ਰਾਮ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਾਂਗਾ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਚਲਾਂਗਾ; ਹੁਣ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਸਚ ਹੋਵੇ।" ਸੀਤਾ ਨੇ ਪਿਆਰ ਭਰੇ ਸੁਰ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਹੇ ਵੀਰ, ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜੰਗਲ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਉਹੀ ਝੱਲਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਅਡੋਲ ਨਹੀਂ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕੁਆਰੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਸੰਤ ਸਮਝਦਾਰ ਔਰਤ ਤੋਂ ਜੰਗਲ ਵਾਸੀ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣੀ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰੀ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ ਕਿ ਮੈਂ ਵੀ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਜਾਵਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਚਲਾਂ। ਹੇ ਰਾਘਵ, ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਤਿਆਰੀ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਜਾਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਾਂ; ਮੈਨੂੰ ਵੀਰਾਂ ਦੀ ਜੰਗਲ ਵਾਸੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਚੰਗੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਰਹਾਂਗੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਪਤੀ ਹੀ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੇਵਤਾ ਹੈ। ਹੇ ਸੁਭਾਗਾ, ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਮੇਰਾ ਤੇਰਾ ਮਿਲਾਪ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਟੁੱਟੇਗਾ; ਇਹ ਗੱਲ ਮੈਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀਆਂ ਪਵਿੱਤਰ ਵਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੁਣੀ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ, ਜਿਸ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਪਤੀ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਤੋਂ ਅਤੇ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਪਾਣੀ ਦੇ ਕੇ ਵਿਆਹ ਕੇ ਘਰ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਹੀ ਘਰ ਵਿੱਚੋਂ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ, ਜੋ ਤੇਰੀ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪਤਨੀ ਹਾਂ, ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਲੈ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ? ਤੈਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਨੂੰ, ਜੋ ਤੇਰੀ ਭਗਤ, ਸੱਚੀ, ਨਿਰਾਸ਼੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਸੁਖ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਸਾਂਝੀ ਹਾਂ, ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਲੈ ਜਾਵੀਂ। ਜੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ, ਜੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੁਖੀ ਹਾਂ, ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਨਹੀਂ ਲੈ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਮੌਤ ਲਈ ਜ਼ਹਿਰ, ਅੱਗ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਵਾ ਲਵਾਂਗੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੇਨਤੀਆਂ ਨਾਲ ਸੀਤਾ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ, ਪਰ ਬਲਵਾਨ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਇਕੱਲੀ ਜੰਗਲ ਲਿਜਾਣ ਲਈ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨਾ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਮੈਥਲੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਈ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਗਰਮ ਹੰਜੂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵਹਿ ਪਏ। ਸੀਤਾ ਦੀ ਇਹ ਹਾਲਤ ਵੇਖ ਕੇ, ਕਕੁਤਸਥ ਰਾਮ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਤੇ ਕਈ ਮਿੱਠੇ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਵਿਦੇਹਨੰਦਿਨੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਸੰਤੋਖ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਯੋਧਿਆਕਾਂਡ ਦੇ ਤੀਸਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਰਾਮ ਵਲੋਂ ਮਨਾਏ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਮੈਥਲੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਰਾਮ ਨੂੰ ਫਿਰ ਜੰਗਲ ਵਾਸੀ ਦੀ ਆਸ ਵਿੱਚ ਬਚਨ ਆਖੇ। ਸੀਤਾ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਸੀ, ਨੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਛਾਤੀ ਵਾਲੇ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਮਾਣ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, "ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ, ਮਿਥਿਲਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ, ਜਦ ਤੈਨੂੰ ਜਵਾਈ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ, ਉਹਨੇ ਕਿੰਝ ਸੋਚਿਆ? ਕੀ ਉਹਨੇ ਮਰਦ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਵੇਖੀ? ਹਾਏ, ਜੇ ਲੋਕ ਅਗਿਆਨਤਾ ਨਾਲ ਕਹਿ ਦੇਣ ਕਿ ਰਾਮ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਇਹ ਝੂਠ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਤਾਂ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਤੂੰ ਕੀ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਕੋਈ ਦੁੱਖ ਜਾਂ ਡਰ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ, ਜਿਸਦਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਆਸਰਾ ਨਹੀਂ, ਛੱਡਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ? ਮੈਨੂੰ ਸਾਵਿਤਰੀ ਵਾਂਗ ਜਾਣ, ਜੋ ਸਤ੍ਯਵਾਨ ਦੀ ਭਗਤ ਸੀ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲਣ ਵਾਲੀ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਵੇਖਾਂਗੀ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼; ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਜਾਵਾਂਗੀ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਇਸਤਰੀ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਨਾਕ ਕਟਾ ਕੇ ਜਾਂਦੀ ਹੋਵੇ। ਤੂੰ ਆਪ ਆਪਣੀ ਪਵਿੱਤਰ, ਨੌਜਵਾਨੀ ਤੋਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਰਹੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ, ਹੋਰਨਾਂ ਨੂੰ ਦੇਣੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਨਚਣ ਵਾਲੀ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਰਾਮ। ਜਿਸ ਦੇ ਲਈ ਤੂੰ ਚੰਗਾ ਬੋਲਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਖਾਤਰ ਤੂੰ ਯਤਨ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਤੈਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਗਿਆ ਮੰਨ। ਮੈਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਬਿਨਾਂ ਤੂੰ ਜੰਗਲ ਨਾ ਜਾਵੀਂ; ਚਾਹੇ ਵੈਰਾਗ, ਜੰਗਲ ਜਾਂ ਸਵਰਗ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਹੀ ਹੋਵੇ। ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲਦੀ ਹੋਈ, ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਥਕावट ਨਹੀਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਾਂਗੀ, ਜਿਵੇਂ ਆਰਾਮ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹਾਂ। ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਹ, ਨਰਮ ਜਾਂ ਤੇਜ਼ ਕੰਡਿਆਂ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਹੋ ਕੇ ਰੂਈ ਜਾਂ ਮ੍ਰਿਗ ਛਾਲ ਵਾਂਗ ਨਰਮ ਲੱਗਣਗੇ। ਪਿਆਰੇ, ਜਦ ਵੱਡੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਉਡਿਆ ਧੂੜ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਪਵੇਗਾ, ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਚੰਦਨ ਵਾਂਗ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨ ਲਵਾਂਗੀ। ਜਦ ਮੈਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਚਾਦਰ ਤੇ ਲਮਿਆਂ ਪਈ ਹੋਵਾਂਗੀ, ਕੀ ਉਹ ਇਸ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਜੋ ਵੀ ਪੱਤੇ, ਜੜਾਂ ਜਾਂ ਫਲ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਲਿਆ ਕੇ ਦੇਵੇਂਗਾ, ਚਾਹੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਜਾਂ ਵੱਧ, ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਾਂਗ ਮੰਨ ਲਵਾਂਗੀ। ਉਥੇ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਮਾਂ, ਪਿਤਾ ਜਾਂ ਘਰ ਨੂੰ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗੀ, ਜਦ ਮੈਂ ਰੁੱਤਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲ ਤੇ ਫਲਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲਵਾਂਗੀ। ਤੂੰ ਉਥੇ ਮੇਰੇ ਕਾਰਨ ਕੋਈ ਦੁੱਖ ਜਾਂ ਅਸੁਖ ਨਹੀਂ ਵੇਖੇਂਗਾ; ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਭਾਰ ਨਹੀਂ ਬਣਾਂਗੀ। ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਹੋ ਕੇ ਹੀ ਸਵਰਗ ਸਵਰਗ ਹੈ; ਤੇਰੇ ਬਿਨਾਂ ਉਹ ਨਰਕ ਹੈ। ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਹੇ ਰਾਮ, ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲੈ ਚਲ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰਾ ਤੇਰੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਿਆਰ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ, ਜੋ ਅਟੱਲ ਹਾਂ, ਜੰਗਲ ਨਹੀਂ ਲੈ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਡੀਕ ਨਾ ਕਰਦਿਆਂ ਜ਼ਹਿਰ ਪੀ ਲਵਾਂਗੀ—ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਵਸ ਨਹੀਂ ਆਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ। ਫਿਰ ਵੀ, ਦੁਖ ਵਿੱਚ, ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗੀ; ਜੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਵੇਂ, ਤਾਂ ਮੌਤ ਹੀ ਚੰਗੀ। ਮੈਂ ਇਹ ਦੁੱਖ ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਹਿ ਸਕਦੀ—ਚੌਦਾਂ ਸਾਲ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਤੜਫਦੀ ਹੋਈ, ਉਸਨੇ ਲੰਮਾ ਵਿਲਾਪ ਕੀਤਾ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਜੱਫੀ ਪਾ ਕੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਰੋ ਪਈ। ਉਹ ਰਾਮ ਦੇ ਕਈ ਤਿੱਖੇ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਜਿਵੇਂ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਜਖਮੀ ਹੋਈ ਹਾਥਣੀ ਵਾਂਗ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਈ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਹੋਏ ਹੰਜੂ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ, ਜਿਵੇਂ ਲਕੜੀ ਵਿੱਚੋਂ ਅੱਗ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀ ਵਗਿਆ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਂਗ ਚਿੱਟਾ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਚਿਹਰਾ, ਚੌੜੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਹੰਜੂਆਂ ਕਰਕੇ ਸੁੱਕ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕਮਲ ਆਪਣਾ ਪਾਣੀ ਗੁਆ ਬੈਠਾ ਹੋਵੇ।