ਸਿਤਾ ਨੇ ਰਾਮ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਪਣਾ ਮਨ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਕਿਹਾ, “ਰਘੁਵੀਰ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਤੱਕ ਸਕਦੀ; ਜੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਨਾ ਜਾਵਾਂ, ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਕ ਉਤਾਰ ਲਵੇਗਾ। ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਪਵਿੱਤਰ ਪਤਨੀ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਰਹੀ ਹੈ, ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਦੇਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਨਾਚਣ ਵਾਲੀ ਹੋਵੇ। ਜਿਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਸਹੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਯਤਨ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਉਸ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਗਿਆਕਾਰੀ ਅਤੇ ਸਮਝਦਾਰ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼। ਤੁਸੀਂ ਜਦ ਤੱਕ ਮੈਨੂੰ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲੈ ਜਾਂਦੇ, ਤਦ ਤੱਕ ਤੁਸੀਂ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਨਾ ਜਾਓ; ਚਾਹੇ ਤਪ, ਜੰਗਲ ਜਾਂ ਸਵਰਗ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਹੀ ਚਾਹੀਦਾ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਣ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਥਕਾਵਟ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗੀ, ਜਿਵੇਂ ਆਰਾਮ ਦੇ ਸਮੇਂ। ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਹੋ, ਤਾਂ ਰਸਤੇ ‘ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਸ, ਨਰਸ, ਨੁੱਕਦਾਰ ਡੰਡੀਆਂ ਅਤੇ ਕਾਂਟਿਆਂ ਵਾਲੇ ਦਰਖ਼ਤ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਰੂਈ ਜਾਂ ਹਿਰਨ ਦੀ ਖਾਲ ਵਾਂਗ ਨਰਮ ਲੱਗਣਗੇ। ਹੇ ਪ੍ਰੀਤਮ, ਵੱਡੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਉੱਡੀ ਹੋਈ ਧੂੜ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਚੰਦਨ ਦੀ ਲਪ ਲੱਗੇਗੀ। ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਬਿਸਤਰੇ ‘ਤੇ ਲੇਟਣ ਦਾ ਸੁਖ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਹੋ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਵੀ ਪੱਤੇ, ਜੜ੍ਹਾਂ ਜਾਂ ਫਲ ਲਿਆਓ, ਚਾਹੇ ਘੱਟ ਜਾਂ ਵੱਧ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗਾ ਮਿੱਠਾ ਸਮਝਾਂਗੀ। ਉਥੇ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਮਾਂ-ਪਿਓ ਜਾਂ ਘਰ ਦੀ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗੀ, ਜਦ ਮੈਂ ਰੁੱਤਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲ-ਫਲ ਖਾਂਦੀ ਹੋਵਾਂਗੀ। ਤੁਸੀਂ ਉਥੇ ਕੋਈ ਅਸੁਖਦਾਈ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਵੇਖੋਗੇ; ਮੇਰੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੋਈ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ, ਨਾ ਹੀ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਭਾਰ ਬਣਾਂਗੀ। ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ, ਸਵਰਗ ਸਵਰਗ ਹੀ ਹੈ; ਬਿਨਾ ਤੁਹਾਡੇ, ਉਹ ਨਰਕ ਹੈ। ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਹੇ ਰਾਮ, ਮੈਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਚਲੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰੀ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਕ ਪ੍ਰੀਤ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ, ਜੋ ਅਡੋਲ ਹੈ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਲੈ ਜਾਂਦੇ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੁਰੰਤ ਵਿਸ਼ ਪੀ ਲਵਾਂਗੀ—ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵਸ ਵਿੱਚ ਨਾ ਆਵਾਂ ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਨਫ਼ਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਵੀ, ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ, ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗੀ; ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ, ਹੇ ਸਵਾਮੀ, ਤਾਂ ਮੌਤ ਹੀ ਚੰਗੀ। ਮੈਂ ਇਹ ਦੁੱਖ ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਵੀ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ—ਫਿਰ ਚੌਦਾਂ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਕਿਵੇਂ ਸਹਿਣਾ? ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਲੰਬਾ ਰੋਈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਲਗਾ ਕੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਲਾਪ ਕਰਨ ਲੱਗੀ। ਉਹ ਰੋਈ, ਜਿਵੇਂ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਜਖਮੀ ਹੋਈ ਮਾਦਾ ਹਾਥਣੀ, ਅਤੇ ਲੰਬੀ ਦਬੀ ਹੋਈਆਂ ਅਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਲੱਕੜ ਤੋਂ ਅੱਗ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ, ਜੋ ਕਮਲਾਂ ਵਾਂਗ ਸਨ, ਵਿਚੋਂ ਪਾਣੀ ਵਗਿਆ, ਜੋ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਫ਼ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਉਸਦੇ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ, ਚੰਦ ਵਰਗਾ ਚਿੱਟਾ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ, ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਅਸ਼ਕਾਂ ਕਰਕੇ ਸੁੱਕ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕਮਲ ਦਾ ਪਾਣੀ ਉੱਤਰ ਜਾਵੇ। ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਈ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਬਦ ਕਹੇ। ਰਾਮ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਹੇ ਸਿਤਾ, ਸਚਮੁਚ, ਮੈਨੂੰ ਸਵਰਗ ਵੀ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਜੇ ਉਹ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਮਿਲੇ; ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਡਰ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਸਵੈ-ਭੂ ਬ੍ਰਹਮਾ। ਤੇਰੀ ਹਰ ਇੱਛਾ ਜਾਣੇ ਬਿਨਾ, ਹੇ ਸੁਭਾਗੀ, ਮੈਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਰੱਖ ਸਕਦਾ ਹਾਂ। ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲਈ ਬਣੀ ਹੈ, ਹੇ ਮੈਥਿਲੀ, ਮੇਰੀ ਤੇਰੇ ਲਈ ਮਮਤਾ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਾਂਗ, ਕਦੇ ਛੱਡੀ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਹੇ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ, ਮੈਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਨਾ ਜਾਵਾਂ, ਜੇ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਆਦੇਸ਼, ਜੋ ਸੱਚ ਨਾਲ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਮਜਬੂਰ ਨਾ ਕਰਦਾ। ਇਹ ਧਰਮ ਹੈ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀ: ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਪਾਲਣਾ। ਜੇ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਅਣਦੇਖੀ ਕਰਾਂ, ਤਾਂ ਜਿਉਣਾ ਸਹਿਣ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਸਮਤ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਵਸ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ ਸਕੀਦਾ, ਜਦ ਮਾਤਾ, ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕ—ਜੋ ਆਪਣੇ ਵਸ ਵਿੱਚ ਹਨ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਣਦੇਖਾ ਕਰਕੇ? ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਤਿੰਨ ਹੋਣ, ਹੇ ਸੁਭਾਗੀ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਉਹ ਧਰਤੀ ‘ਤੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਾਂਗ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ; ਹੋਰ ਕੁਝ ਉਸ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਨ ਸਚਾਈ, ਨ ਦਾਨ, ਨ ਆਦਰ, ਨ ਵੱਡੇ ਯਜ, ਹੇ ਸਿਤਾ, ਪਿਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਾਂਗ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ালী ਹਨ। ਸਵਰਗ, ਧਨ, ਅਨਾਜ, ਗਿਆਨ, ਬੱਚੇ, ਤੇ ਸੁਖ—ਕੁਝ ਵੀ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਅਪਹੁੰਚ ਨਹੀਂ। ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲੇ, ਜੋ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ, ਗਾਊਆਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮੇਰਾ ਪਿਤਾ, ਜੋ ਸੱਚ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਰਸਤੇ ‘ਤੇ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਆਦੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ; ਇਹ ਹੀ ਸਦਾ ਕਾਇਮ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਧਰਮ ਹੈ। ਮੇਰਾ ਮਨ ਪੱਕਾ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ, ਹੇ ਸਿਤਾ, ਕਿ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੰਡਕ ਜੰਗਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ; ਇਸ ਲਈ ਤੂੰ ਪੱਕਾ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਚੱਲ ਅਤੇ ਉਥੇ ਰਹਿ। ਤੂੰ ਜੰਗਲ ਲਈ ਬਣੀ ਹੈ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਅੰਗਾਂ ਅਤੇ ਮਦਭਰੀ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਚੱਲ, ਹੇ ਡਰਪੋਕ, ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਧਰਮ-ਸਾਥੀ ਬਣ। ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਹੇ ਸਿਤਾ, ਤੇਰਾ ਨਿਸ਼ਚਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ ਠੀਕ ਹੈ; ਤੇਰਾ ਫੈਸਲਾ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਹੁਣ, ਹੇ ਸੁਭਾਗੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਜੰਗਲ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੇ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ; ਹੁਣ, ਹੇ ਸਿਤਾ, ਸਵਰਗ ਵੀ ਬਿਨਾ ਤੇਰੇ ਮੈਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ। ਗਹਿਣੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦੇ, ਭਿਖਾਰੀ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਦੇ, ਜੋ ਮੰਗਣ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦਿੰਨ, ਤੇ ਜਲਦੀ ਕਰ—ਦੇਰੀ ਨਾ ਕਰ। ਸਾਰੇ ਕੀਮਤੀ ਗਹਿਣੇ, ਚੰਗੇ ਕਪੜੇ, ਅਤੇ ਜਿਹੜੀਆਂ ਵੀ ਮਨਭਾਵਨ ਖੇਡ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹਨ—ਬਿਸਤਰ, ਵਾਹਨ ਅਤੇ ਮੇਰੀਆਂ ਹੋਰ ਸਾਰੀਆਂ ਵਸਤਾਂ—ਉਹ ਸੇਵਕਾਂ ਨੂੰ ਦੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ। ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਜੰਗਲ ਜਾਣ ਦੇ ਨਿਸ਼ਚੇ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਰਾਣੀ ਖੁਸ਼ ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਹੋਈ, ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਦਾਨ ਦੇਣ ਲੱਗੀ। ਫਿਰ, ਆਨੰਦਤ ਤੇ ਮਨ-ਪੂਰਨ ਹੋਈ, ਮਹਾਨ-ਚਿੱਤ ਵਾਲੀ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਧਨ ਤੇ ਗਹਿਣੇ ਦੇਣ ਲੱਗੀ, ਜੋ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ ਸੀ।