 'ਤੇ, ਰਾਣੀ ਸੀਤਾ ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਤੁਰੰਤ ਦਾਨ ਦੇਣ ਲੱਗ ਪਈ। ਪਤੀ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਈ ਤੇ ਮਨ-ਚਾਹੀ ਹੋਈ, ਧਨ ਤੇ ਗਹਿਣੇ, ਜੋ ਧਰਮਾਤਮਾ ਔਰਤ ਸੀ, ਦੇਣ ਲੱਗ ਪਈ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲਬਾਤ ਸੁਣੀ ਤੇ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਆ ਗਿਆ, ਉਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਆਪਣਾ ਦੁੱਖ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਰਘੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਆਨੰਦ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀਤਾ ਤੇ ਮਹਾਨ ਵ੍ਰਤ ਵਾਲੇ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਜੰਗਲ ਜਾਣ ਦਾ ਨਿਸਚੈ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਹਿਰਨਾਂ ਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਤੁਹਾਡੇ ਪਿੱਛੇ ਆਵਾਂਗਾ।" "ਮੇਰੇ ਨਾਲ, ਤੁਸੀਂ ਸੁਹਣੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮੋਗੇ, ਜਿੱਥੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਤੇ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀਆਂ ਟੋਲੀਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਗੂੰਜਦੀ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਨਾ ਤਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਨਾ ਅਮਰਤਾ ਦੀ, ਨਾ ਹੀ ਤੁਹਾਡੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰਾਜਗਦੀ ਦੀ ਚਾਹ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੋਮਿਤ੍ਰੀ, ਜੋ ਜੰਗਲ ਵਾਸ ਦਾ ਪੱਕਾ ਨਿਸਚੈ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਰਾਮ ਵਲੋਂ ਕਈ ਕੋਮਲ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ, ਪਰ ਉਹ ਫਿਰ ਵੀ ਬੋਲ ਪਿਆ, "ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦੇ ਚੁੱਕੇ ਹੋ, ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਫਿਰ ਕਿਉਂ ਰੋਕਦੇ ਹੋ?