ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਾਸ ਲਈ ਆਗਿਆ ਮਿਲਣੀ ਸੀ, ਸੀਤਾ ਨੇ ਪਿਆਰ ਭਰੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ, ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਾਸ ਦਾ ਹੁਕਮ ਮਿਲਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਜਾਵਾਂਗੀ—ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਇਹ ਹੁਕਮ ਪੂਰਾ ਕਰਾਂਗੀ ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਚੱਲ ਪਵਾਂਗੀ; ਇਹ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਭਵਿੱਖਵਾਣੀ ਸੀ। ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜੰਗਲ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਹੇ ਵੀਰ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਜੋ ਅਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਪਰ, ਜਦ ਮੈਂ ਕੁਆਰੀ ਸੀ ਤੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਘਰ ਵੱਸਦੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਸੰਤ-ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੀ ਭਿਖਣੀ ਨੇ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਜੰਗਲ ਵਾਸ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸੀ ਸੀ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਕਈ ਵਾਰੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ ਸੀ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਲੈ ਚੱਲੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਸਦਾ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਜਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੀ ਹਾਂ। ਹੇ ਰਾਘਵ, ਮੈਂ ਤਿਆਰ ਹਾਂ—ਮੈਨੂੰ ਵੀਰਾਂ ਦੀ ਜੰਗਲ ਵਾਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਪਸੰਦ ਹੈ। ਪਵਿੱਤਰ ਦਿਲ ਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਨਿਰਪਾਪ ਰਹਿ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜਾਵਾਂਗੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਪਤੀ ਹੀ ਔਰਤ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੇਵਤਾ ਹੈ। ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਮੇਰਾ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਜੋੜਾ ਬਣਿਆ ਰਹੇਗਾ; ਇਹ ਗੱਲ ਮੈਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਸੁਣੀ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ, ਜਿਸ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਪਤੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਤੋਂ, ਜਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤੇ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਤੋਂ ਮੈਨੂੰ, ਜੋ ਨਿਭਾਣ ਵਾਲੀ ਤੇ ਪਤੀਵ੍ਰਤਾ ਹਾਂ, ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲੈ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ—ਇਸਦਾ ਕੀ ਕਾਰਨ ਹੈ? ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ, ਜੋ ਪਤੀਵ੍ਰਤਾ, ਵਿਸ਼ਵਾਸਯੋਗ, ਨਿਰਾਸ਼੍ਰਿਤ ਤੇ ਦੁੱਖ-ਸੁੱਖ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਵਰਗੀ ਹਾਂ, ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲੈ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ੀ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ, ਜੋ ਇੰਨੀ ਦੁਖੀ ਹਾਂ, ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਨਹੀਂ ਲੈ ਜਾਂਦੇ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਜ਼ਹਿਰ, ਅੱਗ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਗਲ ਲਾ ਕੇ ਮੌਤ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਵਾ ਲਵਾਂਗੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੀਤਾ ਨੇ ਬਹੁਤ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲੈ ਜਾਣ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਬਾਹੁ-ਬਲੀ ਰਾਮ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਇਕੱਲੇ ਜੰਗਲ ਲੈ ਜਾਣ ਲਈ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨਾ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੈਥਲੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਈ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਗਰਮ ਹੰਜੂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵਹਿ ਪਏ। ਜਦ ਰਾਮ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਇੰਨਾ ਦੁਖੀ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਲਈ, ਕਕੁਤਸਥ ਨੇ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਨਰਮ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ, ਜੋ ਉਸ ਵੇਲੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਇਹ ਆਯੋਧਿਆਕਾਂਡ ਦਾ ਤੀਹਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਹੈ। ਰਾਮ ਵੱਲੋਂ ਸਮਝਾਏ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਮੈਥਲੀ, ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਕੋਲ ਜੰਗਲ ਵਾਸ ਲਈ ਫਿਰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸੀਤਾ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਸੀ, ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਮਾਣ ਨਾਲ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਛਾਤੀ ਵਾਲੇ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਆਖਦੀ ਹੈ, “ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ, ਮਿਥਿਲਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ, ਜਦ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਵਾਈ ਬਣਾਇਆ, ਤਾਂ ਕੀ ਉਹਨੇ ਕਿਸੇ ਮਰਦ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲਿਆ ਸੀ? ਅਫ਼ਸੋਸ, ਜੇ ਲੋਕ ਅਗਿਆਨਤਾ ਵਿੱਚ ਕਹਿ ਦੇਣ ਕਿ ਰਾਮ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ਕਤੀ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਇਹ ਝੂਠ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਤਾਂ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਅਜਿਹਾ ਕੀ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਦੁਖੀ ਹੋ, ਜਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਸ ਗੱਲ ਦਾ ਡਰ ਹੈ, ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ, ਜਿਸਦਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਆਸਰਾ ਨਹੀਂ, ਛੱਡਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ? ਮੈਨੂੰ ਸਾਵਿਤਰੀ ਸਮਝੋ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਸਤ੍ਯਵਾਨ, ਦਿਉਮਤਸੇਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਲਈ ਪਤੀਵ੍ਰਤਾ ਸੀ, ਮੈਂ ਵੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੁਹਾਡੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲਾਂਗੀ। ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਲ ਦੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼; ਜਿਵੇਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਨਾਕ ਕੱਟਾਈ ਹੋਵੇ, ਮੈਂ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਜਾਵਾਂਗੀ। ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜੀਵਨ ਵਾਲੀ, ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਰਹੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ, ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਨਚਣ ਵਾਲੀ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਰਾਮ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਸਹੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖਾਤਰ ਤੁਸੀਂ ਯਤਨ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਗਿਆਕਾਰੀ ਤੇ ਨਿਮਰ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼। ਮੈਨੂੰ ਲੈ ਬਿਨਾ ਤੁਸੀਂ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਨਾ ਜਾਵੋ; ਚਾਹੇ ਤਪੱਸਿਆ ਹੋਵੇ, ਜੰਗਲ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਸਵਰਗ, ਸਭ ਕੁਝ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਹੀ ਚੰਗਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਦਿਆਂ ਕਦੇ ਵੀ ਥਕਾਵਟ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗੀ, ਬਿਲਕੁਲ ਐਸੇ ਜਿਵੇਂ ਆਰਾਮ ਦੇ ਸਮੇਂ। ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਸ, ਕੰਡਿਆਂ ਵਾਲੇ ਦਰੱਖਤ, ਤੇ ਚੁਭਣ ਵਾਲੀਆਂ ਟਹਿਣੀਆਂ ਵੀ, ਜਦ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਹੋਵਾਂਗੀ, ਮੈਨੂੰ ਰੂਈ ਜਾਂ ਮਿਰਗ ਛਾਲ ਵਾਂਗ ਨਰਮ ਲੱਗਣਗੀਆਂ। ਪਿਆਰੇ, ਜਦ ਜੰਗਲ ਦੀ ਵੱਡੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਉੱਡੀ ਮਿੱਟੀ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਪਏਗੀ, ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਚੰਦਨ ਦੇ ਲੇਪ ਵਾਂਗ ਮੰਨ ਲਵਾਂਗੀ। ਜਦ ਮੈਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਬਿਛੌਣ ਤੇ ਸੁੱਤਾਂ ਹੋਵਾਂਗੀ, ਤਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੋਰ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਵੀ ਪੱਤੇ, ਫਲ ਜਾਂ ਜੜੀਆਂ ਲਿਆ ਕੇ ਦਿਓ, ਚਾਹੇ ਘੱਟ ਹੋਣ ਜਾਂ ਵੱਧ, ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਾਂਗ ਮੰਨ ਲਵਾਂਗੀ। ਉੱਥੇ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਮਾਂ, ਪਿਤਾ ਜਾਂ ਘਰ ਨੂੰ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗੀ, ਜਦ ਮੈਂ ਮੌਸਮੀ ਫੁੱਲ ਤੇ ਫਲਾਂ ਦੀ ਰਸਨਾ ਕਰਾਂਗੀ। ਤੁਸੀਂ ਉਥੇ ਕੋਈ ਅਸੁਖਦਾਈ ਚੀਜ਼ ਦੇਖਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਨਾ ਰੱਖੋ; ਮੇਰੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ, ਨਾ ਹੀ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਭਾਰ ਬਣਾਂਗੀ। ਤੁਾਡੇ ਨਾਲ, ਸਵਰਗ ਵੀ ਸਵਰਗ ਹੈ; ਬਿਨਾ ਤੁਹਾਡੇ, ਉਹ ਨਰਕ ਵਾਂਗ ਹੈ। ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਹੇ ਰਾਮ, ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲੈ ਚੱਲੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰਾ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਪਿਆਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ, ਜੋ ਅਡੋਲ ਹਾਂ, ਜੰਗਲ ਨਹੀਂ ਲੈ ਜਾਂਦੇ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੁਰੰਤ ਜ਼ਹਿਰ ਪੀ ਲਵਾਂਗੀ—ਮੈਂ ਕਦਾਚਿਤ ਆਪਣੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਾ ਆਵਾਂ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ, ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਜੀਵਨ ਨਹੀਂ ਰੱਖ ਸਕਦੀ; ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਮੌਤ ਹੀ ਚੰਗੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਇਹ ਦੁੱਖ ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਹਿ ਸਕਦੀ—ਫਿਰ, ਚੌਦਾਂ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਕਿਵੇਂ ਜੀਊਂਗੀ? ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਤੜਪਦੀ ਹੋਈ, ਉਹ ਲੰਮਾ ਵਿਲਾਪ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਜੱਫੀ ਪਾ ਕੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਰੋ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ, ਬਹੁਤ ਦੁਖਦਾਈ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਜਿਵੇਂ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਘਾਇਲ ਮਾਦਾ ਹਾਥਣੀ, ਆਪਣੇ ਚਿਰ-ਸੰਭਾਲੇ ਹੰਜੂ ਛੱਡ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸੁੱਕੀ ਲੱਕੜੀ ਵਿੱਚੋਂ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਉਸਦੇ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਜੰਮੇ, ਸਾਫ਼ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਹੰਜੂ ਵਹਿ ਪਏ।